logo

фарҳанг

ХАТЛОН – МАКОНИ ФАРҲАНГУ ҲУНАР ВА САЁҲАТ

Бардошт аз сафари даҳрӯза

Хатлонзамин бо ёдгориҳои бостонӣ, ки таърихи куҳану асрори ниёконро дар худ нуҳуфтааст, табиати зебову афсункору водиҳои паҳновар, гиёҳҳои шифобахшу чашмасорони мусаффо, меваҳои шаҳдбор ва  ҳавои форамаш дили сайёҳонро тасхир намудааст.

Тӯли даҳ рӯз дар доираи Барномаи рушди туризм барои солҳои 2015 – 2017 рӯзноманигорон имконият пайдо карданд, ки аз ин минтақаи кишвари азизамон – Тоҷикистон дидан намоянд. Тибқи нақша - чорабинии Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи баргузории Иди наврӯз корвони рӯзноманигорон ба мавзеъҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва сайёҳии шаҳру ноҳияҳои Норак, Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Муъминобод, Ховалинг, Восеъ, Кӯлоб, Носири Хусрав, Шамсиддин Шоҳин, Дӯстӣ, Қубодиён, Шаҳритуз  сафар намуд.
Яке аз мавзеъҳои машҳури таърихӣ, ки рӯзноманигорон онро тамошо карданд, Ҳулбук – қасри шоҳони Хатлон буд. Абдулло Хоҷаев, директори Муассисаи давлатии  мамнуъгоҳи таърихӣ – фарҳангии «Ҳулбук» - и ноҳияи Восеъ иброз дошт, ки  дар замонҳои қадим Ҳулбук маркази Осиёи Марказӣ буд. Ин ҷо бо роҳҳои тиҷоратӣ аз Чину Ҳинд, Русияву  Осиё, Мисру Рум мардум ба ҳам меомаданд. Ҳулбук макони ҳунармандони варзида ба шумор мерафт. Бозёфтҳои нодири шишагӣ, хусусан шишаи ҳамвор, шоҳиди бевоситаи санъати ҳунармандони хатлонӣ маҳсуб меёбад. Рӯзноманигорон, ҳамчунин, аз  калонтарин кони намаки дунё  - Хоҷамуъмин аз наздик шинос шуданд. Тибқи иттилои Абдулло Хоҷаев, кони намаки Хоҷамуъмин аз 163 чашма иборат буда, 23 - тои он доимӣ ва боқимонда мавсимианд. Танҳо сатҳи болоии кӯҳ аз 31 то 41 миллиард тонна намак иборат аст. Кон ҳамчунин ҷанбаи таърихӣ дорад. Сарлашкари араб Асад ибни Абдуллоро ду маротиба дар болои ҳамин кӯҳ шикаст додаанд.
Ховалинг, дар таҳҷойи шаҳри қадимаи Мунк доман паҳн намудааст. Забоншиносон вожаи «мунк» - ро мулки офтобӣ, яъне хушманзар, дорои чашмасорони мусаффо ва макони  гулу гиёҳҳои шифобахш маънидод кардаанд. Мавзеи Чилчанор, ҳамчун оромгоҳҳои шахсиятҳои маъруф ва муқаддасоти зиёд боиси рӯй овардани зоирини зиёд ба ин макон гаштааст. Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ, яке аз ҳамзамонони содиқ ва дӯсти ғоиби Муҳаммад (с), симои бузурги олами Ислом, 18 км дур аз маркази ноҳияи Ховалинг воқеъ гардидааст. Дар назди он чашмаҳои «Мағфират», «Ҳикмат», «Раҳмат», «Шифо», «Мурод» ҷойгиранд. Соли 2004 ҳафриётҳои бостоншиносии Академияи илмҳои кишвар муайян намудааст, ки ҳанӯз дар асрҳои қадим (VII-IX)  мазор бо девори гилин иҳота гардида, дар гирду атрофи он биноҳои истиқоматӣ ва хоҷагидорӣ ҷойгир будаанд. Боиси қайд аст, ки оромгоҳ шаш маротиба таъмир ва барқарор шудааст. Бори охир тармиму таҷдиди он соли 2006 тибқи дастури Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон  сурат гирифт. Барои зиёрати ин оромгоҳ ҳамасола аз минтақаҳои гуногуни кишвар ва мамолики хориҷ сайёҳони зиёд меоянд.
Ёдгории Тахти Сангин дар қисмати ҷанубии ноҳияи Қубодиён дар соҳили рости  дарёи Ому, дар ҷое, ки дарёҳои Вахшу Панҷ ба ҳам  омезиш меёбанд, ҷойгир аст. Он беҳтарин ёдгории гузаштагонамон ба ҳисоб меравад, ки бояд омӯхта ва ҳифз шавад. Боқимондаҳои деворҳои Тахти Сангин, ки аз тахтасангҳои бузург ва пойдевораҳо иборатанд, гувоҳи авҷи тараққӣ ва фарҳангу ҳунари тоисломии мардуми форснажод мебошад. Ба гуфтаи Қувват Додов, собиқадори соҳаи фарҳанги ҷумҳурӣ, сокини ноҳияи Қубодиён,  қаср бо сангҳои кӯҳҳои гирду атрофи он сохта шудааст. Макони ҷойгиршавии он низ тасодуфӣ нест, зеро дар замонҳои қадим аз дарёи Ому киштиҳои тоҷирон мегузаштаанд.  Таърихшиносон бар он назаранд, ки дар Тахти Сангин зуд - зуд ҷангҳои харобиовар сар мезаданд, зеро ин мавзеъ аз роҳҳои  муҳими  обӣ ва хушкигарди  шоҳроҳи Абрешим  ба шумор мерафт. 
Ба ҳамин минвол тайи ин сафар рӯзноманигорон аз Неругоҳи барқи обии «Норак», ёдгории табиии Чилчанор, мақбараи Мир Сайид Алии  Ҳамадонӣ, осорхонаҳои таърихиву кишваршиносӣ,  «Бешаи Палангон»,  «Чилдухтарон», «Чилучорчашма» ва дигар мавзеъҳо боздид ба амал оварданд. Тавре ки мушоҳида кардем, Хатлон макони фарҳангу ҳунар аст. Миёни мардуми Данғара, Балҷувон ва Кӯлоб ҳунарҳои миллии чакандӯзӣ, кашидадӯзӣ, чӯбтарошиву заргарӣ ва ғайра рӯ ба инкишоф аст, ки ин метавонад диққати сайёҳони зиёдро ба худ ҷалб созад.
Иқдоми мазкур, яъне ташкили корвони рӯзноманигорони ҷумҳурӣ ба вилояти Хатлон, барои рушди соҳаи сайёҳии вилоят мусоидат намуда, дар муаррифӣ намудани имконоту иқтидори воқеии ин сарзамини куҳанбунёд, ки фарҳанги волову таърихи қадимаро дорост, нақши бориз хоҳад гузошт.
Ш. ҚУРБОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.216    №: 63    Мутолиа карданд: 467

13.06.2018


Шиносоии Сарвазири мамлакат бо фаъолияти корхонаҳои пойтахт

12 медали варзишгарони тоҷик дар Ҷоми Ӯзбекистон

Боздиди ҳайати Ӯзбекистон аз НБО Роғун ва мавзеи сайёҳии Варзоб

Ҷаҳон дар як сатр

Вохӯрии таърихӣ - муқаддимаи сулҳ

Дар Муғулистон Маркази байналмилалии тадқиқотии кишварҳои рушдкунанда ташкил шуд

Сарвари Сандуқи байналмилалии асъор аз хатар ба иқтисоди ҷаҳонӣ огоҳ сохт

Бонки миллии Қирғизистон 90 дарсади даромадашро ба давлат медиҳад

12.06.2018


Баргузории ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии СААД

Баимзорасии созишномаи ҳамкорӣ

Вазорати маориф ва илм ба ҷадвали санҷишу имтиҳонҳо тағйирот ворид кард

Баистифодадиҳии корхонаи коркарди санги хоро

Ҷаҳон дар як сатр

СААД ба Тоҷикистон дар таҳкими марз бо Афғонистон ёрӣ мерасонад

Дар Чин сафари Путинро комёбии мутлақ унвон карданд

Баррасии вазъи Афғонистон, Сурия ва Корея дар Алмаато

Мирзиёев хостори "долони озод"-и тиҷоратии СҲШ шуд

Минск аз Чин 800 миллион юан ёрии ройгон мегирад

08.06.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Никлас Линдквист

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ баргузор мешавад

Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 15 июн таҷлил мегардад

Муҳлати бақайдгирии шаҳрвандони хориҷӣ аз 3 то 10 рӯзи корӣ тамдид шуд

Як вохӯрии судманд

РАШТ. Бунёду азнавсозии муассисаҳои таълимӣ вусъат мегирад

МОҲӢ. Афзоиши истеҳсол

Тақвими бозиҳои Ҷоми ҷаҳон

07.06.2018


Баргузории ҷаласаи навбатии кумитаи тадорукот

Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Алӣ Муборак ал-Муҳаннадӣ

Корхонаи парандапарварӣ ба истифода дода хоҳад шуд

Тоҷикистон боз дар мақоми аввал

ХАТЛОН. Рафти кишти такрорӣ бад нест, аммо...

Ҷаҳон дар як сатр

Путин зарурати рушддиҳии технологияҳои рақамиро таъкид кард

Ба Афғонистон низомиёни Амороти Муттаҳидаи Араб ва Қатар меоянд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед