logo

фарҳанг

ФАРҲАНГ. ГИРОМИДОШТИ ОН АЗ СОМОНИЁН ТО ИМРӮЗ

Дар Паёми навини Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мисли паёмҳои пешин ба пешрафти фарҳанг таваҷҷуҳ зоҳир  гардида, аз ҷумла таъкид шудааст, ки «Гиромидошти арзишҳои фарҳанги милливу умумибашарӣ дар сиёсати давлат мавқеи асосӣ дошта, тамоми муассисаҳои фарҳангӣ, воситаҳои ахбори омма, телевизион ва радио, шабакаҳои иҷтимоӣ вазифадоранд, ки фаъолияти худро доир ба ҳалли масъалаҳои зикршуда, пеш аз ҳама, ҳифзи истиқлолият, инчунин, инкишофи  тафаккури  миллӣ, баланд бардоштани  сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи  мероси гаронбаҳои  миллати тоҷик ва муаррифии шоистаи  он ба ҷаҳониён тақвият бахшанд.»
Мардуми тоҷик аз замонҳои қадим  то имрӯз ҳамеша бо фарҳанг пайванди ногусастанӣ доштааст. Кохи фарҳанге, ки ниёгони шарафманди мо офаридаанд, дар тӯли ҳазорсолаҳо бунёд гардида, на танҳо омили мондагорӣ  гаштааст, балки ба пешрафти  тамаддуни башарӣ  мусоидат кардааст. Бахусус, дар аҳди Сомониён Мовароуннаҳр  ба яке, аз марказҳои  қавии  тамаддун табдил ёфта, як зумра нобиғаҳои илму адабу фарҳангро ба олам додааст. Суннатҳои устуворе, ки Рӯдакиву Фирдавсӣ, Ибни Синову Берунӣ ва ҳамсафони онҳо дар илму адаб  пайрезӣ намуданд, то имрӯз идома дорад. Аз ин ҷост, ки аз рӯзҳои аввали Истиқлолияти давлатӣ Ҳукумати Тоҷикистон ба фарҳанг таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, пешбурду густариши онро аз вазифаҳои асосии худ қарор дод. Ҳанӯз дар замоне, ки хазинаи давлат пас аз фурӯпошии шӯравӣ ва шурӯи ҷанги шаҳрвандӣ холӣ шуда буд, бунёди муҷассамаи бузурги Исмоили Сомонӣ дар пойтахти ҷумҳурӣ оғоз гардид, ҳазорсолагии «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ дар сатҳи байналмилалӣ ҷашн гирифта шуд. Дар солҳои минбаъда дар остонаи  иди истиқлол ҳар сол  таҷлили ҷашни адибону донишмандон ва падидаҳои фарҳангӣ ба ҳукми анъана даромад.
Ҷашнҳои 800 - солагии шоиру орифи бузург Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 1150 - солагии «падари шеъри форсӣ», бунёдгузори адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1310 - солагии Имоми Аъзам, 600 - солагии шоир ва мутафаккири бузург Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ, 1000 - солагии шоир ва мутафаккири барҷаста Носири Хусрав, 700 - солагии орифу шоири маъруф Мирсайид Алии Ҳамадонӣ, 100 - солагии адибону донишмандони шинохта Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода ва амсоли инҳо дар даврони истиқлол бо шукӯҳу тантана баргузор гардиданд. Танҳо дар соли 2016 бо пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Трҷикистон  ва қарори созмони байналмилалии ЮНЕСКО се ҷашни фарҳехтагони илму ҳунар – 1150 - солагии Закариёи Розӣ, 1250 - солагии Ҳаким Тирмизӣ ва 100 - солагии Ғаффор Валаматзода таҷлил гардид. Ба муносибати ҷашнҳои мазкур даҳҳо рисолаву маҷмӯаҳо  ба табъ расида, ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ бо иштироки донишмандони кишварҳои гуногуни олам баргузор гардиданд, ки дар баробари  таҳқиқи аҳволу осор ва тарғиби андешаву афкори онҳо ба баланд бардоштани маърифат ва эҳсоси худшиносиву худогоҳии миллии мардум, бахусус ҷавонон мусоидат намуданд.
Дар баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон раҳнамоӣ намуда, дар аксари онҳо суханронӣ кардааст. Ӯ, ҳамчунин таваҷҷуҳи роҳбарони вилояту ноҳияҳо ва мақомоти давлатиро ба рушди фарҳанг дар маҳалҳо ҷалб менамуд. Аз ин ҷост, ки дар даврони истиқлол тақрибан  дар ҳамаи ноҳияҳои ҷумҳурӣ  муассисаҳои гуногуни фарҳангӣ  қомат афрохтанд. Чунин тадбирандешиҳо ба ҳукми анъана даромадаанд. Ин ҳама дар баланд бардоштани сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи мерос ва муаррифии он мусоидат хоҳад кард.
Мирзо МУЛЛОАҲМАД, доктори илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.01.2017    №: 6    Мутолиа карданд: 2453
27.02.2017


Баргузории ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсози фаъолияти мақомоти санҷишӣ

Бахши минтақавии «Россотрудничество» ифтитоҳ мегардад

Аҳли ҳунари ВМКБ ба Суғд мераванд

Ҳамоиш оид ба тарзи ҳаёти солим

Бозхонди иҷозатномаҳои «Тоҷпромбонк» ва «Фононбонк»

Дарёфти қариб 13 тонна маҳсулоти куҳна

МЕДАЛИ "ҶАСОРАТ". Ё амали ҷавонмардонае, ки фаромӯш нахоҳад шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Пешниҳоди Олмон, Италия, Фаронса ва Люксембург дар бораи таъсиси федератсия

Дар Ироқ қабр бо чор ҳазор ҷасад дарёфт шуд

32 кушта аз амали террористӣ дар Ҳомс

Арабистони Саудӣ ба мавқеи ҷангиён дар Сурия беш аз 340 зарба зад

Ҷопон ба дронҳо стандартҳои ягона доданист

25.02.2017


Боздиди Рамазон Раҳимзода аз шоҳроҳи Душанбе - Чанак

Баррасии масоили муқовимат бар зидди ифротгароӣ

Мулоқот бо ҳамоҳангсози доимии СММ

Хизмат ба Модар — Ватан шарафи бузург аст

Вусъати корҳои ободонию созандагӣ дар Тоҷикобод

Барои барқарорсозии Сурия миллиардҳо зарур хоҳад шуд

Путин: «Касе ба корҳои Димишқ набояд дахл намояд»

Дар Италия 2,5 ҳазор муҳоҷир аз ғарқшавӣ наҷот ёфт

Бунёди Аврупо бе Русия имконнопазир аст

Ҳавопаймои ширкати Норвегия бо 65 доллар ба ИМА мебарад

23.02.2017


Ҷаҳон дар як сатр

СММ: барои пешгирии фоҷиаи чор кишвар $4,4 миллиард зарур аст

Дархости Маскав аз Димишқ

Канада қабули муҳоҷирони ба ИМА роҳнаёфтаро идома медиҳад

Зан бори нахуст сарвари Скотленд - Ярд шуд

NASA: «Мо дар коинот танҳо нестем»

22.02.2017


САЛОҲИДДИН РАББОНӢ: "РОБИТАҲОИ ИЛМИЮ ФАРҲАНГӢ БОЯД БА САТҲИ СИФАТАН НАВ БАРОВАРДА ШАВАНД"

Ҳамкории байниҳукуматии Тоҷикистону Русия баррасӣ гардид

Шабакаи «Футбол» ба фаъолият оғоз намуд

Дар Душанбе Маркази омӯзишӣ қомат меафрозад

Баргузории мусобиқаи «Сарбози Ватан»

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед