logo

ҳуқуқ

ШОҲСУТУН ВА ШИНОСНОМАИ ДАВЛАТ

Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд бевосита, мазмуни қонунҳо, фаъолияти ҳокимияти қонунгузор, иҷроия, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва худидоракунии маҳаллиро муайян карда ва ба воситаи ҳокимияти судӣ таъмин мегарданд. Ин меъёр дар моддаи 14 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ шудааст.
Бевосита амалӣ шудани ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд мазмуни онро дорад, ки ҳамаи шахсони мансабдор ва мақомоти давлатӣ бояд онҳоро эҳтиром, риоя ва ҳифз намоянд. Мақомоти ҳокимияти қонунгузор, иҷроия, маҳаллӣ ва худидоракунии маҳаллӣ дар фаъолияти худ бояд, пеш аз ҳама, ҳуқуқу озодиҳои инсонро ба назар гиранд. Фаъолияти онҳо набояд дар ягон маврид ҳуқуқу озодиҳои инсонро халалдор ё маҳдуд созад. Агар ҳуқуқу озодиҳои инсон бевосита амалӣ ва риоя нашаванд, онҳо ба воситаи ҳокимияти судӣ аз роҳи татбиқи чораҳои маҷбуркунӣ таъмин карда мешаванд.
Чунин муқаррарот феълан мавриди амал қарор дошта, шаҳрвандон бо истифода аз ҳуқуқҳои конститутсионии худ оид ба ҳолати қонуншиканӣ ва ё поймол шудани ҳуқуқҳояшон ба суд муроҷиат мекунанд. Чунончи, дар зарфи нуҳ моҳи соли ҷорӣ дар Суди ноҳияи Шаҳритузи вилояти Хатлон 250 арзу шикоят ва муроҷиати сокинон сабт гардида, перомуни онҳо чораҳои қонунӣ андешида, ҳамзамон тавсияҳои зарурӣ дода шуд. Дар ин давра ба суди ноҳия 109 парвандаи ҷиноятӣ, 94 парвандаи гаржданӣ, 408 парвандаи оилавӣ ва 726 парвандаи маъмурӣ ворид гардида, мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.
Таҷрибаи судӣ ва баррасии арзу шикояти мардум ба суд нишон медиҳад, ки дар баъзе ҳолатҳо шаҳрвандон талаботи қонунҳои амалкунандаро намедонанд ва ё риоя намекунанд. Ҳол он ки дар ҷомеаи шаҳрвандӣ меъёри асосии муайянкунандаи доира ва ҳудуди ҳар гуна озодӣ қонун аст. Маҳз қонун омили асосии татбиқи принсипҳои озодӣ, адолат ва баробарӣ мебошад. Аз ин рӯ, ҳар фарди ҷомеа масъул аст, ки барои ба даст овардани ин арзишҳои олӣ танҳо дар доираи талаботи муайяннамудаи қонун рафтор намояд. Ин нукта низ набояд фаромӯш шавад, ки қонун дар баробари кафолати озодӣ меъёри маҳдудкунанда низ дорад ва он дар моддаи 14  Конститутсия ба гунаи зайл дарҷ шудааст: «Маҳдуд кардани ҳуқуқ ва озодиҳои шаҳрванд танҳо бо мақсади таъмини ҳуқуқ ва озодии дигарон, тартиботи ҷамъиятӣ, ҳимояи сохти конститутсионӣ ва тамомияти арзии ҷумҳурӣ раво дониста мешавад».
Тавре маълум аст, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба гуфтаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Шоҳсутун ва шиносномаи давлат» мебошад, бо назардошти ирода ва манфиатҳои аксари мутлақи мардуми кишвар ва роҳи рушди ояндаи давлат пазируфта шудааст. Таърих низ гувоҳ хоҳад буд, ки маҳз ин ҳуҷҷати олии ҳуқуқӣ сохти давлатдорӣ ва низоми ҳаёти ҷомеаи нави Тоҷикистонро муайян намуда, ба сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ дар мамлакат асоси боэътимод гузошт.
Аз ин рӯ, ба хотири ҳифзи сулҳу суботи ҷомеа, таъмини рушди бонизоми кишвар ҳар яки моро зарур аст, ки ба арзишҳои конститутсионӣ эҳтиром гузорем, омӯзишу риояи санадҳои меъёрии ҳуқуқиро, ки аз Констутитсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфтаанд дар меҳвари кору фаъолият ва зиндагии хеш қарор диҳем. Зеро таҷриба нишон медиҳад, ки давлату миллати қонунсолор устувору бегазанд ва гузашта аз ин соҳиби мақому ҷойгоҳи шоиста аст.
Холмурод ЗУҲУРИЁН, 
раиси суди  ноҳияи Шаҳритуз


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.11.2016    №: 218    Мутолиа карданд: 1950

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед