logo

фарҳанг

ХАТЛОН – МАКОНИ ФАРҲАНГУ ҲУНАР ВА САЁҲАТ

Бардошт аз сафари даҳрӯза

Хатлонзамин бо ёдгориҳои бостонӣ, ки таърихи куҳану асрори ниёконро дар худ нуҳуфтааст, табиати зебову афсункору водиҳои паҳновар, гиёҳҳои шифобахшу чашмасорони мусаффо, меваҳои шаҳдбор ва  ҳавои форамаш дили сайёҳонро тасхир намудааст.

Тӯли даҳ рӯз дар доираи Барномаи рушди туризм барои солҳои 2015 – 2017 рӯзноманигорон имконият пайдо карданд, ки аз ин минтақаи кишвари азизамон – Тоҷикистон дидан намоянд. Тибқи нақша - чорабинии Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи баргузории Иди наврӯз корвони рӯзноманигорон ба мавзеъҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва сайёҳии шаҳру ноҳияҳои Норак, Данғара, Темурмалик, Балҷувон, Муъминобод, Ховалинг, Восеъ, Кӯлоб, Носири Хусрав, Шамсиддин Шоҳин, Дӯстӣ, Қубодиён, Шаҳритуз  сафар намуд.
Яке аз мавзеъҳои машҳури таърихӣ, ки рӯзноманигорон онро тамошо карданд, Ҳулбук – қасри шоҳони Хатлон буд. Абдулло Хоҷаев, директори Муассисаи давлатии  мамнуъгоҳи таърихӣ – фарҳангии «Ҳулбук» - и ноҳияи Восеъ иброз дошт, ки  дар замонҳои қадим Ҳулбук маркази Осиёи Марказӣ буд. Ин ҷо бо роҳҳои тиҷоратӣ аз Чину Ҳинд, Русияву  Осиё, Мисру Рум мардум ба ҳам меомаданд. Ҳулбук макони ҳунармандони варзида ба шумор мерафт. Бозёфтҳои нодири шишагӣ, хусусан шишаи ҳамвор, шоҳиди бевоситаи санъати ҳунармандони хатлонӣ маҳсуб меёбад. Рӯзноманигорон, ҳамчунин, аз  калонтарин кони намаки дунё  - Хоҷамуъмин аз наздик шинос шуданд. Тибқи иттилои Абдулло Хоҷаев, кони намаки Хоҷамуъмин аз 163 чашма иборат буда, 23 - тои он доимӣ ва боқимонда мавсимианд. Танҳо сатҳи болоии кӯҳ аз 31 то 41 миллиард тонна намак иборат аст. Кон ҳамчунин ҷанбаи таърихӣ дорад. Сарлашкари араб Асад ибни Абдуллоро ду маротиба дар болои ҳамин кӯҳ шикаст додаанд.
Ховалинг, дар таҳҷойи шаҳри қадимаи Мунк доман паҳн намудааст. Забоншиносон вожаи «мунк» - ро мулки офтобӣ, яъне хушманзар, дорои чашмасорони мусаффо ва макони  гулу гиёҳҳои шифобахш маънидод кардаанд. Мавзеи Чилчанор, ҳамчун оромгоҳҳои шахсиятҳои маъруф ва муқаддасоти зиёд боиси рӯй овардани зоирини зиёд ба ин макон гаштааст. Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ, яке аз ҳамзамонони содиқ ва дӯсти ғоиби Муҳаммад (с), симои бузурги олами Ислом, 18 км дур аз маркази ноҳияи Ховалинг воқеъ гардидааст. Дар назди он чашмаҳои «Мағфират», «Ҳикмат», «Раҳмат», «Шифо», «Мурод» ҷойгиранд. Соли 2004 ҳафриётҳои бостоншиносии Академияи илмҳои кишвар муайян намудааст, ки ҳанӯз дар асрҳои қадим (VII-IX)  мазор бо девори гилин иҳота гардида, дар гирду атрофи он биноҳои истиқоматӣ ва хоҷагидорӣ ҷойгир будаанд. Боиси қайд аст, ки оромгоҳ шаш маротиба таъмир ва барқарор шудааст. Бори охир тармиму таҷдиди он соли 2006 тибқи дастури Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон  сурат гирифт. Барои зиёрати ин оромгоҳ ҳамасола аз минтақаҳои гуногуни кишвар ва мамолики хориҷ сайёҳони зиёд меоянд.
Ёдгории Тахти Сангин дар қисмати ҷанубии ноҳияи Қубодиён дар соҳили рости  дарёи Ому, дар ҷое, ки дарёҳои Вахшу Панҷ ба ҳам  омезиш меёбанд, ҷойгир аст. Он беҳтарин ёдгории гузаштагонамон ба ҳисоб меравад, ки бояд омӯхта ва ҳифз шавад. Боқимондаҳои деворҳои Тахти Сангин, ки аз тахтасангҳои бузург ва пойдевораҳо иборатанд, гувоҳи авҷи тараққӣ ва фарҳангу ҳунари тоисломии мардуми форснажод мебошад. Ба гуфтаи Қувват Додов, собиқадори соҳаи фарҳанги ҷумҳурӣ, сокини ноҳияи Қубодиён,  қаср бо сангҳои кӯҳҳои гирду атрофи он сохта шудааст. Макони ҷойгиршавии он низ тасодуфӣ нест, зеро дар замонҳои қадим аз дарёи Ому киштиҳои тоҷирон мегузаштаанд.  Таърихшиносон бар он назаранд, ки дар Тахти Сангин зуд - зуд ҷангҳои харобиовар сар мезаданд, зеро ин мавзеъ аз роҳҳои  муҳими  обӣ ва хушкигарди  шоҳроҳи Абрешим  ба шумор мерафт. 
Ба ҳамин минвол тайи ин сафар рӯзноманигорон аз Неругоҳи барқи обии «Норак», ёдгории табиии Чилчанор, мақбараи Мир Сайид Алии  Ҳамадонӣ, осорхонаҳои таърихиву кишваршиносӣ,  «Бешаи Палангон»,  «Чилдухтарон», «Чилучорчашма» ва дигар мавзеъҳо боздид ба амал оварданд. Тавре ки мушоҳида кардем, Хатлон макони фарҳангу ҳунар аст. Миёни мардуми Данғара, Балҷувон ва Кӯлоб ҳунарҳои миллии чакандӯзӣ, кашидадӯзӣ, чӯбтарошиву заргарӣ ва ғайра рӯ ба инкишоф аст, ки ин метавонад диққати сайёҳони зиёдро ба худ ҷалб созад.
Иқдоми мазкур, яъне ташкили корвони рӯзноманигорони ҷумҳурӣ ба вилояти Хатлон, барои рушди соҳаи сайёҳии вилоят мусоидат намуда, дар муаррифӣ намудани имконоту иқтидори воқеии ин сарзамини куҳанбунёд, ки фарҳанги волову таърихи қадимаро дорост, нақши бориз хоҳад гузошт.
Ш. ҚУРБОН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.04.216    №: 63    Мутолиа карданд: 593

24.06.2019


Президенти Филиппин моҳи октябр ба Россия меояд

Трамп бо Эрон омодаи гуфтушунид буданашро тасдиқ намуд

Дар Ҳиндустон афтидани хайма боиси марги 14 нафар шуд

СУҒД. Оғози мусобиқаи байналмилалӣ

"ФИЛОСОФИЯ ОТДЫХА" имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистонро таҳлил намуд

Ҷаҳон дар як сатр

21.06.2019


Мулоқоти Хайринисо Юсуфӣ бо Валериу Кивер

Ҳамоиш бахшида ба таъмини устувории макроиқтисодӣ

Муаррифии натиҷаҳои фаъолият дар самти безараргардонии башардӯстонаи минаҳо

20.06.2019


Гумерова: «Омӯзгорони рус дар Тоҷикистон мондан мехоҳанд»

СММ: «Ҳиндустон дар нуфуси аҳолӣ баъди 8 сол аз Чин мегузарад»

Пекин тавсеаи ёрии иқтисодӣ ва башарӣ ба Сурияро зарур мешуморад

Дар Ҷопон ҷазои ҷисмонии кӯдаконро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед