logo

ҳуқуқ

ҶАЗОИ ҶАВОНОНИ ГУМРОҲ...

Ҳокимияти судӣ, ки яке аз шохаҳои ҳокимияти давлатӣ мебошад, дар раванди амалигардонии ҳадафу мақсадҳои давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона нақши ниҳоят бузург дорад. Он адолати судӣ ва иҷтимоиро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба амал бароварда, баҳри таъмини адолату субот дар қаламрави кишвар нақши муҳим мебозад. Аз ҳалнома, ҳукм, қарори дурусти судӣ мустаҳкамии ҳокимияти судӣ ва дар ин радиф ҳокимияти қонунгузор ва иҷроия вобаста мебошад.

Имрӯзҳо ҷомеаи ҷаҳониро гаравидани ҷавонон ба ҳизбу ҳаракатҳои террористию экстремистӣ ба ташвиш овардааст. Ин масъала дар меҳвари таваҷҷуҳи Ҳукумат ва ниҳодҳои дахлдори кишвар қарор гирифта, барномаҳои вижа таҳия ва тасдиқ гардидаанд. Ҳамарӯза дар байни аҳолӣ корҳои таблиғотию ташвиқотӣ бурда мешаванд. Мубориза бар зидди терроризм, коррупсия ва ҷиноятҳои дорои хусусияти коррупсионидошта низ самти афзалиятноки сиёсати ҳуқуқии давлат мебошад. Ҳоло, ки таҳдиду хатарҳои басо сангине, мисли терроризму ифратгароӣ, қочоқи маводи мухаддир, ҷинояткории фаромарзӣ ва даҳҳо падидаҳои хатарноки дигар ба ҳаёту зиндагии мо таҳдид менамоянд, бояд мушкилоти дуюмдараҷаро як сӯ гузошта, муборизаро дар ин самт тақвият бахшем.
Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон ҳанӯз 14 апрели соли 2000 - ум дар Конфронси Созмони  Милали  Муттаҳид дар Вена дар мавзӯи «Мубориза бар зидди ҷиноятҳои трансмиллӣ» суханронӣ намуда, зикр намуда буд, ки Тоҷикистон аз замони соҳибистиқлол гардиданаш дар тадбирҳои муштараки мубориза алайҳи хавфи афзояндаи ҷинояткории трансмиллӣ, назири терроризм ва гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир фаъолона ширкат меварзад. Ҳоло, ки дар Тоҷикистон сулҳу субот ва ризоияти миллӣ барқарор шудаасту мо баҳри бунёди ҷомеаи демократии ҳуқуқбунёд саъю талош дорем, мубориза бо терроризм дар меҳвари фаъолиятамон қарор гирифтааст. Барои халқи тоҷик ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ худ як дарсе буд, ки сабақи аз он гирифта бори дигар мардумро водор месозад, ки ба қадри сулҳу субот ва оромӣ бирасанд. Осмони софе, ки болои сари мост, беҳтарин давлат буда, қадраш аз ҳар чизи дигар болотар аст. Зеро танҳо зери осмони соф мардум осудаҳолона кору зиндагӣ карда, дар рушди устувори Тоҷикистони азиз саҳми назарраси худро гузошта метавонанд.
Таҳлили сабабу шароити содир шудани амалиётҳои террористӣ дар мамлакати мо нишон медиҳад, ки аксари онҳо дар заминаи экстремизми динӣ, ҳамчунин ба хотири расидан ба мақсадҳои муайяни сиёсӣ содир шудаанд. Одатан ашхоси шинохта, ходимони сиёсӣ, олимон, рӯзноманигорон, хизматчиёни неруҳои ҳомии сулҳ дар Тоҷикистон ҳадаф қарор мегирифтанд. Ба назари мо, ғараз аз чунин амалиёт ноором сохтани вазъи ҷамъиятию сиёсӣ ва халалдор гардондани ҷараёни ислоҳот аст. Терроризми ҳозира хосияти байналмилалӣ касб кардааст.
Бо таассуф гуфтан лозим аст, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ то ҳол дар бораи мафҳуми терроризм хулосаи ягона набаровардааст. Маҳз дар чунин шароит баъзе давлатҳо дар қаламрави худ бар зидди терроризм баромада, ҳамзамон терроризми байналмилалиро дар мамлакатҳо ва минтақаҳои дигар бо ин ё он восита дастгирӣ намуда, террористонро муборизони роҳи озодӣ ва ҳуқуқи инсон маънидод карданӣ мешаванд.
Бинобар ин, имрӯз таҳия ва имзои муоҳидаи ягонаи мукаммал зарур мебошад. Дар муоҳида мафҳуми терроризм, пеш аз ҳама, терроризми минтақавӣ бояд муайян карда шавад. Ҳамзамон, самтҳои мушаххаси ҳамкории имконпазири байналмилалӣ дар мубориза ба муқобили терроризм муқаррар ва муҷозоти давлатҳое, ки аз ҳамкорӣ саркашӣ намуда, гурӯҳҳои террористиро дастгирӣ менамоянд, пешбинӣ гардад. Ба ҳам мувофиқ сохтани қонунҳо ва асноди дигари нормативӣ имкон медиҳад, ки масъалаҳои мубориза ба муқобили терроризм ба низом дароянд.
Терроризм чун ҳодиса бо меъёри илми муосир аз се ҷиҳат омӯхта мешавад:
1. Кирдори ҷинояткорона
2. Гурӯҳҳои (ташкилотҳои) терро-ристӣ
3. Равияи (таълимоти) террористӣ
Ба ҳар ҳол, рукни муҳимтарин дар байни ин сегона терроризмро чун кирдори ҷинояткорона донистан аст, ки дар он ҳолат кадом гурӯҳҳо ва равияҳоро чун тамоюли террористӣ муаррифӣ кардан дақиқ мегардад. Дар айни ҳол терроризм чун кирдори ҷинояткорона ҷузъи таркибии категорияҳои муқаррарии ҷиноятиву ҳуқуқӣ дониста мешавад.
Соли 2014 суди шаҳри Исфара се парвандаи ҷиноятиро, вобаста ба ҷиноятҳои иштирок дар иттиҳоди ҷиноятӣ (ташкилоти ҷиноятӣ) ё иттиҳоди ташкилотчиён, роҳбарон ва ё дигар намояндагони гурӯҳҳои муташаккил, иштирок дар иттиҳоди экстремистӣ ва иштирок дар фаъолияти ҳизбҳои сиёсӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилоте, ки нисбат ба он аз ҷониби суд қарори эътибори қонунӣ пайдокарда дар бораи барҳам додан ё манъи фаъолияташ, бинобар сабаби ба амал баровардани фаъолияти экстремистӣ қабул шудааст, баррасӣ намуд. Ҳамаи судшавандагон ҷавонони аз 24 то 27 - сола буданд. Аз ин лиҳоз, бояд ба тарбияи ҷавонон, хусусан насли наврас диққати махсус дод, ки ояндаи давлату миллат аз онҳо вобаста аст.
Ҳамзамон, дар соли равон як парвандаи ҷиноятӣ, ки нисбат ба даҳ нафар буд, аз ҷониби муаллифи ин матлаб, мавриди баррасӣ қарор гирифт. Ҳолатҳои муайяншударо ба риштаи таҳлил кашида, ба чунин хулоса омадем, ки гурӯҳҳои алоҳидаи манфиатхоҳ мардумро ба гумроҳӣ бурда, ба ҳизбу ҳаракатҳои ифротӣ, ки ҳадафашон ноором кардани авзои ҷомеа аст, шомил карда, ҳаёту зиндагиашонро зери хатар мегузоранд. Ҳамаи ин даҳ нафар бо ҳукми суд маҳкум шуда, фаҳмиданд, ки дар куҷо иштибоҳ кардаанд. Ин барои дигарон дарси ибрат гашт, ки сустиродагию кӯтоҳандешӣ ба чи рӯз оварда мерасонад.
Таҷрибаҳои судии баррасии парвандаҳои ҷиноятии хусусияти террористию экстремистидошта нишон дод, ки қариб ҳамаи маҳкумшудагон бинобар зудбовару сода буданашон ба доми фиреби касоне афтидаанд, ки аз онҳо истифода бурда, бо ҳар роҳ ақлашонро дуздида, дину шариатро ба хости дили худ шарҳ дода, барои даст задан ба ҳар гуна ҳаракатҳои ғайриқонунӣ моил кардаанд. Аммо ин асос барои бегуноҳиашон шуда наметавонад. Онҳо ҳама ҷавонони ба балоғат расида буданд ва бояд ба хубӣ дарк мекарданд, ки кадом амал дуруст асту кадомаш нодуруст. Бинобар ин, ба таълиму тарбияи ҷавонону наврасон таваҷҷуҳи махсус зоҳир кард, зеро ҳама чиз аз онҳо вобаста аст. Танҳо таълиму тарбияи дуруст имкон медиҳад, ки гурӯҳҳои алоҳидаи манфиатҷӯ ҷавононро ба гумроҳӣ набаранд.

К. ҒАНИЗОДА,
судяи суди шаҳри
Исфараи вилояти Суғд


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 3.06.2015    №: 114    Мутолиа карданд: 761

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед