logo

номаҳо

МАКТАБ Ё МУАССИСА?

Солҳои  охир ба ҷойи вожаи «мактаб» вожаи «муассиса» корбаст шуда истодааст. Агар аз рӯйи мантиқ нигарем, муассиса мактаб буда наметавонад. Ҳама ҷонибдори он мебошанд, ки муассиса ҳеҷ гоҳ ҷойи вожаи мактабро намегирад.
Мактаб вожаи арабӣ буда, маънояш таълимгоҳест, ки дар он ҷо менависанд ва бо калимоти  мактаб, мактуб, мукотиба ҳамреша мебошад, ки решааш дар асл катаба - навиштан аст. Мактаб (тоҷикиаш: дабистон, муассисаи омӯзиши ибтидоӣ, ҷое, ки дар он ҷо кӯдакон дарс мехонанд, дабиристон - муассисаи омӯзишӣ, ки дар он фориғуттаҳсилоти давраи раҳнамоӣ дарс мехонанд. (Фарҳанги форсӣ). Калимаи  муассиса дурустараш муассаса ва шакли ҷамъаш муассасот -  идора, муассиса, институт, ташкилот аз калимаи ассаса – асос гузоштан, таъсис кардан гирифта шуда, муассис – таъсисдиҳанда мебошад. Мактаб муассисаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ҳамчуноне ки беморхона – муассисаи Вазорати тандурустӣ аст.
Ҳар рӯз шоҳиди чунин гуфтугӯйҳо ҳастем: «ба мактаб меравам», «аз мактаб омадам», «мактаб мехонам». Ҳеҷ вақт «ба муассиса меравам», «аз муассиса омадам», «муассиса мехонам» намегӯем ва нахоҳем гуфт. Аммо таркибҳои муассисаҳои томактабӣ, муассисаҳои мактабӣ, муассисаҳои таълимӣ зебову шинам сохта шудаанд, ки кӯдакистонҳо (боғчаҳо), мактабҳои миёна ва олӣ дар назар дошта мешаванд.
Дар ҳамаи фарҳангҳо, аз ҷумла дар фарҳанги забони тоҷикӣ вожаи мактаб ҷойи омӯзиши бачагон шарҳ ёфтааст.
Ёдрас мешавем, ки устод С. Айнӣ дар асари хеш «Таҳзиб-ул-сибён» (тарбияи атфол) дар васфи мактаб маснавие навишта буданд, ки имрӯз ҳам вирди забонҳост:
Мактаб ба ту ёд медиҳад илму адаб,
Мактаб зи ту мебарад ғаму ранҷу тааб.
Як нуктаи мухтасар зи мактаб гӯям,
Одам нашавад магар касе аз мактаб…

Хушбахтона, муҳри макотиб бо ҳарфи «М» (муассиса, мактаб) оғоз мешавад, агар дигар ҳарф мебуд, хароҷоти барзиёд бори дӯши макотиб мешуд. Дар ҳамин ҳолат ҳам маблағҳои барзиёд масраф шуд.
Хайрият, ки дар ҳамаи даромадгоҳи мактаб бо ҳарфҳои калон «Салом, мактаб» овеза кардаем, агар «Салом муассиса» нависем, он гоҳ боиси ханда ва тамасхури дигар ҳамзабонҳо хоҳем шуд.
Файзулло БОҚИЕВ,
омӯзгори МТМУ № 5,-и деҳаи Дарғ, ноҳияи Айнӣ,
Аълочии маорифи Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.08.2016    №: 161    Мутолиа карданд: 10740

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед