logo

ҳуқуқ

ХУДКУШӢ. ПЕШГИРӢ АЗ ИН ЗУҲУРОТИ НОМАТЛУБ ВАЗИФАИ МАН ВА МОСТ

Худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зуҳуроти номатлуби иҷтимоӣ буда, барои пешгирии онҳо бояд тамоми қишрҳои ҷомеа саҳмгузор бошанд. Вобаста ба ин, моддаи 5 - и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрии ӯ дахлнопазир шуморидааст. Дар моддаи 18 - и ин санади олии ҳуқуқӣ омадааст, ки: «Ҳар кас ҳаққи зандагӣ дорад». Мутаассифона, дар ҷомеа нафароне ҳастанд, ки хилофи ин меъёр амал намуда, даст ба худкушӣ ё суиқасд ба ҷони худ мезананд. 
 
Ҳамин тавр, дар нуҳ моҳи соли равон аз тарафи прокуратураи шаҳри Сарбанд ду ҳодисаи даст ба худкушӣ задан ва ду ҳолати суиқасд ба ҷони худ намудани шаҳрвандон ошкор гардид, ки дар натиҷа се нафар қурбони ин амали номатлуб гардид. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки ин ҳодисаҳо асосан ҷанбаи иҷтимоӣ дошта, дар пайи  рашк, вазъи саломатӣ (касалии рӯҳӣ, майзадагӣ, нашъамандӣ) баҳсҳои оилавӣ ва мунтазам паст задани шаъну эътибори шахс ба вуқӯъ меоянд. 
Пайдост, ки худкушӣ дар лаҳзаҳои ҳассостарини ҳаёт рух медиҳад ва таъсири равонӣ низ дар пай дорад. Ба ақидаи олимони ҷомеашинос, ин амал дар зеҳни одамон дар натиҷаи номутобиқатии равонию иҷтимоӣ ва ҳолатҳои номусоиди зиндагӣ пайдо мешавад. Барои сарриштаи онро пайдо кардан мебояд ҳолати рӯҳии инсонеро, ки даст ба худкушӣ задааст, дарк кард, зеро аслан ин ҳодисаҳо дар ҳолатҳои маъюсию ноумедӣ рух медиҳанд. 
Чанде пеш дар пайи як ҳодисаи қасди худкушӣ кардани фарзанд модараш ба наҷоти  ӯ шитофт, ки оқибат боиси марги ҳардуи онҳо А. Ҳ. ва А. И. гардид. Маълум гашт, ки сабаби қасди худкушӣ намудани писар рашки зиёд будааст. Ин ҳолат метавонист роҳи хеле содаи ҳал дошта бошад. Вале, мутаассифона, бо фоҷиаи як оила анҷом ёфт. 
Ҳамин тавр, шаҳрвандон Ш.Д. ва Б.Р., ки бо чунин сабабҳои беарзиш қасд ба ҷони худ намуда буданд, баъди наҷот додан аз кӯтоҳандешии худ изҳори пушаймонӣ карданд. Ҳеҷ як эҳсос ё мушкилӣ, ҳатто сахттарин рӯз ва гаронтарин мушкилот арзиши онро надорад, ки бо чунин роҳ дунёро тарк намуда, наздикони худро мувоҷеҳ ба ғаму андуҳ созем. Вақте ки мушкиле пеши рӯ меояд, инони андешаро на ба дасти эҳсосот, балки ба ақл вогузор бояд кард. Яъне, аз андешаву идроки солим мадад бояд ҷуст. Аммо, на ҳама соҳибиродаву таҳаммулпазиранду метавонанд ба танҳоӣ аз уҳдаи ҳалли мушкилоти пешомада бароянд. Ба ин қисмати осебпазири ҷомеа ёриву дастгирии бевоситаи атрофиён хеле зарур аст. Вале аз санҷишҳо хулоса кардан мумкин аст, ки кор дар ин росто ҳанӯз мувофиқи матлаб нест. 
Барои пешгирӣ аз худкушию суиқасд ба ҷони худ ҳамкории бахшҳои маориф ва илм, кор бо занон ва оила, ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, кумитаҳои маҳалла, равоншиносон ва ниҳодҳои қудратиро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондан лозим аст. Ходимони дин ва имомхатибони масҷидҳо имконияти бештари пешгирӣ аз ин равандҳои носолими ҷомеаро доранд. Ишора ба он меравад, ки агар дар зеҳни мардум аҳкоми шариат, аз ҷумла ҳалолу ҳаром, зиёни худкушӣ ва оқибатҳои дигар кирдорҳои ношоиста бо овардани ҳадису фармудаҳои дини мубини Ислом рехта шавад, ҷомеа баҳри пешгирии ин зуҳуроти номатлуб муваффақ хоҳад шуд.
Бояд зикр кард, ки моддаи 109 - и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба худкушӣ ва ё суиқасд ба ҷони худ расондани шахсро ҷиноят эътироф карда, қонунгузор дар ҳамин модда ҷавобгарии ҷиноятӣ низ пешбинӣ намудааст. Дар прокуратураи шаҳри Сарбанд бо аломатҳои ин модда як парвандаи ҷиноятӣ нисбат ба шаҳрванд Ч.Б. барои ба худкушӣ оварда расондани модарандараш Қ.Ҳ. кушода шуда, пас аз анҷоми тафтишоти пешакӣ бо тасдиқи фикри айбдоркунӣ барои моҳиятан баррасӣ кардан ба суди шаҳри Сарбанд ирсол гардидааст. 
Набояд фаромӯш кард, ки ҳеҷ як амали носавоб беҷавоб намемонад. Гунаҳгорон мувофиқи талаботи қонун ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. Барои мо аз ҳама муҳим он аст, ки барои ҷилавгирӣ аз чунин амалҳо бетарафӣ ихтиёр накунем ва ҳамкориро бо мақомоти дахлдор дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монем.
Хусрав ҒУРАЗОДА, 
прокурори шаҳри Сарбанд


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.11.2016    №: 223    Мутолиа карданд: 2504
23.04.2021


Ҳамкорӣ оид ба ҳифзи ҳуқуқи муҳоҷирони меҳнатӣ матраҳ шуд

ҲИНДУСТОН. РЕКОРДИ НАВИ СИРОЯТЁБӢ БА ПАНДЕМИЯИ КОРОНАВИРУС

Ҷаҳон дар як сатр

22.04.2021


ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. ДАР БИСТ РӮЗ 82 ДАРСАДИ НАҚША ИҶРО ШУД

ВАЗЪИ БОЗОРИ ДОХИЛИИ АСЪОР

РОҒУН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

2020. Пешгирии 44 амали террористӣ дар Россия

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДЗЮДО

Навиди фарҳанг

ДАР ХУҶАНД МАКТАБИ ОКСФОРД БУНЁД МЕШАВАД

“МИРЗО ТУРСУНЗОДА ВА ҲИНДУСТОН”

21.04.2021


ГУСТАРИШИ ҲАМКОРИҲОИ БАЙНИПАРЛУМОНӢ ТАЪКИД ГАРДИД

20.04.2021


САФАРИ КОРИИ МИШЕЛ ТАРРАН БА ШАҲРИ КӮЛОБ

ЛИГАИ ОЛӢ

Конфронси Истанбул – шонси таърихӣ барои Афғонистон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.04.2021


МАШВАРАТИ ГУРӮҲИ КИШВАРҲОИ ВИШЕГРАД ВА ОСИЁИ МАРКАЗӢ

АҶАБ ШАҲРИ ДИЛОРОӢ, ДУШАНБЕ. РӮЗИ ПОЙТАХТ ХОТИРМОН ГУЗАШТ

Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи илми тоҷик

«ДУШАНБЕ - ҚАЛБИ ТОҶИКИСТОН»

САҲМИ АЙНӢ ДАР РУШДИ ИЛМУ ФАРҲАНГИ МИЛЛӢ

МАРД БОЯД ТАНДУРУСТ БОШАД

ҲАРАКАТИ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ ВА ЭҲЁИ ТОҶИКИСТОН ДАР ТОҶИКОБОД

9 ИНШООТИ ТАЪРИХИВУ ФАРҲАНГӢ БА ФЕҲРИСТИ ПЕШАКИИ ЮНЕСКО ШОМИЛ ШУД

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО

Даъвати Байден аз Путин

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.04.2021


ВМКБ. ВОХӮРӢ БО НАМОЯНДАГОНИ МАРКАЗИ ИЛМӢ-ФАРҲАНГИИ РОССИЯ

ВАО: РАИСИ ҶМЧ БА ИШТИРОК ДАР САММИТ ОИД БА ИҚЛИМ МАЙЛ ДОРАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

НАВБАҲОР ГУЛ МЕКУНАД

НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВАСМАНДГАРДОНИИ ХИЗМАТЧИЁНИ ҲАРБӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

“ПАРВИН”. БЕҲТАРИНҲО ҚАДР ШУДАНД

14.04.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ "САЙРИ ГУЛИ ЛОЛА"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед