logo

илм

ТИББИ СОБИТШУДА, ЯЪНЕ ЧӢ?

Дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино конфронси илмӣ баргузор гардид. Дар кори он олимони варзидаи соҳа, аз ҷумла Насим Олимов, муовини вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, Нусратулло Файзуллоев, президенти Академияи илмҳои тиббӣ, Павел Урсу, сардори намояндагии Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ дар Тоҷикистон, Кетел Макдоналд, директори USAID дар кишвар, М. Мирсаидова, роҳбари барномаи GIZ «Тандурустӣ дар Осиёи Марказӣ», инчунин намояндагон аз кишвари Қазоқистон ширкат намуданд. Саҳми тибби собитшуда дар баланд бардоштани сифати ёрӣ ва таҳсилоти тиббӣ мавзӯи меҳварии ҳамоиш буд. Зикр гардид, ки тибби собитшуда дар муолиҷаи дурусти беморон ва пешгирии бемориҳои гуногун саҳми зиёд дорад. Ин мафҳум баъди солҳои навадум аз ҷониби олимони Канада пешниҳод шуд ва дар тӯли 20-25 сол дар тамоми ҷаҳон, аз ҷумла дар Тоҷикистон паҳн гардид. Оё то ин замон шакли гуногуни бемориҳо ва роҳи пешгирии онҳо мавҷуд набуд?
Дар садаи ахир илми тиб рушд кард ва асрори бисёр бемориҳоро кушод, ҳатто баъзе аз онҳоро аз байн бурд. Олимони соҳа роҳи табобати бемориҳоро дарёфт намуданд, натиҷаи таҳқиқотҳояшонро ба воситаи рӯзномаву маҷаллаҳои илмӣ паҳн карданд. Миллионҳо маводи доир ба тиб ва роҳҳои табобати бемориҳои гуногун дар ҷаҳон таблиғ гардид. Дастовардҳои илмии тиб баҳри иттилоотиро мемонад, ки на ҳар табиб имкони истифодаи пурраи онро дорад. Табиб танҳо маълумоти дастраснамудаашро аз худ мекунад ва дар ин ҳол метавонад роҳгум занад. Яъне табиб бояд ба ҳар иттилоъ бовар накунад, зеро, ки қисми зиёди онҳо ҳанӯз собит нашудаанд.
Убайдулло Қурбонов, ректори донишгоҳ, зимни суханрониаш гуфт, ки «Тибби собитшуда талаб менамояд, ки ҳар як усули пешгирикунанда ва табобатро бояд дақиқ донем, мутмаин бошем, ки он бо таҳқиқотҳо, далелҳои боэътимод собит шудааст. Ин гуна усул, дору ё табобат барои бемор таъсиррасон ва бехатар мебошад.
Албатта, бисёре аз олимон мегӯянд, ки ин ё он дору ё усули табобат дар асоси тибби собитшуда аст. Аммо дар баъзе ҳолат барои манфиати худ қасдан нодуруст низ мегӯянд. Аз ин рӯ, табибон бояд, ки ҳамеша эҳтиёт намоянд ва аз усули дурусти табобат истифода кунанд».
Зикр шуд, ки бо дастгирии барномаи USAID соли 2007 дар назди донишгоҳ Маркази ҷумҳуриявии тибби собитшуда таъсис ёфт. Ва то имрӯз дар доираи барномаи марказ зиёда аз 400 чорабиниҳои маърифатӣ гузаронда шудааст. Дар он зиёда аз 6 ҳазор нафар кормандони донишгоҳ ва кормандони соҳаи тиб ширкат варзидаанд.

Фарзонаи ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.05.2014    №: 102    Мутолиа карданд: 1111

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид

ФУТБОЛ. Чемпионати АФОМ дар Тоҷикистон мегузарад

Омӯзгоронро барои кор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон интихоб менамоянд

Сарвазири Италия пазироии самимии Путинро ваъда кард

Дар Минск паради низомӣ бахшида ба Рӯзи Истиқлолияти Беларус доир гашт

Путин шартҳои муколамаи Москва ва Киевро ном бурд

Суд ба маъмурияти Трамп истифодаи маблағи Вазорати мудофиаро барои деворсозӣ манъ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

02.07.2019


Тақвияти ҳамкориҳо бо БАТР

Мулоқоти Исматулло Насредин бо Умар Аюб Хон

Озмунҳои «Маҳаллаи беҳтарин» ва «Кӯчаи беҳтарин» баргузор мешаванд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед