logo

номаҳо

ИСФАРА: МОҲӢ РӮ БА НЕСТӢ ДОРАД

Дар шумораи 159, аз 7 декабри соли 2013-и рӯзномаи  «Ҷумҳурият» мақолаи рӯзноманигор Нигинаи Раҳмон, бо унвони «Моҳипарварӣ:  Мутахассисони касбӣ намерасанд» ба табъ расидааст.
Муаллиф дар асоси далелҳои муътамад бурду бохти соҳаи моҳипарвариро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр карда, қазияҳои алҳол ҷойдоштаи ин соҳаро мушаххас баррасӣ намудааст. Тибқи матлаб, бо қабули «Барномаи оид ба рушди соҳаи моҳипарварӣ барои солҳои 2009-2015»  дар ҷумҳурӣ моҳипарварӣ рушд ёфт. Миқдори хоҷагиҳои моҳипарварӣ аз 8 то ба 180 расид. Лекин иқтидори истеҳсолии ин хоҷагиҳо дар маҷмуъ талаботи аҳолиро қонеъ намегардонад. Тибқи меъёр истеҳсоли солонаи маҳсулоти моҳӣ бояд 72 ҳазор тонна бошад. Ҳол он ки истеҳсоли 1700 тонна моҳӣ дар нақша аст. Муаллиф   масъала мегузорад, ки тариқи эксенсидикатсия, яъне зиёд кардани майдони истеҳсолӣ,  афзудани хоҷагиҳои моҳипарварӣ, такмил додани корхона ва хоҷагиҳо, бо коркунони соҳибкасбу мутахассис таъмин кардани хоҷагиҳои моҳипарварӣ истеҳсоли моҳиро зиёд карда, дар амнияти озуқавории кишвар саҳми арзанда гузорем.
Инчунин дар мақола масъалаи ҳифзи моҳӣ ва барқарор кардани захираҳои моҳиёни дарёву обанборҳо гузошта мешавад. Мо дар масоили мазкур ҷонибдори рӯзноманигор ҳастем.
Диққати маро ҳамчун биолог ҷиҳати экологии масоили марбут ба моҳӣ ҷалб мекунад. Чӣ хеле, ки мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, захираи моҳиёни маҳаллӣ, намудҳои хос ба Тоҷикистон дар рӯдхонаҳо сол то сол кам шуда истодааст. Алалхусус захираи моҳӣ дар дарёи Исфара, ки шохоби  Сирдарё мебошад, вақтҳои охир хеле кам шуда, намудҳои аҳамияти хоҷагидошта, аз қабили ширмоҳӣ ва лаққамоҳии туркистонӣ рӯ ба нестӣ меоранд. Сабаби асосии нобудшавии моҳиён ба киштзор пурра табдил додани заминҳои соҳилӣ, нобуд шудани шибарзаминҳо ва усули мамнуи шикор мебошад. Бо қувваи барқ шикор кардан боиси нест шудани моҳӣ ва дигар фаунаи обӣ шуда истодааст.  Кумитаи экологияи шаҳри Исфара бояд ба ин масъала бештар диққат диҳад. Белбиниҳои Сирдарё ва Амударё, ки ба қатори тосмоҳиёни пурқимат мансубанд, рӯ ба нестӣ оварда истодаанд. Оё имкони бо истифода аз дастовардҳои навини биология парвариши ин қабили моҳиёнро ба роҳ монда, саршумори онҳоро зиёд кардан нест?  Ёдовар мешавем, ки моҳии белбинӣ яке аз намудҳои қадимтарин буда, танҳо дар Сирдарё, Амударё ва Мисиссиппии Америкаи Шимолӣ боқӣ мондааст. Дар Тоҷикистон 947 дарёи хурду бузург бо тӯли умумии 28500 км ҷорианд. Намудҳои гуногуни ҳазорсолаҳо ба шароити онҳо мутобиқшудаи моҳӣ сокини онҳоянд. Лекин сол ба сол захираи моҳӣ дар ин рӯдхонаҳои ватанӣ кам шуда истодааст. Мо баҳри ҳифзи моҳиён ва дигар ҳайвонот пайваста миёни мардум, хонандагони мактабҳо корҳои фаҳмондадиҳӣ мебарем. Тарбияи экологӣ қисми таркибии ҳар як дарси муаллимони биология мебошад. Аз назари мо, бо мақсади ҳифзи моҳӣ ташкили  мамнуъгоҳҳои хурди маҳаллӣ ва парваришгоҳҳои муҳофизатӣ дар заминаи рӯдхонаҳо манфиатнок хоҳанд буд.

Б. ИСМОИЛОВ, ноҳияи Исфара


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.2014    №: 59    Мутолиа карданд: 631

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед