logo

ҳуқуқ

ХУДКУШӢ. ПЕШГИРӢ АЗ ИН ЗУҲУРОТИ НОМАТЛУБ ВАЗИФАИ МАН ВА МОСТ

Худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зуҳуроти номатлуби иҷтимоӣ буда, барои пешгирии онҳо бояд тамоми қишрҳои ҷомеа саҳмгузор бошанд. Вобаста ба ин, моддаи 5 - и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрии ӯ дахлнопазир шуморидааст. Дар моддаи 18 - и ин санади олии ҳуқуқӣ омадааст, ки: «Ҳар кас ҳаққи зандагӣ дорад». Мутаассифона, дар ҷомеа нафароне ҳастанд, ки хилофи ин меъёр амал намуда, даст ба худкушӣ ё суиқасд ба ҷони худ мезананд. 
 
Ҳамин тавр, дар нуҳ моҳи соли равон аз тарафи прокуратураи шаҳри Сарбанд ду ҳодисаи даст ба худкушӣ задан ва ду ҳолати суиқасд ба ҷони худ намудани шаҳрвандон ошкор гардид, ки дар натиҷа се нафар қурбони ин амали номатлуб гардид. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки ин ҳодисаҳо асосан ҷанбаи иҷтимоӣ дошта, дар пайи  рашк, вазъи саломатӣ (касалии рӯҳӣ, майзадагӣ, нашъамандӣ) баҳсҳои оилавӣ ва мунтазам паст задани шаъну эътибори шахс ба вуқӯъ меоянд. 
Пайдост, ки худкушӣ дар лаҳзаҳои ҳассостарини ҳаёт рух медиҳад ва таъсири равонӣ низ дар пай дорад. Ба ақидаи олимони ҷомеашинос, ин амал дар зеҳни одамон дар натиҷаи номутобиқатии равонию иҷтимоӣ ва ҳолатҳои номусоиди зиндагӣ пайдо мешавад. Барои сарриштаи онро пайдо кардан мебояд ҳолати рӯҳии инсонеро, ки даст ба худкушӣ задааст, дарк кард, зеро аслан ин ҳодисаҳо дар ҳолатҳои маъюсию ноумедӣ рух медиҳанд. 
Чанде пеш дар пайи як ҳодисаи қасди худкушӣ кардани фарзанд модараш ба наҷоти  ӯ шитофт, ки оқибат боиси марги ҳардуи онҳо А. Ҳ. ва А. И. гардид. Маълум гашт, ки сабаби қасди худкушӣ намудани писар рашки зиёд будааст. Ин ҳолат метавонист роҳи хеле содаи ҳал дошта бошад. Вале, мутаассифона, бо фоҷиаи як оила анҷом ёфт. 
Ҳамин тавр, шаҳрвандон Ш.Д. ва Б.Р., ки бо чунин сабабҳои беарзиш қасд ба ҷони худ намуда буданд, баъди наҷот додан аз кӯтоҳандешии худ изҳори пушаймонӣ карданд. Ҳеҷ як эҳсос ё мушкилӣ, ҳатто сахттарин рӯз ва гаронтарин мушкилот арзиши онро надорад, ки бо чунин роҳ дунёро тарк намуда, наздикони худро мувоҷеҳ ба ғаму андуҳ созем. Вақте ки мушкиле пеши рӯ меояд, инони андешаро на ба дасти эҳсосот, балки ба ақл вогузор бояд кард. Яъне, аз андешаву идроки солим мадад бояд ҷуст. Аммо, на ҳама соҳибиродаву таҳаммулпазиранду метавонанд ба танҳоӣ аз уҳдаи ҳалли мушкилоти пешомада бароянд. Ба ин қисмати осебпазири ҷомеа ёриву дастгирии бевоситаи атрофиён хеле зарур аст. Вале аз санҷишҳо хулоса кардан мумкин аст, ки кор дар ин росто ҳанӯз мувофиқи матлаб нест. 
Барои пешгирӣ аз худкушию суиқасд ба ҷони худ ҳамкории бахшҳои маориф ва илм, кор бо занон ва оила, ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, кумитаҳои маҳалла, равоншиносон ва ниҳодҳои қудратиро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондан лозим аст. Ходимони дин ва имомхатибони масҷидҳо имконияти бештари пешгирӣ аз ин равандҳои носолими ҷомеаро доранд. Ишора ба он меравад, ки агар дар зеҳни мардум аҳкоми шариат, аз ҷумла ҳалолу ҳаром, зиёни худкушӣ ва оқибатҳои дигар кирдорҳои ношоиста бо овардани ҳадису фармудаҳои дини мубини Ислом рехта шавад, ҷомеа баҳри пешгирии ин зуҳуроти номатлуб муваффақ хоҳад шуд.
Бояд зикр кард, ки моддаи 109 - и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба худкушӣ ва ё суиқасд ба ҷони худ расондани шахсро ҷиноят эътироф карда, қонунгузор дар ҳамин модда ҷавобгарии ҷиноятӣ низ пешбинӣ намудааст. Дар прокуратураи шаҳри Сарбанд бо аломатҳои ин модда як парвандаи ҷиноятӣ нисбат ба шаҳрванд Ч.Б. барои ба худкушӣ оварда расондани модарандараш Қ.Ҳ. кушода шуда, пас аз анҷоми тафтишоти пешакӣ бо тасдиқи фикри айбдоркунӣ барои моҳиятан баррасӣ кардан ба суди шаҳри Сарбанд ирсол гардидааст. 
Набояд фаромӯш кард, ки ҳеҷ як амали носавоб беҷавоб намемонад. Гунаҳгорон мувофиқи талаботи қонун ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. Барои мо аз ҳама муҳим он аст, ки барои ҷилавгирӣ аз чунин амалҳо бетарафӣ ихтиёр накунем ва ҳамкориро бо мақомоти дахлдор дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монем.
Хусрав ҒУРАЗОДА, 
прокурори шаҳри Сарбанд


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.11.2016    №: 223    Мутолиа карданд: 2158

22.07.2019


МЕЪМОРӢ ВА СОХТМОН. Қонуншиканиҳо ҳанӯз зиёданд

ТАҲСИЛОТИ САЛОҲИЯТНОК ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ЗАМИН. Камбуди оби полизӣ мушкили ҳалталаб боқӣ мемонад

Гилерми: «Тоҷикон соҳиби кишвари афсонавианд»

Швейтсария дар Тоҷикистон бонк мекушояд

Ҷаҳон дар як сатр

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед