logo

номаҳо

ҚООНИРО БИХОНЕМ Ё НЕ?!

Дар саҳифаи 221 – и китоби дарсии «Адабиёти тоҷик» барои синфи 10, ки дар КВД «Комбинати полиграфии шаҳри Душанбе», соли 2014 нашр гардидааст, муаллифон У. Тоиров, М. Солеҳов, Р. Шарифов навиштаанд: «Сохтори ҳикояҳо низ дар ин ду асар («Парешон» -и Қоонӣ ва «Гулистон» - и Саъдии Шерозӣ – Ҷ. С.) яксон нест. Ҳикояҳои Саъдӣ хеле кӯтоҳ, пурмазмун, сертаъсиртар (аҷаб калимае сохтаанд «пуртаъсиртар»-ро истифода мекарданд, беҳтар набуд?) ва аз нигоҳи ҳунар ҳам басо ҳунармандонаву ҷолибанд.

Ин тарзи офариниш дар асари Қоонӣ нисбатан заъиф (риояи имло на шарт аст?) ва аз нигоҳи ҳунар сусттар аст. Ӯ бештар ҳикоятҳоро тӯлонӣ баён намуда, ҳадафро кашол медиҳад (кашол додани ҳадафро бори аввал мехонам).
Дар асари Саъдӣ санъати дӯстдоштаи ӯ дар баёнаш насри мусаҷҷаъ аст (чӣ ҷумлаи ғарибу парешоне), ки аз саҷъ хеле хуб кор мегирад. Ин ҳолат (воқеан ҳолат аст?) дар асари Қоонӣ каме костааст («коста шудани ҳолат») низ ғариб менамояд). Саҷъро Қоонӣ хеле зиёд ба кор мебарад, вале тӯлонию маснӯъ. Хонандаро хаста мекунад, зеро дарки маъно каме душвор мегардад».
«Бубин тафовути раҳ аз куҷост то ба куҷо». Қоонӣ, ки дар асри 19 дар Шероз чашм ба олами ҳастӣ мекушояду баъдҳо аз худ осори мондагор мегузорад, бо Саъдии Шерозӣ, адиби забардасти ҷаҳонӣ (асри 12) муқоиса карда мешавад. Ҳар адиб дар адабиёт мақом ва ҷойи худро дорад. Ба пояи «Гулистон» дар ҳама асрҳои баъдӣ ҳеҷ асаре, ки дар пайравияш навишта шудаанд, нарасидааст. Адибони пайрав низ ин мақсадро надоштанд ва низ медонистанд, ба пояи Шайх Саъдӣ наметавон расид. Бо вуҷуди ин ман ҳаргиз зиди ин қиёсот ё худ муқоиса карданҳо нестам. Аммо равост, ки шоире бузургу шуҳратёрро дар назди хонандаи синфи 10 ин қадар паст бифарорему беҳунар (нисбатан ҳам бошад) муаррифӣ бикунем? Хонанда пас аз ин Қоониро дӯст медорад ё адибе «нисбатан заъиф» мешуморад?
Ба пиндори ин ҷониб, вазифаи муаллифони китобҳои дарсии адабиёт тухми муҳаббати адабу аҳли онро дар дили хонандагон коштан аст. Агар ба ин сурат таълиф бикунанд, ба Қоонӣ ва мисли ӯ адибоне ҳеҷ кас дилбастагӣ пайдо наменамояд. Мебояд хонандаи мактаби таҳсилоти миёнаи умумиро аз донишҷӯи соҳаи филологияи тоҷики мактабҳои таҳсилоти олии касбӣ ва муҳаққиқ фарқ кард.
Чанд саҳифа пештар аз ин, дақиқтараш саҳифаи 214 муаллифон навиштаанд: «Қоонӣ бо шеъргӯӣ дар овони 10-12 –солагӣ шурӯъ намуда, аз худ осори адабии арзишманде боқӣ гузоштааст». Магар мумкин аст, ки «осори адабии арзишманд» -ро ба хонандаи синфи 10 чунин муаррифӣ бинамоянд? Шояд пас аз ин гуна муаррифӣ аксар хонандагон бо шубҳаи зиёд аз худ суол бикунанд: «Қоониро бихонем ё не?!».

Ҷ.САМИЪЗОДА, шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.03.2016    №: 48    Мутолиа карданд: 6593

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед