logo

фарҳанг

ФАРҲАНГ. ГИРОМИДОШТИ ОН АЗ СОМОНИЁН ТО ИМРӮЗ

Дар Паёми навини Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мисли паёмҳои пешин ба пешрафти фарҳанг таваҷҷуҳ зоҳир  гардида, аз ҷумла таъкид шудааст, ки «Гиромидошти арзишҳои фарҳанги милливу умумибашарӣ дар сиёсати давлат мавқеи асосӣ дошта, тамоми муассисаҳои фарҳангӣ, воситаҳои ахбори омма, телевизион ва радио, шабакаҳои иҷтимоӣ вазифадоранд, ки фаъолияти худро доир ба ҳалли масъалаҳои зикршуда, пеш аз ҳама, ҳифзи истиқлолият, инчунин, инкишофи  тафаккури  миллӣ, баланд бардоштани  сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи  мероси гаронбаҳои  миллати тоҷик ва муаррифии шоистаи  он ба ҷаҳониён тақвият бахшанд.»
Мардуми тоҷик аз замонҳои қадим  то имрӯз ҳамеша бо фарҳанг пайванди ногусастанӣ доштааст. Кохи фарҳанге, ки ниёгони шарафманди мо офаридаанд, дар тӯли ҳазорсолаҳо бунёд гардида, на танҳо омили мондагорӣ  гаштааст, балки ба пешрафти  тамаддуни башарӣ  мусоидат кардааст. Бахусус, дар аҳди Сомониён Мовароуннаҳр  ба яке, аз марказҳои  қавии  тамаддун табдил ёфта, як зумра нобиғаҳои илму адабу фарҳангро ба олам додааст. Суннатҳои устуворе, ки Рӯдакиву Фирдавсӣ, Ибни Синову Берунӣ ва ҳамсафони онҳо дар илму адаб  пайрезӣ намуданд, то имрӯз идома дорад. Аз ин ҷост, ки аз рӯзҳои аввали Истиқлолияти давлатӣ Ҳукумати Тоҷикистон ба фарҳанг таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, пешбурду густариши онро аз вазифаҳои асосии худ қарор дод. Ҳанӯз дар замоне, ки хазинаи давлат пас аз фурӯпошии шӯравӣ ва шурӯи ҷанги шаҳрвандӣ холӣ шуда буд, бунёди муҷассамаи бузурги Исмоили Сомонӣ дар пойтахти ҷумҳурӣ оғоз гардид, ҳазорсолагии «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ дар сатҳи байналмилалӣ ҷашн гирифта шуд. Дар солҳои минбаъда дар остонаи  иди истиқлол ҳар сол  таҷлили ҷашни адибону донишмандон ва падидаҳои фарҳангӣ ба ҳукми анъана даромад.
Ҷашнҳои 800 - солагии шоиру орифи бузург Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 1150 - солагии «падари шеъри форсӣ», бунёдгузори адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1310 - солагии Имоми Аъзам, 600 - солагии шоир ва мутафаккири бузург Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ, 1000 - солагии шоир ва мутафаккири барҷаста Носири Хусрав, 700 - солагии орифу шоири маъруф Мирсайид Алии Ҳамадонӣ, 100 - солагии адибону донишмандони шинохта Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода ва амсоли инҳо дар даврони истиқлол бо шукӯҳу тантана баргузор гардиданд. Танҳо дар соли 2016 бо пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Трҷикистон  ва қарори созмони байналмилалии ЮНЕСКО се ҷашни фарҳехтагони илму ҳунар – 1150 - солагии Закариёи Розӣ, 1250 - солагии Ҳаким Тирмизӣ ва 100 - солагии Ғаффор Валаматзода таҷлил гардид. Ба муносибати ҷашнҳои мазкур даҳҳо рисолаву маҷмӯаҳо  ба табъ расида, ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ бо иштироки донишмандони кишварҳои гуногуни олам баргузор гардиданд, ки дар баробари  таҳқиқи аҳволу осор ва тарғиби андешаву афкори онҳо ба баланд бардоштани маърифат ва эҳсоси худшиносиву худогоҳии миллии мардум, бахусус ҷавонон мусоидат намуданд.
Дар баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон раҳнамоӣ намуда, дар аксари онҳо суханронӣ кардааст. Ӯ, ҳамчунин таваҷҷуҳи роҳбарони вилояту ноҳияҳо ва мақомоти давлатиро ба рушди фарҳанг дар маҳалҳо ҷалб менамуд. Аз ин ҷост, ки дар даврони истиқлол тақрибан  дар ҳамаи ноҳияҳои ҷумҳурӣ  муассисаҳои гуногуни фарҳангӣ  қомат афрохтанд. Чунин тадбирандешиҳо ба ҳукми анъана даромадаанд. Ин ҳама дар баланд бардоштани сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи мерос ва муаррифии он мусоидат хоҳад кард.
Мирзо МУЛЛОАҲМАД, доктори илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.01.2017    №: 6    Мутолиа карданд: 535

17.01.2017


Вохӯрӣ бо устодону донишҷӯёни Донишкадаи иқтисод ва савдо

Мулоқот бо мудири иҷроияи Сандуқи саудии рушд

Боғи «Истиқлол» ба макони сайру тамошо табдил меёбад

Иштироки Лутфия Абдулхолиқзода дар Форуми байналмилалӣ

"ТОҶИКСТАНДАРТ". Назорат пурзӯр мегардад

Санҷишҳо нишон доданд...

Пардохти нафақаи беш аз 12 ҳазор нафар қатъ гардид

Як ҳафтаи варзиш

16.01.2017


Ҷаласаи Кумитаи тадорукоти таҷлили Ҷашни 20-солагии Ваҳдати миллӣ

Барқарорсозии муносибатҳои дипломатӣ бо Монако

Вусъати корҳои ободонӣ

Данғара. Ифтитоҳи корхонаи дӯзандагӣ

Бунёди маҷмааи варзиш дар Конибодом

КАДР. Норасоӣ эҳсос мешавад

ОБТАЪМИНКУНӢ. Вазъ беҳтар мегардад

ҶАРИМА - 464 ҳазор сомонӣ

Таъсиси чор озмоишгоҳи ҳозиразамон дар ДАТ

ДТТ: авлавият ба ҷавонони ихтироъкор

13.01.2017


Шарҳи ВКХ ба изҳороти мансабдорони афғон

Баррасии татбиқи лоиҳаҳои муштарак

Озмуни беҳтарин сенария эълон гардид

Дастгирӣ аз лоиҳаи сохтмони роҳи оҳан

Сатҳи таваррум муътадил нигоҳ дошта шуд

Сипосномаи академияи илмҳо ба рӯзнома ва хабарнигори "Ҷумҳурият"

Як қадам ба пеш дар бораи маркази илмӣ - таҳқиқотии технологияи инноватсионӣ дар АИ

Донишҷӯёни хориҷӣ забони тоҷикӣ меомӯзанд

Соли ҷавононро чорабиниҳои зиёд интизоранд

Таъсиси 6 ихтисоси нав дар ДДТТ

12.01.2017


Масъалаҳои истифодаи захираҳои об баррасӣ гаштанд

Озмуни ҷумҳуриявии «Биё бо ҳам бихандем»

Беш аз 11 миллион сомонӣ ба бонувони соҳибкор

Хуҷанд. Таъсиси шабакаи телевизионӣ

ТИБ. Аз доруҳои қалбакӣ то ришваситонӣ

Робитаҳои тиҷоратӣ густариш меёбанд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед