logo

фарҳанг

ФАРҲАНГ. ГИРОМИДОШТИ ОН АЗ СОМОНИЁН ТО ИМРӮЗ

Дар Паёми навини Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мисли паёмҳои пешин ба пешрафти фарҳанг таваҷҷуҳ зоҳир  гардида, аз ҷумла таъкид шудааст, ки «Гиромидошти арзишҳои фарҳанги милливу умумибашарӣ дар сиёсати давлат мавқеи асосӣ дошта, тамоми муассисаҳои фарҳангӣ, воситаҳои ахбори омма, телевизион ва радио, шабакаҳои иҷтимоӣ вазифадоранд, ки фаъолияти худро доир ба ҳалли масъалаҳои зикршуда, пеш аз ҳама, ҳифзи истиқлолият, инчунин, инкишофи  тафаккури  миллӣ, баланд бардоштани  сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи  мероси гаронбаҳои  миллати тоҷик ва муаррифии шоистаи  он ба ҷаҳониён тақвият бахшанд.»
Мардуми тоҷик аз замонҳои қадим  то имрӯз ҳамеша бо фарҳанг пайванди ногусастанӣ доштааст. Кохи фарҳанге, ки ниёгони шарафманди мо офаридаанд, дар тӯли ҳазорсолаҳо бунёд гардида, на танҳо омили мондагорӣ  гаштааст, балки ба пешрафти  тамаддуни башарӣ  мусоидат кардааст. Бахусус, дар аҳди Сомониён Мовароуннаҳр  ба яке, аз марказҳои  қавии  тамаддун табдил ёфта, як зумра нобиғаҳои илму адабу фарҳангро ба олам додааст. Суннатҳои устуворе, ки Рӯдакиву Фирдавсӣ, Ибни Синову Берунӣ ва ҳамсафони онҳо дар илму адаб  пайрезӣ намуданд, то имрӯз идома дорад. Аз ин ҷост, ки аз рӯзҳои аввали Истиқлолияти давлатӣ Ҳукумати Тоҷикистон ба фарҳанг таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, пешбурду густариши онро аз вазифаҳои асосии худ қарор дод. Ҳанӯз дар замоне, ки хазинаи давлат пас аз фурӯпошии шӯравӣ ва шурӯи ҷанги шаҳрвандӣ холӣ шуда буд, бунёди муҷассамаи бузурги Исмоили Сомонӣ дар пойтахти ҷумҳурӣ оғоз гардид, ҳазорсолагии «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ дар сатҳи байналмилалӣ ҷашн гирифта шуд. Дар солҳои минбаъда дар остонаи  иди истиқлол ҳар сол  таҷлили ҷашни адибону донишмандон ва падидаҳои фарҳангӣ ба ҳукми анъана даромад.
Ҷашнҳои 800 - солагии шоиру орифи бузург Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 1150 - солагии «падари шеъри форсӣ», бунёдгузори адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1310 - солагии Имоми Аъзам, 600 - солагии шоир ва мутафаккири бузург Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ, 1000 - солагии шоир ва мутафаккири барҷаста Носири Хусрав, 700 - солагии орифу шоири маъруф Мирсайид Алии Ҳамадонӣ, 100 - солагии адибону донишмандони шинохта Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода ва амсоли инҳо дар даврони истиқлол бо шукӯҳу тантана баргузор гардиданд. Танҳо дар соли 2016 бо пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Трҷикистон  ва қарори созмони байналмилалии ЮНЕСКО се ҷашни фарҳехтагони илму ҳунар – 1150 - солагии Закариёи Розӣ, 1250 - солагии Ҳаким Тирмизӣ ва 100 - солагии Ғаффор Валаматзода таҷлил гардид. Ба муносибати ҷашнҳои мазкур даҳҳо рисолаву маҷмӯаҳо  ба табъ расида, ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ бо иштироки донишмандони кишварҳои гуногуни олам баргузор гардиданд, ки дар баробари  таҳқиқи аҳволу осор ва тарғиби андешаву афкори онҳо ба баланд бардоштани маърифат ва эҳсоси худшиносиву худогоҳии миллии мардум, бахусус ҷавонон мусоидат намуданд.
Дар баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон раҳнамоӣ намуда, дар аксари онҳо суханронӣ кардааст. Ӯ, ҳамчунин таваҷҷуҳи роҳбарони вилояту ноҳияҳо ва мақомоти давлатиро ба рушди фарҳанг дар маҳалҳо ҷалб менамуд. Аз ин ҷост, ки дар даврони истиқлол тақрибан  дар ҳамаи ноҳияҳои ҷумҳурӣ  муассисаҳои гуногуни фарҳангӣ  қомат афрохтанд. Чунин тадбирандешиҳо ба ҳукми анъана даромадаанд. Ин ҳама дар баланд бардоштани сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи мерос ва муаррифии он мусоидат хоҳад кард.
Мирзо МУЛЛОАҲМАД, доктори илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.01.2017    №: 6    Мутолиа карданд: 2472

30.03.2017


Мулоқоти Рустами Эмомалӣ бо Филипп Беннетт

Телевизиони "Пойтахт" ТВ "Душанбе" ном гирифт

Машваратҳои байниидоравии Тоҷикистону Фаластин

Ғолибони озмуни «Ганҷҳои ҳунар» муайян шуданд

Ҳамоиш оид ба пешгирии пайвастани ҷавонон ба гурӯҳҳои тундрав

Ҷалолуддини Балхӣ. 7 ҷамоат ба кишти пахта шурӯъ кард

Ҷайҳун. Чигит неш зад

НАВРӮЗ ВА ҶОЙГОҲИ ОН ДАР РУШДИ САЙЁҲӢ

РАШТ. ҶАШН БОЛОИ ҶАШН

Ҷаҳон дар як сатр

Дифои Италия аз ҳуқуқҳои муҳоҷирони ноболиғ

Дастгирии молиявии Русия аз лоиҳаҳои байналмилалӣ

Дарёфти калонтарин кони тилло дар Чин

Соли нави таҳсил дар мактабҳои Ашхобод 1 июл оғоз меёбад

Шахси фалаҷ бо неруи фикр дар ҳаракат шуд

Варзиш

29.03.2017


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Мозен Шомия

Баргузории Форуми байналмилалии сатҳи олӣ

Тавсеаи ҳамкориҳои Бонки миллӣ ва Бонки аврупоии таҷдид ва рушд

Чорабиниҳои фарҳангӣ бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ ва Соли ҷавонон

Дар Хуҷанд муҷассамаи қаҳрамонҳои филми «Ман бо духтаре вохӯрдам» гузошта шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Муҳориба дар Хома қариб 30 ҳазор нафарро гуреза кард

Эътирози қудратҳои ҷаҳонӣ аз тарҳи манъи силоҳи ҳастаӣ

Парламенти Шотландия ҷонибдори раъйпурсии нав шуд

Қирғизистон: ҳалокати чор корманди вазорат дар зери тарма

Хуруҷи менингит боиси марги 140 сокини Нигерия гашт

Дар Ӯзбекистон дорухонаҳои гароннарх баста мешаванд

28.03.2017


Изҳороти Вазорати корҳои хориҷӣ

Иштироки Сироҷиддин Аслов дар чорабинии сатҳи баланд

Файзулло Холбобоев ба Президенти Молдова эътимоднома супурд

Таҷлили бошукӯҳи Наврӯзи байналмилалӣ дар Москва

Корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ дар дарёҳои Элок ва Кофарниҳон

Тантанаҳои наврӯзӣ дар Фархор


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед