logo

илм

ҶАРРОҲӢ БО НИТРОГЕНИ МОЕЪ

Дар рӯзнома оид ба истеҳсоли азот (нитроген) ва истифодаи он дар муассисаҳои илмии кишвар иттилоъ дарҷ гашт. Барои пайдо кардани маълумоти бештар хабарнигори рӯзнома Мирзои Фирӯз ба  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муроҷиат намуд.   Аз Институти физикаю техникаи  ба номи Султон Умарови АИ ҶТ  бо имзои   директори он Ҳикмат Муминов чунин посух расид:                                                       

«Бино ба суолҳои Шумо оид ба истеҳсоли нитрогени моеъ иттилоъ медиҳем, ки истеҳсоли нитрогени моеъ (ки ҳарораташ пасттар аз – 196 °С мебошад) дар институти мо дар ибтидои солҳои 70-уми асри гузашта ба роҳ монда шуда буд.  Нитрогени моеъ асосан барои корҳои илмӣ - тадқиқотӣ дар лабораторияҳои институт ва барои истеҳсоли гелии моеъ (ҳарораташ – 269 °С, наздик ба сифри мутлақ) истифода мешуд.
Бояд зикр кард, ки Институти физикаю техникаи  ба номи Султон Умарови АИ ҶТ  дар минтақаи Осиёи Марказӣ ягона институте, мебошад, ки ба истеҳсоли маводи ҳароратҳои наздик ба сифри мутлақ ноил буд ва дар он шароит ҳодисаҳои абаррасоноӣ ва абаршороро меомӯхт.
Мутаассифона, бо ҳама пешравӣ ва дастовардҳо  солҳои 90-уми асри гузашта стансияи истихроҷи нитроген аз кор монд.
Ибтидои солҳои 2000 - ум дар институт дастгоҳи хурди истеҳсоли нитрогени моеъ фаъол гардонда шуд, ки тавассути он талаботи онвақтаи озмоишгоҳҳои мо ва ҳатто баъзе донишгоҳҳоро пурра қонеъ гардонда мешуд. Аммо дархост барои нитроген (азот) рӯз ба рӯз меафзуд.
Ин боис гардид, ки ибтидои соли ҷорӣ  фаъолияти стансияи нитрогениро барқарор кардем ва акнун  нитрогени истеҳсолгашта на танҳо талаботи институтҳои Академияи илмҳо ва озмоишгоҳҳои донишгоҳҳои дигарро қонеъ карда метавонад, балки дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи кишвар ҳам истифода мегардад.
Дар ҳоли ҳозир ду компрессор, дастгоҳи тозакунӣ ва хушксозии ҳаво ва детандер кор мекунад ва ҳаҷми истеҳсоли нитрогени моеъ 45 – 50 литр/соат мебошад. Дар оянда ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти заруриро афзудан  мумкин аст.
Нитрогени моеъ  дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ, аз ҷумла, дар соҳаи байторӣ барои муддати тӯлонӣ нигаҳдории нутфаи чорвои зотӣ ва бордоркунии сунъӣ истифода мешавад.
Дар соҳаи тиб нитрогени моеъро барои нигаҳдории дарозмуддати ҳуҷайраҳои хуни ноф, мағзи устухон ва ғайра ба кор мебаранд. Ҳамчунин дар  табобати саратони хун истифода мешавад.
Дар институти мо чанд намуди нави дастгоҳҳои крио - ҷарроҳӣ - яъне ҷарроҳӣ бо истифода аз ҳароратҳои паст дар лабораторияи криофизика (сармошиносӣ) тавлид карда шудааст, ки хосиятҳои антиадгезионӣ (зиддичаспакӣ) доранд. Ин асбобҳо аз нитрогени моеъ истифода мебаранд ва дар соҳаҳои гуногуни тиб – ҷарроҳии саратон, гинекология ва ғайра мавриди истифода қарор дода мешаванд. Инчунин асбобҳо барои масҳ бо ҳароратҳои паст кор карда шудаанд, ки онро дар соҳаи косметика истифода мебаранд.
Дар ин самт боз таҳқиқот идома дорад ва дастовардҳоямонро дар истеҳсолот ва муассисаҳои илмӣ роҳандозӣ менамоем. Яке аз масъалаҳои асосӣ, ки ба ҷумҳурии мо бештар фоидабахш аст, ин  нигаҳдории маҳсулоти  кишоварзӣ мебошад. Олимони мо пешниҳодҳои худро дар  боби истифода аз ҳароратҳои паст зимни нигаҳдории меваю сабзавот пешкаш карданианд.
Фаъолияти институти мо барои наздик кардани илм ва истеҳсолот, татбиқи дастовардҳои илми бунёдӣ ва амалӣ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ  равона шудааст.
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 4.06.2014    №: 105    Мутолиа карданд: 1374
15.01.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ “ОМӮЗГОРИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020”

ҶАЛАСАИ СИТОДИ КОРӢ ОИД БА ТАҶЛИЛИ 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ БАРГУЗОР ШУД

МАОРИФ. НАТИҶАГИРӢ АЗ ФАЪОЛИЯТИ ВАЗОРАТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ТОҶИКИСТОН. БОЗ ЯК ШИРКАТ БА БОЗОРИ САЙЁҲӢ ВОРИД ГАРДИД

РӮЙДОДҲОИ ИЛМӢ

12.01.2021


 ҶДММ «ММК АГРО» МАЙДОНИ ГАРМХОНАИ ИННОВАТСИОНИРО МЕАФЗОЯД

 РАШТ: МУЛОҚОТИ  РАИСИ  МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН  БО  ИНТИХОБКУНАНДАГОН

 ШАҲРИ ГУЛИСТОН: АВҶИ СОХТМОНИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

 ТАФСИЛОТИ ЯК ҶИНОЯТ. Ё ЧАРО «ҚОЗӢ»-И АВФШУДА ПАСИ ПАНҶАРА РАФТ?

 ТАЪСИСИ КОРХОНАИ НОДИРИ ИЛМИВУ ИСТЕҲСОЛӢ

 ТАЪМИНИ МАРКАЗҲОИ ИЛМӢ ВА МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ БО РЕАКТИВҲОИ КИМИЁӢ

 ПЕШНИҲОДИ БОСТОНШИНОСОН БА ЮНЕСКО

08.01.2021


ВОХӮРИИ МАҲМАДТОИР ЗОКИРЗОДА БО СОКИНОНИ НОҲИЯИ САНГВОР

ДАВРИ ҶУМҲУРИЯВИИ ОЗМУНИ «МУРАББИИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020» ОҒОЗ ГАРДИД

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГӢ

МИЁНИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН БОЗ ЯК БУНГОҲИ НАЗОРАТӢ КУШОДА ШУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДУШАНБЕ. ОЗМУНИ МАЪРИФАТАФЗО ҶАМЪБАСТ ШУД

БМТ АЗ ИҚДОМИ НАҶИБИ САРВАРИ ДАВЛАТ ҶОНИБДОРӢ КАРД

07.01.2021


ДАНҒАРА. ВУСЪАТИ КОРҲОИ НИҲОЛШИНОНӢ

ВАРЗИШ

САТҲИ ҶАҲОНИИ ФАҚР БОРИ АВВАЛ ДАР 22 СОЛИ ОХИР БОЛО РАФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

РУЙДОДҲОИ ИЛМӢ

06.01.2021


ТАҚДИМИ ТЕХНИКА БА КИШОВАРЗОНИ НОҲИЯҲОИ ДЕВАШТИЧ ВА ШАҲРИСТОН

СУҒД. 92 ИНШООТИ ТАНДУРУСТӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

ҲАР КӢ ХАНДОНАД ЯТИМИ ХАСТАРО...

ПУТИН ВА МЕРКЕЛ МАСЪАЛАИ ИСТЕҲСОЛИ ВАКСИНАИ ЗИДДИ COVID-19 - РО БАРРАСӢ КАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

05.01.2021


ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

МАЪМУРИЯТИ БАЙДЕН НИЯТИ БО РОССИЯ ДОИР БА ССҲ БА МУВОФИҚА РАСИДАН ДОРАД

WORLD JUDO MASTERS

ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ «КИТОБИ СОЛ – 2020». ҒОЛИБОН МУАЙЯН ШУДАНД

04.01.2021


ХОВАЛИНГ БА ҶАШНИ 30 - СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ ОМОДА МЕШАВАД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед