logo

фарҳанг

ХАТЛОН – МАКОНИ ФАРҲАНГУ ҲУНАР ВА САЁҲАТ

Бардошт аз сафари даҳрӯза

Хатлонзамин бо ёдгориҳои бостонӣ, ки таърихи куҳану асрори ниёконро дар худ нуҳуфтааст, табиати зебову афсункору водиҳои паҳновар, гиёҳҳои шифобахшу чашмасорони мусаффо, меваҳои шаҳдбор ва  ҳавои форамаш дили сайёҳонро тасхир намудааст.

Тӯли даҳ рӯз дар доираи Барномаи рушди туризм барои солҳои 2015 – 2017 рӯзноманигорон имконият пайдо карданд, ки аз ин минтақаи кишвари азизамон – Тоҷикистон дидан намоянд. Тибқи нақша - чорабинии Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи баргузории Иди наврӯз корвони рӯзноманигорон ба мавзеъҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва сайёҳии шаҳру ноҳияҳои Норак, Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Муъминобод, Ховалинг, Восеъ, Кӯлоб, Носири Хусрав, Шамсиддин Шоҳин, Дӯстӣ, Қубодиён, Шаҳритуз  сафар намуд.
Яке аз мавзеъҳои машҳури таърихӣ, ки рӯзноманигорон онро тамошо карданд, Ҳулбук – қасри шоҳони Хатлон буд. Абдулло Хоҷаев, директори Муассисаи давлатии  мамнуъгоҳи таърихӣ – фарҳангии «Ҳулбук» - и ноҳияи Восеъ иброз дошт, ки  дар замонҳои қадим Ҳулбук маркази Осиёи Марказӣ буд. Ин ҷо бо роҳҳои тиҷоратӣ аз Чину Ҳинд, Русияву  Осиё, Мисру Рум мардум ба ҳам меомаданд. Ҳулбук макони ҳунармандони варзида ба шумор мерафт. Бозёфтҳои нодири шишагӣ, хусусан шишаи ҳамвор, шоҳиди бевоситаи санъати ҳунармандони хатлонӣ маҳсуб меёбад. Рӯзноманигорон, ҳамчунин, аз  калонтарин кони намаки дунё  - Хоҷамуъмин аз наздик шинос шуданд. Тибқи иттилои Абдулло Хоҷаев, кони намаки Хоҷамуъмин аз 163 чашма иборат буда, 23 - тои он доимӣ ва боқимонда мавсимианд. Танҳо сатҳи болоии кӯҳ аз 31 то 41 миллиард тонна намак иборат аст. Кон ҳамчунин ҷанбаи таърихӣ дорад. Сарлашкари араб Асад ибни Абдуллоро ду маротиба дар болои ҳамин кӯҳ шикаст додаанд.
Ховалинг, дар таҳҷойи шаҳри қадимаи Мунк доман паҳн намудааст. Забоншиносон вожаи «мунк» - ро мулки офтобӣ, яъне хушманзар, дорои чашмасорони мусаффо ва макони  гулу гиёҳҳои шифобахш маънидод кардаанд. Мавзеи Чилчанор, ҳамчун оромгоҳҳои шахсиятҳои маъруф ва муқаддасоти зиёд боиси рӯй овардани зоирини зиёд ба ин макон гаштааст. Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ, яке аз ҳамзамонони содиқ ва дӯсти ғоиби Муҳаммад (с), симои бузурги олами Ислом, 18 км дур аз маркази ноҳияи Ховалинг воқеъ гардидааст. Дар назди он чашмаҳои «Мағфират», «Ҳикмат», «Раҳмат», «Шифо», «Мурод» ҷойгиранд. Соли 2004 ҳафриётҳои бостоншиносии Академияи илмҳои кишвар муайян намудааст, ки ҳанӯз дар асрҳои қадим (VII-IX)  мазор бо девори гилин иҳота гардида, дар гирду атрофи он биноҳои истиқоматӣ ва хоҷагидорӣ ҷойгир будаанд. Боиси қайд аст, ки оромгоҳ шаш маротиба таъмир ва барқарор шудааст. Бори охир тармиму таҷдиди он соли 2006 тибқи дастури Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон  сурат гирифт. Барои зиёрати ин оромгоҳ ҳамасола аз минтақаҳои гуногуни кишвар ва мамолики хориҷ сайёҳони зиёд меоянд.
Ёдгории Тахти Сангин дар қисмати ҷанубии ноҳияи Қубодиён дар соҳили рости  дарёи Ому, дар ҷое, ки дарёҳои Вахшу Панҷ ба ҳам  омезиш меёбанд, ҷойгир аст. Он беҳтарин ёдгории гузаштагонамон ба ҳисоб меравад, ки бояд омӯхта ва ҳифз шавад. Боқимондаҳои деворҳои Тахти Сангин, ки аз тахтасангҳои бузург ва пойдевораҳо иборатанд, гувоҳи авҷи тараққӣ ва фарҳангу ҳунари тоисломии мардуми форснажод мебошад. Ба гуфтаи Қувват Додов, собиқадори соҳаи фарҳанги ҷумҳурӣ, сокини ноҳияи Қубодиён,  қаср бо сангҳои кӯҳҳои гирду атрофи он сохта шудааст. Макони ҷойгиршавии он низ тасодуфӣ нест, зеро дар замонҳои қадим аз дарёи Ому киштиҳои тоҷирон мегузаштаанд.  Таърихшиносон бар он назаранд, ки дар Тахти Сангин зуд - зуд ҷангҳои харобиовар сар мезаданд, зеро ин мавзеъ аз роҳҳои  муҳими  обӣ ва хушкигарди  шоҳроҳи Абрешим  ба шумор мерафт. 
Ба ҳамин минвол тайи ин сафар рӯзноманигорон аз Неругоҳи барқи обии «Норак», ёдгории табиии Чилчанор, мақбараи Мир Сайид Алии  Ҳамадонӣ, осорхонаҳои таърихиву кишваршиносӣ,  «Бешаи Палангон»,  «Чилдухтарон», «Чилучорчашма» ва дигар мавзеъҳо боздид ба амал оварданд. Тавре ки мушоҳида кардем, Хатлон макони фарҳангу ҳунар аст. Миёни мардуми Данғара, Балҷувон ва Кӯлоб ҳунарҳои миллии чакандӯзӣ, кашидадӯзӣ, чӯбтарошиву заргарӣ ва ғайра рӯ ба инкишоф аст, ки ин метавонад диққати сайёҳони зиёдро ба худ ҷалб созад.
Иқдоми мазкур, яъне ташкили корвони рӯзноманигорони ҷумҳурӣ ба вилояти Хатлон, барои рушди соҳаи сайёҳии вилоят мусоидат намуда, дар муаррифӣ намудани имконоту иқтидори воқеии ин сарзамини куҳанбунёд, ки фарҳанги волову таърихи қадимаро дорост, нақши бориз хоҳад гузошт.
Ш. ҚУРБОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.216    №: 63    Мутолиа карданд: 566

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед