logo

фарҳанг

АСРОРУ РОҲИ ХУШБАХТИРО ШИНОХТАЕМ?!

Имрӯз ҷомеаи ҷаҳониро хавфи ҷаҳонишавӣ фаро гирифтааст. Мо низ гоҳҳо садо баланд мекунем, ки пайомади он ногувор мебошад. Ба навъе саъю кӯшиш ба харҷ медиҳем, то аз асли худ дур нашавем ва арзишҳои миллию фарҳангию ахлоқиро нигоҳ бидорем. Дар ин замина ба бунёди оилаҳои ҷавон то ҷое таваҷҷуҳ зоҳир мекунем, барои пойдории онҳо тадбирҳои заруриро ҳам меандешем, вале дастовардҳо ҳанӯз ҳам на ба он андозае ҳастанд, ки мехоҳем. Баръакс, фурӯпошии оилаҳо дар ин чанд соли охир афзудаст ва дар ин хусус бонги изтироб низ заданд. Натиҷаҳои мусбат на дар он ҳадданд, ки фараҳбахшу умедворкунанда бошанд.
 
Ин ба он масал монанд аст, ки дар анбор гандум ҷамъ меоварем, аммо онро гум мекунем. Намеандешем, ки:
Муш дар анбори мо ҳуфра задаст,
В – аз фаннаш анбори мо вайрон шудаст.
Пас чӣ бояд кард? Посух маълуму рӯшан мебошад:
Аввал, эй ҷон, дафъи шарри муш кун,
В – он гаҳон дар ҷамъи гандум ҷӯш кун.
 
Мусаллам аст, ки туфайли васоити ахбори оммаву шабакаҳо ва адабиёти гуногун аз хориҷи кишвар таълимоте ворид мегардад, ки ба ахлоқу минталитети мардуми мо на танҳо мувофиқат намекунанд, балки зидданд. Мубориза ба муқобили он бояд шадид сурат бигирад, вале мо алҳол ба ин пурра омода нестем ва кам бар зиёд дар ин ҳол ҳаргиз дастболо намешавад. Ба қавли шоири шаҳир Абулқосим Лоҳутӣ «гург ин мартаба дар ҷомаи меш омадааст» ва шинохтани он басо мушкил гардидааст. Бар замми ин барои он ки моро аз асли худ дур бинамоянд, маблағҳои калон низ сарф мекунанд. Аз фарҳангу ахлоқу дину оин, ки ҷудо бишавем, ба тадриҷ аз арзишҳои миллӣ ва асолатамон маҳрум мегардем. Ин ҳақиқат ҳеҷ исботеро хостор нест, чун бо чашми хеш дидем он чиро, ки бояд намедидем. Ба ҳар ҳол меарзад, ки барои баррасӣ ва иттилои бештар ба «бахтномаҳо» ва «роҳҳои расидан ба хушбахтӣ», ки дар хориҷи кишвар таълиф гардидаанду ба кишвари мо роҳ ёфтаанд, як бор рӯ биёрем. Оре, ақаллан як бор. Хоҳиш мекунам, бисёр хоҳиш мекунам, фурсат биёбед, масъаларо ҷиддӣ биҳисобед, ҷанобон мутахассисон, масъулон, омӯзгорону падару модарон. Пайдо кардани чунин китобҳо, гӯш кардани ин гуна барномаҳои радиоӣ ва дидани намоишҳои телевизионӣ ҳеҷ мушкилие надорад. Ёфтани ҳафтномаҳо бошад, аз он ба чандин маротиб осонтар аст. Яке аз чунин китобҳоро ман бар даст гирифтаам. Он хонандаро бо ҳафт сирри хушбахтӣ ошно месозад. Гӯиё он роҳи оптимист мебошад. Муаллиф маслиҳат медиҳад, ки бояд бихандем, чун мардум хандаро дӯст медорад. 
Агар мо ин хандаро чун хандаи хушҳолӣ мепазирем, пас маслиҳатро низ хуш қабул мекунем. Аммо хандаҳо набояд, ки сохта, балки табиӣ, чун хандаҳои офтоб бошанд.
Маслиҳати дуюм пайдо намудану доштани дӯст аст. Чӣ гуна дӯст? Ба ин пурсиш пас аз он, ки маслиҳатро мепазирем, аз адабиёти ниёгони худ, хоса асарҳои ахлоқии он бояд посух биҷӯем. Оре, агар мехоҳем аз асли худ дур нагардем.
Дастури сеюми муаллиф шунидани мусиқӣ аст. Албатта, ин дастур барои ҳамаи онҳоест, ки хушбахт шудан мехоҳанд. Хушбахтона, барои шунидан мусиқиҳои Малер, Мотсарт ва гурӯҳи ҳунарии «Мэднесс» - ро пешниҳод менамояд. Дар ин маврид бояд зикр кард, ки аксар ҷавонони мо нисбат ба дастури додаи муаллиф пештарак гом заданд. Яъне онҳо оҳангу суруд мешунаванд, аммо на аз эҷоди ин бузургони мусиқии касбии ҷаҳонӣ. Барояшон мусиқии гуногуну омезишёфтаи сабук муҳимтаранд. Ба матни баланди суруд дилбастагӣ надоранд. Бояд эҳсосашон барангехта шаванд ва бештар хушҳолӣ бинамоянд. Дигар ба эътибор намегиранд, чун намедонанд, ки вазифаи мусиқии ниёгони мо тарбияи насли солим ва парвариши завқҳову андешаҳои баланд буданду мемонанд.
Пас аз он тавсия медиҳад, ки рақс бикунем. Ба танҳоӣ рақс кардан гӯё танҳо як нафарро хушбахт месозад. Аз ин рӯ, ба рақси дастаҷамъона бояд дилбастагӣ дошта бошем. Омезиши ҷинсиятҳо низ муҳим арзёбӣ мешавад. Ва ҳам бояд бикӯшем, то дар сатҳи ситораҳои ин соҳа рақс бикунему бо онҳо...
Пас оё метавонанд чунин тавсияҳои таҳлилӣ барои мо меъёр бошанд, наход мо – ворисони ниёгони бузургу шуҳраи ҷаҳон сирру роҳи хушбахтиро аз хориҷиён ҷӯё бишавем? Не, пурсиш дигар хел бояд сурат мегирифт. Охир ҷӯё ҳам нестем ва наҷустаем. Ин ҳама таҳмилӣ аст. Сирру роҳи хушбахтиро барои мо ҳазорсолаҳо пеш ниёгони бошарафамон нишон доданд, аз ин рӯ, зарурат ба ҷустану тақлид кардан нест. Он дастуру раҳнамоӣ ба ҳазорсолаи дигар ҳам ҳеҷ куҳна ва беэътибор намешаванд. Ин қадар ҳаст, ки мо бояд бо маърифат бошем, то хубро аз бад бишносем ва барои пойдории миллат, арзишҳои он ба хотири маҳв нагардидан масъулият эҳсос бинамоем.
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1567

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

ВАЗОРАТИ МЕҲНАТ, МУҲОҶИРАТ ВА ШУҒЛИ АҲОЛӢ. Музди миёнаи меҳнат – 1350 сомонӣ

ТИББИ ОИЛАВӢ МУҲИМТАРИН РУКНИ ТАНДУРУСТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед