logo

маориф

ГӮЯМ Ё НАГӮЯМ? ДАР ИН БОРА ҲАР КӢ ГУФТ, ГӮЁ НАГУФТ

Ман донишҷӯям, аз деҳоти дурдаст ба пойтахт барои таҳсил омадаам, балки  меҳмонам. Фарқ миёни шаҳри дилорои Душанбе ва деҳаи ман чун замину осмон аст, гӯё дунёи дигар аст Душанбе, ки омӯхтанист. Вале боз ҳам мешаванд ҳолатҳое, ки аз деҳотӣ буданам фахр мекунам ва шукр мегӯям, ки таҳсилдидаи як мактаби дурдастам. Тӯли 11 соле, ки дар мактаби деҳа хондам, ҳамагӣ соли охири хониш барои шиносномаву боз сурату ҳам лавозимоти муҳими дигар дастаҷамъона маблағ ғундоштем, ки ба қавли модарам «ин таомул аз омадшуди дунё будааст». Касе, на волидайн ва на худи хатмкунандаҳо онро кирои гап намедонистанд.
Вале мушоҳидаҳое, ки дар меҳмонӣ дорам, торафт озурдахотирам мекунанд. Нимаи аввали моҳи сентябр буд, ки бародарзодаам ба дасти духтараки синфи нуҳумхонаш «муаллимпулӣ» дод; 60 сомонӣ  барои 3 нафар. Намедонам барои чӣ, вале аз назари  ман ин кирдор  бе он ки эътибор диҳам, гузашт. Танҳо моҳи ноябр (боз ҳам дар нимаи аввал) вақте манзараи аҷиберо субҳи барвақт мушоҳида мекардам, қавл додам, ки дар ин бора бояд  навишт. Манзара ин буд: ҷиянчаи синфи сехонам «барои чӣ пули маро апаам мебарад»,- гӯён талх ва бо тамоми овоз гиря кард. «Дар синфи мо ҳама худашон пули муаллимро медиҳанд» гуфта, дар ҷойи истодааш по мезад. Модари бечора маҷбур як бист сомониро ба дасти фарзандаш  қапонда, ӯро ором  ба мактаб гуселонд.
- «Муаллимпулӣ», яъне  чӣ, пурсидам аз соҳибхона.
- Ин таомули  мактабҳои  шаҳр аст, ҳамеша  барои таҳсили якмоҳа пешакӣ дар мувофиқа бо кумитаи падару модарони мактаб аз 15 то 30 сомонӣ ба ҳар як хонанда ҷамъ карда месупорем. Ин кор барои ҳавасмандии муаллимон  равона карда шудааст.
-Магар ин қонунӣ аст?
- Не, ба фикрам. Чанд бор баъзе аз волидон шикоят бурданд, вале ҳамин ки намояндагони масъул барои тафтиш меомаданд, ин даъвоҳо исботи худро намеёфтанд. Ҳатто худи даъвогарон ё намеомаданд ё баръакси навиштаашон  худро пеш аз ҳама «сафед» мекарданд.
- Шумо чӣ? Боз ҳам ҳайронтар шуда мепурсам аз ӯ.
- Мо ҳеҷ чиз. Барои  фарзанд  20  сомонӣ дар як моҳ додан чандон душвор нест. Муаллимон низ ба қадри ин ташаббус расанд, хуб мебуд. Албатта, агар ин ихтиёрӣ  мешуд, боз беҳтар. Ба  фикрам баъзе оилаҳо имкони барои панҷ фарзанд  то 100 сомонӣ дар як моҳ супориданро надоранд. ..
Бале, ман низ дар андешаам, ки ҳамин нодорӣ баъзан сабаби нофаҳмиҳо миёни волидайн ва фарзандон мегардад. Масалан, Қувваталӣ Ҷаъфаров,  сокини ноҳияи Синои шаҳри  Душанбе,  иброз медорад: «Дар оила  4 - фарзанди мактабхон  дорам, ҳар моҳ супоридани пули моҳона на танҳо барои ман,  балки  барои аксари оилаҳо душвор аст. Вақте мактаб шахсӣ набошад, пас чӣ ҳоҷат барои супоридани пули моҳона. Давлат маблағҳои зиёде ҳамасола ба соҳаи маориф  ҷудо мекунад. Муаллимон ҳам беимтиёз нестанд. Барои ҳамин бояд ин масъала  ҷиддӣ  пайгирӣ карда шавад».
Воқеан, дуруст  аст. Барои  ҳамин  хуб  мебуд, ки кумитаҳои падару модарон ин паҳлуи масъаларо низ мавриди назар қарор диҳанд. Ҳам кам нестанд нафароне, ки ба қавле «аз пашша фил сохта» обрӯи муаллимонро рехтан мехоҳанд...
Аз ин андешаҳо гиреҳи ин муаммо якбора печидатар шуд. Гӯям ё нагӯям. Оё,  воқеан  мактаб  гунаҳгор  аст, ё кумитаи падару модарон ё волидайн. Ё худи ман, ки ба ин масъалаи нозук даст задан мехоҳам.
Ниҳоят ба хулосае омадам, ки барои ислоҳи ин зуҳуроти  нохуб як пешниҳод кунам. Волидон на бояд фарзандони худро аз хурдӣ ҳамчун манбаи  додугирифт  қарор  диҳанд. Тасаввур  кунед, кӯдаки  синфи 3 барои «муаллимпулӣ» гиря мекунад. Яъне ӯ аз ҳозир   сари вақт бурда додани ин маблағро  боиси    обрӯмандии худ миёни  ҳамсабақон медонад, ки ин хеле нигаронкунанда аст. Ба ибораи дигар кӯдак ба воситаи пул обрӯ  харидан мехоҳад.
Давоми  қариб ду моҳ ҳар  касеро мешинохтаму  акнун шинохтам, вобаста ба ин масъала сухан мекушод.  Мутаассифона, аксаран ҷой доштани чунин  равандро  бахусус дар мактабҳои    Душанбешаҳр тасдиқ намуданд. Яъне  мақоли «то шамол нашавад, барги дарахт  намеҷунбад» гӯё  маҳз  барои  ҳамин  ҳолат   гуфта  шуда бошад.
Пас чӣ  бояд кард? Ин саволест, ки аз масъулони   соҳа дар шаҳри Душанбе  посухи   амиқу   дақиқ   мехоҳад.

Сарвиноз ШОДМОНОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.04.2016    №: 72    Мутолиа карданд: 716

18.09.2019


Харбузаҳои 25 - килограмма

Суиқасд ба ҷони Президенти Афғонистон Ашраф Ғанӣ

Дар Душанбе ба ифтитоҳи масҷиди калонтарин дар Осиёи Марказӣ омодагӣ мебинанд

Вохӯрии нахустини Путин ва Зеленский мумкин аст моҳи октябр баргузор шавад

Медведев давраи нави муносиботи Москва ва Пекинро эълом дошт

Низомиёни Ироқ ба марҳилаи нави мубориза алайҳи «Давлати исломӣ» шурӯъ карданд

17.09.2019


“ДУШАНБЕ – ҚАЛБИ ТОҶИКИСТОН”. САЗОВОРИ ҶОЙИ АВВАЛ

16.09.2019


Мулоқоти Маҳмадсаид Убайдуллоев бо Муҳаммадтақии Собирӣ

Ҳамкориҳо бо Созмони ҷаҳонии гумрук густариш меёбанд

Дар шаҳри Хоруғ маркази нави хизматрасонии ширкати Тсеll кушода шуд

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН

ҚАЛЪАИ ҲУЛБУК. Бозёфти таърихии мансуб ба асрҳои IX – X

Ҷаҳон дар як сатр

Тоҷикистону Британия Палатаи савдо таъсис доданд

Сарвазири Шӯрои давлатии Чин Россияро барои кишвараш шарики калидӣ хонд

Пристайко: «Дар муносиботи Киев ва Москва «ях об мешавад»

05.09.2019


Ҷаҳон дар як сатр

СОҲИБКОР СОҲИБВАТАН АСТ

НОҲИЯИ АЙНӢ. Зиндагӣ ранги тоза мегирад

03.09.2019


Россия ба пешниҳоди ҳамкорӣ ба Макрон посух дод

Миллион нафар амрикоӣ ба ҷойҳои бехавф кӯчонда хоҳанд шуд

Ҳалокати 20 сарбози неруҳои амниятӣ дар вилояти Қундуз

ИМА ва Чин ба молҳои якдигар боҷҳои нав ҷорӣ карданд

ТАЭКВОН – ДО. Дурахши варзишгарони тоҷик дар чемпионати ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

РОFУН. Таъсиси хатсайрҳои нави сайёҳӣ

29.08.2019


Раҳмон Озода Эмомалӣ сафири Созмони байналмилалии «Занони сиёсатмадори роҳбар» дар Тоҷикистон таъйин гардид

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҷейми Флай

ҶОМИ ПРЕЗИДЕНТИ ТОҶИКИСТОН НАСИБИ ТЕННИСБОЗОНИ ТОҶИКУ ӮЗБЕК ГАРДИД

САРИДОРАИ БОЙГОНӢ. Мизи мудаввар бахшида ба Ҷашни Истиқлолияти давлатӣ

Ҷаҳон дар як сатр

ИШТИРОКИ ҲАЙАТИ ТОҶИКИСТОН ДАР КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ҲИФЗИ МЕРОСИ ФАРҲАНГӢ

МТС. ЯК КОНФРОНСИ МУҲИМ

28.08.2019


ИДИ КАДУ ДАР ДУШАНБЕ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед