logo

фарҳанг

АСРОРУ РОҲИ ХУШБАХТИРО ШИНОХТАЕМ?!

Имрӯз ҷомеаи ҷаҳониро хавфи ҷаҳонишавӣ фаро гирифтааст. Мо низ гоҳҳо садо баланд мекунем, ки пайомади он ногувор мебошад. Ба навъе саъю кӯшиш ба харҷ медиҳем, то аз асли худ дур нашавем ва арзишҳои миллию фарҳангию ахлоқиро нигоҳ бидорем. Дар ин замина ба бунёди оилаҳои ҷавон то ҷое таваҷҷуҳ зоҳир мекунем, барои пойдории онҳо тадбирҳои заруриро ҳам меандешем, вале дастовардҳо ҳанӯз ҳам на ба он андозае ҳастанд, ки мехоҳем. Баръакс, фурӯпошии оилаҳо дар ин чанд соли охир афзудаст ва дар ин хусус бонги изтироб низ заданд. Натиҷаҳои мусбат на дар он ҳадданд, ки фараҳбахшу умедворкунанда бошанд.
 
Ин ба он масал монанд аст, ки дар анбор гандум ҷамъ меоварем, аммо онро гум мекунем. Намеандешем, ки:
Муш дар анбори мо ҳуфра задаст,
В – аз фаннаш анбори мо вайрон шудаст.
Пас чӣ бояд кард? Посух маълуму рӯшан мебошад:
Аввал, эй ҷон, дафъи шарри муш кун,
В – он гаҳон дар ҷамъи гандум ҷӯш кун.
 
Мусаллам аст, ки туфайли васоити ахбори оммаву шабакаҳо ва адабиёти гуногун аз хориҷи кишвар таълимоте ворид мегардад, ки ба ахлоқу минталитети мардуми мо на танҳо мувофиқат намекунанд, балки зидданд. Мубориза ба муқобили он бояд шадид сурат бигирад, вале мо алҳол ба ин пурра омода нестем ва кам бар зиёд дар ин ҳол ҳаргиз дастболо намешавад. Ба қавли шоири шаҳир Абулқосим Лоҳутӣ «гург ин мартаба дар ҷомаи меш омадааст» ва шинохтани он басо мушкил гардидааст. Бар замми ин барои он ки моро аз асли худ дур бинамоянд, маблағҳои калон низ сарф мекунанд. Аз фарҳангу ахлоқу дину оин, ки ҷудо бишавем, ба тадриҷ аз арзишҳои миллӣ ва асолатамон маҳрум мегардем. Ин ҳақиқат ҳеҷ исботеро хостор нест, чун бо чашми хеш дидем он чиро, ки бояд намедидем. Ба ҳар ҳол меарзад, ки барои баррасӣ ва иттилои бештар ба «бахтномаҳо» ва «роҳҳои расидан ба хушбахтӣ», ки дар хориҷи кишвар таълиф гардидаанду ба кишвари мо роҳ ёфтаанд, як бор рӯ биёрем. Оре, ақаллан як бор. Хоҳиш мекунам, бисёр хоҳиш мекунам, фурсат биёбед, масъаларо ҷиддӣ биҳисобед, ҷанобон мутахассисон, масъулон, омӯзгорону падару модарон. Пайдо кардани чунин китобҳо, гӯш кардани ин гуна барномаҳои радиоӣ ва дидани намоишҳои телевизионӣ ҳеҷ мушкилие надорад. Ёфтани ҳафтномаҳо бошад, аз он ба чандин маротиб осонтар аст. Яке аз чунин китобҳоро ман бар даст гирифтаам. Он хонандаро бо ҳафт сирри хушбахтӣ ошно месозад. Гӯиё он роҳи оптимист мебошад. Муаллиф маслиҳат медиҳад, ки бояд бихандем, чун мардум хандаро дӯст медорад. 
Агар мо ин хандаро чун хандаи хушҳолӣ мепазирем, пас маслиҳатро низ хуш қабул мекунем. Аммо хандаҳо набояд, ки сохта, балки табиӣ, чун хандаҳои офтоб бошанд.
Маслиҳати дуюм пайдо намудану доштани дӯст аст. Чӣ гуна дӯст? Ба ин пурсиш пас аз он, ки маслиҳатро мепазирем, аз адабиёти ниёгони худ, хоса асарҳои ахлоқии он бояд посух биҷӯем. Оре, агар мехоҳем аз асли худ дур нагардем.
Дастури сеюми муаллиф шунидани мусиқӣ аст. Албатта, ин дастур барои ҳамаи онҳоест, ки хушбахт шудан мехоҳанд. Хушбахтона, барои шунидан мусиқиҳои Малер, Мотсарт ва гурӯҳи ҳунарии «Мэднесс» - ро пешниҳод менамояд. Дар ин маврид бояд зикр кард, ки аксар ҷавонони мо нисбат ба дастури додаи муаллиф пештарак гом заданд. Яъне онҳо оҳангу суруд мешунаванд, аммо на аз эҷоди ин бузургони мусиқии касбии ҷаҳонӣ. Барояшон мусиқии гуногуну омезишёфтаи сабук муҳимтаранд. Ба матни баланди суруд дилбастагӣ надоранд. Бояд эҳсосашон барангехта шаванд ва бештар хушҳолӣ бинамоянд. Дигар ба эътибор намегиранд, чун намедонанд, ки вазифаи мусиқии ниёгони мо тарбияи насли солим ва парвариши завқҳову андешаҳои баланд буданду мемонанд.
Пас аз он тавсия медиҳад, ки рақс бикунем. Ба танҳоӣ рақс кардан гӯё танҳо як нафарро хушбахт месозад. Аз ин рӯ, ба рақси дастаҷамъона бояд дилбастагӣ дошта бошем. Омезиши ҷинсиятҳо низ муҳим арзёбӣ мешавад. Ва ҳам бояд бикӯшем, то дар сатҳи ситораҳои ин соҳа рақс бикунему бо онҳо...
Пас оё метавонанд чунин тавсияҳои таҳлилӣ барои мо меъёр бошанд, наход мо – ворисони ниёгони бузургу шуҳраи ҷаҳон сирру роҳи хушбахтиро аз хориҷиён ҷӯё бишавем? Не, пурсиш дигар хел бояд сурат мегирифт. Охир ҷӯё ҳам нестем ва наҷустаем. Ин ҳама таҳмилӣ аст. Сирру роҳи хушбахтиро барои мо ҳазорсолаҳо пеш ниёгони бошарафамон нишон доданд, аз ин рӯ, зарурат ба ҷустану тақлид кардан нест. Он дастуру раҳнамоӣ ба ҳазорсолаи дигар ҳам ҳеҷ куҳна ва беэътибор намешаванд. Ин қадар ҳаст, ки мо бояд бо маърифат бошем, то хубро аз бад бишносем ва барои пойдории миллат, арзишҳои он ба хотири маҳв нагардидан масъулият эҳсос бинамоем.
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1603

11.12.2019


Баррасии масоили тақвияти ҳамкориҳо

Бахтиёр Худоёрзода бо ҳайати Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА мулоқот намуд

Намоиши филмҳои тоҷикӣ дар Бангладеш

“МАҲБУБИ ВАТАН”

Трамп: «Бо Лавров вохӯрии хубе гузарондем»

Зеленский гуфт, ки бо Путин гуфтушунид кардан мураккаб аст

Сарвазири Эфиопия соҳиби Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд

«Толибон» дар шимоли Афғонистон 40 куҳансолро рабуданд

МУСОБИҚАИ СИТОРАҲОИ ДЗЮДО. Бори нахуст кишварро 4 гӯштигир намояндагӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед