logo

энергетика

НЕРУГОҲҲОИ ХУРД ЧӢ НАҚШЕ ДОРАНД?

Яке аз ҳадафҳои асосии Ҳукумати мамлакат таъмини аҳолӣ бо неруи барқ ва истиқлолияти энергетикист. Ба ин хотир ҳар сол барои таъмини эҳтиёҷи аҳолӣ бо неруи барқ бо дастгирии Ҳукумат ва сармоягузорони дохилию  хориҷӣ  дар ҷумҳурӣ неругоҳҳои хурди барқӣ сохта мешаванд.
Аммо бо вуҷуди бунёди ҳарчи бештари чунин неругоҳҳо талаботи аҳолӣ қонеъ намегардад. Солҳост, ки таъминоти барқ дар деҳот дар давраи тирамоҳу зимистон бо  реҷа сурат мегирад. Чӣ бояд кард, ки ин масъала ҳалли худро ёбад?
Вайсиддин Тиллоев, сардори шуъбаи таҳлил ва мониторинги неругоҳҳои хурд аз рӯи тамоми манбаъҳои Вазорати энергетика ва захираи оби ҷумҳурӣ, оид ба ин масъала изҳори назар намуда гуфт, ки   Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҷумҳурӣ  дар ҳамбастагӣ бо  Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз 2 феврали соли 2009 «Дар бораи Барномаи дарозмуддати бунёди силсиланеругоҳҳои хурди барқӣ дар давраи солҳои 2009 – 2020», дар ҳамкорӣ бо вазорату идораҳои дахлдор, сармоягузорони ватанӣ ва хориҷӣ дар самти сохтмони НБО – и хурд, чораҳои зарурӣ меандешад.
Аз ҷумла соли 2013 дар мамлакат 8 неругоҳи барқи обии хурд бо иқтидори аз 10 то 800 кВт/ соат сохта ба истифода дода шуд, ки иқтидори умумиашон 1816 кВт/ соат  мебошад. Ин неругоҳҳо 477 хоҷагӣ, 1 маркази ноҳия, 6 мактаб, 3  клуби маҳалла, 1 бунгоҳи тиббӣ,   8 чойхона ва дигар муассисаи хоҷагии халқро бо неруи барқи арзон ва аз ҷиҳати экологӣ тоза таъмин менамоянд. Бояд гуфт, ки неругоҳҳои мазкур танҳо барои равшании хонаҳо, ба кор даровардани телевизор, компютер ва дигар асбобҳое, ки неруи барқро кам харҷ мекунанд, пешбинӣ мешаванд.
Дар ҳоли ҳозир ҳатто як киловатт неруи барқ барои аҳолии ниёзманд ғанимати калонест. Ин аст, ки Ҳукумати мамлакат барои  ташкили неругоҳҳои хурд ба соҳибкорон имтиёзҳо дода, онҳоро аз пардохти андоз озод  кардааст.
Вобаста ба роҳандозии истифодаи васеи таҷҳизотҳои барқдиҳандаи офтобӣ ва бодӣ, вазорат бо як қатор ташкилотҳои молиявии байналхалқӣ, аз ҷумла бо  Бонки осиёии рушд, Агентии энергетикии Олмон  «Dena», ширкати «Глобал Гигават» - и Нидерландия ва «ZTE» - и  Чин  ҳамкориҳои тарафайнро  ба роҳ монд. Тибқи нақша соли ҷорӣ вазорат ва Барномаи Рушди Созмони Милали Муттаҳид, дар доираи «Барномаи таҳвили технология ва рушди бозор барои НБО - и хурд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» лоиҳаҳои кории сохтмони неругоҳҳои хурди «Ҳоҷидара» - и  ноҳияи Шӯрообод, «Пахтакор» - и ноҳияи Ҷиликӯл, «Ҳиҷборак» - и  ноҳияи Рашт ва «Сорво» - и  шаҳри Ваҳдат бо иқтидорҳои аз 100 то 370 кВт/ соат омода гардида, барои  ҷалб намудани сармоягузориҳо ҳамкориҳо ба роҳ монда шудааст.
Зикр кардан  ба маврид аст, ки ин неругоҳҳо воқеан ҳам ба мардуми ниёзманд мадад мерасонанд. Олмон, ки истеҳсоли неруи барқаш тавассути истгоҳи атомӣ сурат мегирад, сохтмони неругоҳҳои хурдро низ ба роҳ мондааст. Аз дарёчаҳо ва офтоб истеҳсол кардани неруи барқ ба нафъи мо мебошад. Ва аз ин сабаб айни ҳол дар ҷумҳурӣ бо ҷалби сармоягузории Ҳукумати мамлакат, Хазинаи Оғохон, маблағҳои грантии Ҳукумати Олмон, Агентии оид ба ҳамкориҳои байналмилалии Кореяи Ҷанубӣ «Койка» ва сармоягузорони ватанӣ корҳои сохтмонӣ ва лоиҳакашии 9 адад неругоҳи  хурд бо иқтидори аз 20 то 10000 кВт/соат, ки иқтидори умумиашон 12885 кВт/ соатро  ташкил менамояд,  ба роҳ монда шудааст.
Дар ҷумҳурӣ  аз соли 1991  то  2014  318 неругоҳ  бо иқтидори аз 5 то 4300 кВт/соат сохта шудааст. Аз ҷумла, дар вилояти Хатлон 30, (1185 кВт/соат), Суғд 91 (10 ҳазору 18 кВт/соат), ВМКБ 48 адад (7 ҳазору 481 кВт/соат), ноҳияҳои тобеи марказ 149 (9 ҳазору 763 кВт/соат) мебошад, ки  дар маҷмӯъ иқтидори умумиашон 28448,5 кВт/соат - ро ташкил менамояд. Аз шумораи умумии  318 адад неругоҳҳои хурд 171 ададаш дар тамоми фасли сол ва 148-тои боқимонда дар мавсими маҳдудияти барқ дар фаслҳои тирамоҳ ва зимистон аз рӯи имкониятҳои  захираҳои оби мавҷудаашон истифода бурда мешаванд. Инчунин зикр бояд кард, ки  97 неругоҳи хурд  аз ҳисоби маблағҳои буҷети давлат, грантҳо  ва 221 ададаш  аз ҳисоби сармоягузорони ватанӣ сохта шудаанд. Илова бар ин, дар тавозуни  ШСХК «Барқи Тоҷик» 16 НБО – и хурд  қарор дошта,  то якуми декабри соли гузашта 9005 ҳазор кВт/соат  неруи барқ истеҳсол гардидааст.
Бояд гуфт, ки  ин неругоҳҳо дар дарёҳои хурд, дар шохоби дарёчаҳо сохта мешаванд ва аз рӯи захираҳои обӣ фаъолият менамоянд. Камбудии асосии неругоҳҳои хурд дар он аст, ки онҳо барои захира обанбор надоранд. Вақте дар дарё  об кам мешавад,  онҳо иқтидори  пурраашонро истеҳсол карда наметавонанд.  Аммо ҳолатҳое мешавад, ки неругоҳҳо дар як муддати муайян аз кор бозмемонанд. Ба ин камобӣ дар обанборҳо сабаб мегардад.  Баъзан  таъмири онҳо низ 10 – 15 рӯз давом мекунад, лекин  ин маънои онро надорад, ки онҳо пурра фаъол нестанд.

Нигинаи РАҲМОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.01.15    №: 9    Мутолиа карданд: 12571

24.05.2018


Симои сиёсӣ ва фарҳангии Пешвои миллат

Мулоқоти Шукурҷон Зуҳуров бо Алекен Еминбахэ

Вохӯрии ҳайати вазоратҳои корҳои дохилии Тоҷикистону Ӯзбекистон

Рӯнамоии иқтидори сайёҳии кишвар дар Боку

ҶАЙҲУН. ПИЁЗ ЗИЁДУ ХАРИДОР КАМ

Ҷаҳон дар як сатр

СҲШ: таваҷҷуҳи вижа ба таъмини амнияти лоиҳаҳои байналмилалии стратегӣ

Ширкати 15 ҳазор меҳмон дар ҳамоиши иқтисодии Петербург

Макрон бо умеде ба Санкт-Петербург меояд, ки «Русияро ба Аврупо орад»

Дар Ҳилманд 15 нафарро аз асорати «Толибон» озод карданд

Қазоқистон гандуми бисёрсола парвариш кардан мехоҳад

23.05.2018


Ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳои ИДМ баргузор мегардад

Вохӯрии Абдураҳим Қаҳҳоров бо Чжао Кэчжи

Тоҷикистон дар ҳифзи нигаҳдории гуногунии биологӣ саҳми назаррас дорад

Ҷаҳон дар як сатр

Рашид Олимов: «Масоили амниятӣ таваҷҷуҳи бештар мехоҳад»

Дар Олмон ба хотимабахшии «давраи яхбандӣ» дар муносибат бо Русия даъват намуданд

Аморат низоми раводидро барои сармоягузорону мутахассисони баландпоя сабук кард

Қазоқистон: имтиёзҳои қарзи манзил барои омӯзгорон ва табибон

Қирғизистон барои иштирок дар лоиҳаи «Digital CASA» беш аз 3 миллиард рубл мегирад

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед