logo

ҳуқуқ

ХУДКУШӢ. ПЕШГИРӢ АЗ ИН ЗУҲУРОТИ НОМАТЛУБ ВАЗИФАИ МАН ВА МОСТ

Худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зуҳуроти номатлуби иҷтимоӣ буда, барои пешгирии онҳо бояд тамоми қишрҳои ҷомеа саҳмгузор бошанд. Вобаста ба ин, моддаи 5 - и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрии ӯ дахлнопазир шуморидааст. Дар моддаи 18 - и ин санади олии ҳуқуқӣ омадааст, ки: «Ҳар кас ҳаққи зандагӣ дорад». Мутаассифона, дар ҷомеа нафароне ҳастанд, ки хилофи ин меъёр амал намуда, даст ба худкушӣ ё суиқасд ба ҷони худ мезананд. 
 
Ҳамин тавр, дар нуҳ моҳи соли равон аз тарафи прокуратураи шаҳри Сарбанд ду ҳодисаи даст ба худкушӣ задан ва ду ҳолати суиқасд ба ҷони худ намудани шаҳрвандон ошкор гардид, ки дар натиҷа се нафар қурбони ин амали номатлуб гардид. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки ин ҳодисаҳо асосан ҷанбаи иҷтимоӣ дошта, дар пайи  рашк, вазъи саломатӣ (касалии рӯҳӣ, майзадагӣ, нашъамандӣ) баҳсҳои оилавӣ ва мунтазам паст задани шаъну эътибори шахс ба вуқӯъ меоянд. 
Пайдост, ки худкушӣ дар лаҳзаҳои ҳассостарини ҳаёт рух медиҳад ва таъсири равонӣ низ дар пай дорад. Ба ақидаи олимони ҷомеашинос, ин амал дар зеҳни одамон дар натиҷаи номутобиқатии равонию иҷтимоӣ ва ҳолатҳои номусоиди зиндагӣ пайдо мешавад. Барои сарриштаи онро пайдо кардан мебояд ҳолати рӯҳии инсонеро, ки даст ба худкушӣ задааст, дарк кард, зеро аслан ин ҳодисаҳо дар ҳолатҳои маъюсию ноумедӣ рух медиҳанд. 
Чанде пеш дар пайи як ҳодисаи қасди худкушӣ кардани фарзанд модараш ба наҷоти  ӯ шитофт, ки оқибат боиси марги ҳардуи онҳо А. Ҳ. ва А. И. гардид. Маълум гашт, ки сабаби қасди худкушӣ намудани писар рашки зиёд будааст. Ин ҳолат метавонист роҳи хеле содаи ҳал дошта бошад. Вале, мутаассифона, бо фоҷиаи як оила анҷом ёфт. 
Ҳамин тавр, шаҳрвандон Ш.Д. ва Б.Р., ки бо чунин сабабҳои беарзиш қасд ба ҷони худ намуда буданд, баъди наҷот додан аз кӯтоҳандешии худ изҳори пушаймонӣ карданд. Ҳеҷ як эҳсос ё мушкилӣ, ҳатто сахттарин рӯз ва гаронтарин мушкилот арзиши онро надорад, ки бо чунин роҳ дунёро тарк намуда, наздикони худро мувоҷеҳ ба ғаму андуҳ созем. Вақте ки мушкиле пеши рӯ меояд, инони андешаро на ба дасти эҳсосот, балки ба ақл вогузор бояд кард. Яъне, аз андешаву идроки солим мадад бояд ҷуст. Аммо, на ҳама соҳибиродаву таҳаммулпазиранду метавонанд ба танҳоӣ аз уҳдаи ҳалли мушкилоти пешомада бароянд. Ба ин қисмати осебпазири ҷомеа ёриву дастгирии бевоситаи атрофиён хеле зарур аст. Вале аз санҷишҳо хулоса кардан мумкин аст, ки кор дар ин росто ҳанӯз мувофиқи матлаб нест. 
Барои пешгирӣ аз худкушию суиқасд ба ҷони худ ҳамкории бахшҳои маориф ва илм, кор бо занон ва оила, ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, кумитаҳои маҳалла, равоншиносон ва ниҳодҳои қудратиро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондан лозим аст. Ходимони дин ва имомхатибони масҷидҳо имконияти бештари пешгирӣ аз ин равандҳои носолими ҷомеаро доранд. Ишора ба он меравад, ки агар дар зеҳни мардум аҳкоми шариат, аз ҷумла ҳалолу ҳаром, зиёни худкушӣ ва оқибатҳои дигар кирдорҳои ношоиста бо овардани ҳадису фармудаҳои дини мубини Ислом рехта шавад, ҷомеа баҳри пешгирии ин зуҳуроти номатлуб муваффақ хоҳад шуд.
Бояд зикр кард, ки моддаи 109 - и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба худкушӣ ва ё суиқасд ба ҷони худ расондани шахсро ҷиноят эътироф карда, қонунгузор дар ҳамин модда ҷавобгарии ҷиноятӣ низ пешбинӣ намудааст. Дар прокуратураи шаҳри Сарбанд бо аломатҳои ин модда як парвандаи ҷиноятӣ нисбат ба шаҳрванд Ч.Б. барои ба худкушӣ оварда расондани модарандараш Қ.Ҳ. кушода шуда, пас аз анҷоми тафтишоти пешакӣ бо тасдиқи фикри айбдоркунӣ барои моҳиятан баррасӣ кардан ба суди шаҳри Сарбанд ирсол гардидааст. 
Набояд фаромӯш кард, ки ҳеҷ як амали носавоб беҷавоб намемонад. Гунаҳгорон мувофиқи талаботи қонун ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. Барои мо аз ҳама муҳим он аст, ки барои ҷилавгирӣ аз чунин амалҳо бетарафӣ ихтиёр накунем ва ҳамкориро бо мақомоти дахлдор дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монем.
Хусрав ҒУРАЗОДА, 
прокурори шаҳри Сарбанд


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.11.2016    №: 223    Мутолиа карданд: 2216

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд

Чин бори нахуст аз ҷиҳати миқдори сафорат дар хориҷа ИМА - ро пас гузошт

Сарвазири Украина ба мардуми кишвар тибби ройгонро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ CAFA – 2019. Бонувони тоҷик соҳиби медали биринҷӣ шуданд

28.11.2019


НОҲИЯИ АЙНӢ. Боз як маркази нав дар хизмати мардум

27.11.2019


Ҷаласаи Кумитаи тадорукот оид ба омодагӣ ва баргузории ду чорабинии сатҳи байналмилалӣ

Медали биринҷии Сомон аз Ҷопон

Бишкек. Дар ҳамоиши СААД 21 масъала баррасӣ мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед