logo

маориф

ДИНШИНОСӢ. ТАЪЛИМИ ОН АЗ НАВ ШУРӮЪ МЕШАВАД

Аз соли нави таҳсил дар мактабҳои олӣ таълими фанни диншиносӣ аз нав шурӯъ мешавад. Диншиносӣ моҳиятан ҷузъе аз илмҳои фалсафӣ маҳсуб ёфта, масоили марбут ба динро дар доираи талаботи илм, яъне воқеъбинона тариқи хулосаҳои дар таҷриба исботшуда мавриди таҳлилу омӯзиш қарор медиҳад.
Диншиносӣ, ки илми дунявӣ маҳсуб меёбад, дарёфти сарчашмаҳои иҷтимоӣ, равонӣ ва маърифатии ҳаводиси динӣ ва вобаста ба ҳукми ин сарчашмаҳо ҷамъбасти хулосаҳо аз вижагиҳои хоси он ба ҳисоб меравад. Мавриди таваҷҷуҳ ва таҳлилу баррасиҳои ҷиддӣ қарор додани муҳтавои шуури динии диндорону пешвоёни дин ва вобаста ба шароитҳои таърихию иҷтимоӣ тағйирпазирии онҳо, бояд аз самтҳои муҳими диншиносӣ қарор гирад.
Ҳаводиси нангини сиёсӣ-идеологии иддае аз кишварҳои мусулмонӣ зарурати эҳёи таълими фанни диншиносиро дар кишвари мо, ки баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ саҳван ба фаромӯшӣ супурда шуда буд, даҳчанд зиёд намуд. Бидуни шак, яке аз сабабҳои иштироки ҷавонони мо дар ҳаракату гурӯҳҳои ифротии динӣ, аз ҷумла дар даргириҳои хунини Ховари Наздик, ноогоҳии онҳо аз моҳияти ҳақиқии дин ба ҳисоб меравад. Аҳамияти таълими фанни мазкур дар кишвари мо боз дар он ифода меёбад, ки баъд аз ба даст овардани истиқлолияту фароҳам шудани фазои воқеан ҳам демократию озод «таблиғгарон»-и дини ислом аз имкониятҳои таъсиррасонӣ суистифода намуда, на танҳо аз худ ба таври сунъӣ шахсиятҳои нуфуздор сохтанд, балки дар мафкураи иддае аз зиёиён (наметавон чунин ашхосро зиёӣ номид) ва ҳатто ҷомеашиносон низ, тасаввуроти носаҳеҳи дини исломро ба бор оварданд.
Доираи мавзӯи ин фан танҳо аз пешниҳоди маълумоти ба воқеият асосёфта, яъне илман собитшуда дар бораи дин ва ҳаводиси динӣ иборат набуда, ҳамзамон таҳлилу таҳқиқи ақлонию мантиқии масоили марбут ба дин ва ҳаводиси диниро низ фаро мегирад.
Дар ҷомеаи мо худи диншиносон камшуморанд. Ба хотири он ки таълими ин фан маҳсулнок бошад, яъне ҳадафҳои зикршуда амалӣ гарданд, зарур аст, ки зимни ба роҳ мондани таълими ин фан чӣ дар донишкадаю донишгоҳҳо ва ё литсею коллеҷҳо ба ҷанбаҳои зерин таваҷҷуҳ зоҳир карда шавад:
1. Фанни таърихи дин омӯзиши дину ҳаводиси диниро аз нигоҳи пайдоишу рушд ва таназзули он ба роҳ мемонад. Диншиносӣ бошад, ба ғайр аз ҷанбаҳои зикршуда боз ба сарчашмаҳои пайдоишу таҳаввул, умумияту фарқияти байни онҳо, омилҳои равонию маърифатӣ ва иҷтимоию таърихии пайдоишу таҳаввули ҳаводиси динӣ таваҷҷуҳ дорад;
2. Дин ҳатман, бояд ҳамчун падидаи иҷтимоӣ арзёбӣ гардад. Ин нукта чунин маъно дорад, ки дин маҳсули ҷомеа асту шаклҳои ҳастии он, махсусан мундариҷаи шууру тасаввуроти динӣ аз сатҳи пешрафти ҷомеа, хусусан илм вобастагии зич дорад;
3. Фанни мазкур аз тарафи шахсони ҷаҳонбинии илмидошта таълим дода шавад. Диншинос ё ҷомеашиносу файласуф будани таълимдиҳанда шарт нест. Аз тарафи муллою эшон ва ҳамсони онҳо таълим дода шудани фанни мазкур имконият дорад, ки донишкадаю донишгоҳро ба мадраса мубаддал созад. Зеро онҳо ба дин ҳамеша муносибати якҷониба доранд;
4. Донишҷӯ ё хонандаи мактаб тавассути омӯзиши фанни диншиносӣ ва ё таърихи дин аз илму амал ҷудо будани динро эҳсос намуда, барои инкишофу рушди ақлониву ҷисмонии худ аз воситаҳои дигари таълиму тарбия кор гирад.
Аз ин ҳама гуфтугузорҳо хулоса бояд кард, ки нозирони низоми таълимӣ ба муҳтавои омӯзиши ин фан таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намоянд, то дар толибилми муосир ҷаҳонбинии дақиқу амиқи динӣ амиқтар гардад, на баръакс.

Кароматуллоҳи АБДУХАЛИЛ,
номзади илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.02.2016    №: 29    Мутолиа карданд: 1007
22.01.2021


ҶАЛАСАИ XVII ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ КИШВАРҲОИ УЗВИ МУКОЛАМАИ ҲАМКОРИҲОИ ОСИЁ

21.01.2021


ДАР КӮЛОБ КОРХОНАИ ИСТЕҲСОЛӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

ҶАЛАСАИ ҶАМЪБАСТИИ НАТИҶАҲОИ РУШДИ ИҶТИМОИЮ ИҚТИСОДИИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН

ВАҚТИ ПАЙВАНДИ ИЛМ БО АМАЛ АСТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ФИФА. ТОҶИКИСТОНРО 14 ДОВАР МУАРРИФӢ МЕКУНАД

НАХУСТИН ФИЛМИ ТОҶИКИЮ БРИТАНӢ АЗ РӮИ ФИЛМНОМАИ АНИСА СОБИРӢ НАВОРБАРДОРӢ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДАР РОССИЯ АЗ КОРОНАВИРУС ЗИЁДА АЗ 3 МИЛЛИОН БЕМОР ШИФО ЁФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДУ БОЗИИ РАФИҚОНАИ МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН

КОМЁБИИ ДАСТПАРВАРОНИ МТМУ № 45

РУЙДОДҲОИ ИЛМӢ

19.01.2021


СҶТ-РО ДАСТРАСИИ НОБАРОБАРИ ДАВЛАТҲО БА ВАКСИНА САХТ НИГАРОН НАМУДААСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ХАТЛОН. СОДИРОТИ БАРЗИЁДИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ

“САФЕДДАРА”. ЯТИМОНИ КУЛЛИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН АЗ БЕҲТАРИН МАВЗЕИ САЙЁҲӢ ДИДАН КАРДАНД

ТАҚДИМИ КИТОБИ «ТОҶИКОН» БА СОКИНОНИ НОҲИЯИ ИШКОШИМ

ҲИСОР. ХИЗМАТРАСОНИИ ТИББӢ РӮ БА БЕҲБУДӢ ДОРАД

15.01.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ “ОМӮЗГОРИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020”

ҶАЛАСАИ СИТОДИ КОРӢ ОИД БА ТАҶЛИЛИ 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ БАРГУЗОР ШУД

МАОРИФ. НАТИҶАГИРӢ АЗ ФАЪОЛИЯТИ ВАЗОРАТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ТОҶИКИСТОН. БОЗ ЯК ШИРКАТ БА БОЗОРИ САЙЁҲӢ ВОРИД ГАРДИД

РӮЙДОДҲОИ ИЛМӢ

12.01.2021


 ҶДММ «ММК АГРО» МАЙДОНИ ГАРМХОНАИ ИННОВАТСИОНИРО МЕАФЗОЯД

 РАШТ: МУЛОҚОТИ  РАИСИ  МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН  БО  ИНТИХОБКУНАНДАГОН

 ШАҲРИ ГУЛИСТОН: АВҶИ СОХТМОНИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

 ТАФСИЛОТИ ЯК ҶИНОЯТ. Ё ЧАРО «ҚОЗӢ»-И АВФШУДА ПАСИ ПАНҶАРА РАФТ?

 ТАЪСИСИ КОРХОНАИ НОДИРИ ИЛМИВУ ИСТЕҲСОЛӢ

 ТАЪМИНИ МАРКАЗҲОИ ИЛМӢ ВА МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ БО РЕАКТИВҲОИ КИМИЁӢ

 ПЕШНИҲОДИ БОСТОНШИНОСОН БА ЮНЕСКО

08.01.2021


ВОХӮРИИ МАҲМАДТОИР ЗОКИРЗОДА БО СОКИНОНИ НОҲИЯИ САНГВОР

ДАВРИ ҶУМҲУРИЯВИИ ОЗМУНИ «МУРАББИИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020» ОҒОЗ ГАРДИД

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед