logo

сиёсат

ИФТИХОР ВА МАСЪУЛИЯТИ БУЗУРГ

«Сарзамини азизи мо – Тоҷикистон табиати бою рангин, иқлими мусоид, хоки ҳосилхез, маъданҳои нодир, ҷангал, марғзорҳои сабзу хуррам дорад. Мо бояд аз ин шукрона гӯем, ки ҳамин обу хоки бафайз, ҳамин табиати босаховат дар мушкилтарин рӯзҳои ба сарамон омада баракату раҳматашро аз мо дареғ надошт». 
                                                                                                                                    Эмомалӣ РАҲМОН

 

Табиат барои инсони хирадманд неъмат асту об  арзишмандтарин сарвати табиат. Бе об ҳаёт нест, зиндагии  мавҷудоти олам ба об иртиботи ногусастанӣ дорад. Тоҷикистони биҳиштосои мо дар саргаҳи обҳои мусаффо воқеъ аст. Қисмати асосии қаламрави кишварро кӯҳҳои баланди барфпӯш ва пиряхҳои азим – манбаи бузурги  обҳои мусаффо ташкил медиҳанд.  Аз домани ин кӯҳсорон дарёҳои хурду калон ба водиҳо ҷорӣ шуда, заминҳои на танҳо Тоҷикистон, балки қариб тамоми минтақаро шодоб  мекунанд.
Заминҳои ташналаби замоне биёбони хушку беоби Осиёи Марказӣ асосан аз файзи ҳамин обҳо шодобу гулистон шудаанд. 60 % - и обҳои тамоми минтақа аз Тоҷикистон сарчашма  мегиранд. Тоҷикистон аз рӯи захираҳои об дар миқёси кишварҳои пасошӯравӣ дуюм ва дар Осиёи Марказӣ якум мебошад, дорои беш аз 1300 кӯл аст, ки ҳаҷми оби онҳо дар маҷмӯъ 46,3 километри мукааб, аз ҷумла беш аз 20 километри мукааб обҳои мусаффои нӯшоиро ташкил медиҳад. Қарокӯл, Зоркӯл, Чапдара, Ҳазорчашма, Искандаркӯл  калонтарин,  кӯли зебои Сарез калонтарину ҷавонтарини онҳост, ки 17,5 миллиард метри мукааб оби тозаю мусаффо дорад. Дар Тоҷикистон 947 дарё ва беш аз 200 чашмаи шифобахш мавҷуд аст.
Ин дар ҳолест, ки як қисми калони сокинони сайёра ба мушкилоти сахти норасоии об мувоҷеҳанд. Аз рӯи маълумоти  муассисаҳои соҳавии Созмони Милали Муттаҳид,  тақрибан 800 миллион сокини сайёра ба оби тозаи нӯшоӣ ва наздик ба 2,5 миллиард нафар ба шароити санитарию беҳдоштӣ  дастрасӣ надоранд. Буҳронҳои шадиди экологӣ, ки ҷаҳонро фаро  гирифтаанд, гармшавии глобалии иқлим, обшавии пиряхҳо, коҳиши гуногунии биологӣ, шӯршавии заминҳо  ва офатҳои дигари табиӣ пайомадҳои нохуш бор меоранд. Офатҳои афзояндаи табиӣ ҳамасола даҳҳо миллиард доллар хисорот оварда, одамонро ба фақру нодорӣ ва бехонумонӣ мубтало  месозанд. Дар пайи ин талабот ба оби тоза ба сабаби зиёд шудани аҳолӣ пайваста меафзояд. Чунин вазъ сиёсатмадори хирадманди ҷаҳон Сарвари тоҷикони ҷаҳон Эмомалӣ Раҳмонро водор сохт, ки бо ташаббуси нави байналмилалӣ дар назди  ҷомеаи ҷаҳонӣ ва ниҳоди муътабари он – Созмони Милали Муттаҳид ҷиҳати ҳалли мушкилоти доғу дарди башар пешниҳодҳои  арзишманд намоянд.
Аз ҷониби аксари кулли аъзои Созмони Милали Муттаҳид пазируфта шудани ташаббуси нави башардӯстонаи  Сарвари тоҷикони ҷаҳон дар бораи эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 - 2028 шаҳодати равшани он аст, ки ҷаҳониён ба асолати башардӯстӣ ва хиради азалии  ин абармарди дунёи сиёсат ба чашми умеду эътимод менигаранд. Ин, албатта, обрӯву эътибори Тоҷикистонро дар чашми ҷаҳониён, дар арсаи байналмилалӣ боло мебарад ва дар ниҳоди ҳар як тоҷикистонии ватандӯст ифтихори бузургро бармеангезад.   
Ҳар яки мо аз чунин Сарвар, аз чунин кишвар ифтихор дорем. Аммо набояд фаромӯш созем, ки эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 – 2028 дар баробари ифтихори бузург ба дӯши мо ҳамчун кишвари пешоҳанги ин ташаббуси башардӯстона, ҳамчунин, масъулияти бузург низ мегузорад. Ҳадафи асосӣ аз эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ба ҳалли мушкилоти марбут ба об, мудирияти беҳтару истифодаи самараноки захираҳои обӣ, ҳифзи шариконаи муҳити зист ва тавсеаи ҳамкорӣ, амалҳои молиявӣ, техникӣ ва афоиши маблағгузорӣ дар ин самт мебошад.
Кишвари мо дар саргаҳи оби тоза ҷойгир аст, бо вуҷуди ин, аз проблемаҳои марбут ба об вораста нест. Яке аз мушкилоти умдаи марбут ба об обшавии босуръати пиряхҳо бар асари гармшавии глобалии сайёра, дар натиҷа аз маҷрои худ берун баромадани  оби дарёҳо ва сар задани офатҳои табиӣ мебошад. Танҳо тобистони соли 2015 офатҳои табиии марбут ба обшавии босуръати пиряхҳо ба хоҷагии халқи ҷумҳурӣ беш аз 600 миллион доллар хисорот оварданд. Тайи 30 соли охир пиряхҳои Тоҷикистон дар пайи  тағйирёбии иқлим ва зиёд шудани ҳаҷми партови газҳои гулхонаӣ беш аз 1000 адад кам шудаанд. Дар ин ҷода ҷалби маблағҳои инвеститсионӣ ва густариши ҳамкориҳо бо мамолики ҳамсоя ва шарикони рушд муҳим аст. Дар таъминоти аҳолӣ бо оби тозаи нӯшоӣ низ ҳанӯз проблемаҳои  ҳалталаб кам нестанд.
Бо афзоиши корхонаҳои хурду калони саноатӣ, нақлиёту таҷҳизоти бо сӯзишвории нафтӣ коркунанда, ҳамзамон бо суръати баланд кам шудани масоҳати ҷангалзору чаманистонҳо мутаносибан партови газҳои гулхонаӣ ба фазо ва муҳити зист низ меафзояд.  Гарчанде Тоҷикистон аз ҷиҳати партови газҳои  зарарноки  гулхонаӣ ба атмосфера дар ҷаҳон яке аз ҷойҳои  охиринро ишғол намуда, дар қатори 6 кишвари дорои «иқтисоди сабз»  эътироф  шудааст, аз зиёни газҳои гулхонаии кишварҳои дигар, ки тавассути фазо ба қаламрави мамлакат ворид мешаванд, эмин нест. Рушди ташаккули «иқтисоди сабз» яке аз роҳҳои асосии коҳиш додани ҳаҷми  газҳои зиёновари гулхонаӣ ба атмосфераи сайёра мебошад. Дар ин раванд Тоҷикистон бо ниҳодҳои байналмилалии ҳифзи муҳити зист ҳамкории пайваста дорад. Зимнан, барномаҳои энергетикии кишвари мо дар ҷодаи истеҳсоли неруи барқ аз манбаъҳои барқароршавандаю аз нигоҳи экологӣ тозаи энергия  (98 дарсади неруи барқи истеҳсолнамудаи мамлакатро «энергияи сабз»  ташкил медиҳад) ба Ҳадафҳои Рушди Ҳазорсолаи Созмони Милали Муттаҳид ва созмонҳои байналмилалии ҳифзи экология, муҳити зист, олами набототу ҳайвонот, замин, об ва фазо мутобиқат мекунанд.
Хайрулло Ибодзода, раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, изҳор дошт, ки кормандони кумита барои амалӣ намудани масоили марбут ба ҳифзи муҳити зист ва нуктаҳои дигари Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 -2028,  ки бо ташаббуси наҷиби Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳандозӣ шудааст,  аз ҳоло дар доираи салоҳияти худ омодагии ҷиддӣ гирифта истодаанд.
- Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша ба масъалаҳои баланд бардоштани сифату тозагии об тавассути коҳиш додани ифлосшавии муҳити зист, таъмини дастрасӣ ба оби тозаи нӯшоӣ ва беҳдошт,  ҳифзи шабакаҳои экологии об ва густариши ҳамкориҳои судманд дар соҳаи идораи муштараки захираҳои обӣ таваҷҷуҳи хоса доранд. Ҳифзи табиат қарзи шаҳрвандии ҳар фарди бомаърифат аст. Аз ин рӯ, бояд  маърифати экологиии ҷомеаро баланд бардорем. Барои амалӣ намудани сиёсати  Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти ҳифзи табиат, бахусус пешгирии  ифлосшавии об, хатарҳои марбут ба об, таъмини истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ татбиқи Барномаи давлатии комплексии рушди тарбия ва маърифати экологии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи то соли  2020 идома дорад, - зикр намуд раиси кумита.
Ҳамкориҳои байналмилалии Тоҷикистон тайи Соли байналмилалии «Оби тоза», Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт»,  баргузории конфронсу 7 симпозиуми байналмилалии сатҳи баланд ва баррасии масъалаҳои  марбут ба обу экология бо кишварҳои узви ИДМ, минтақа, ҷаҳон, ниҳодҳои соҳавии СММ ва созмонҳои дигари байналмилалӣ хеле густариш ёфтаанд.
Тоҷикистон  боз макони гуфтугузорҳои муҳими роҳбарони кишварҳои ҷаҳон, созмонҳои байналмилалӣ, сармоягузорон ва ҳалли масоили дорои аҳамияти ҷаҳонӣ хоҳад буд. Даҳсолаи нави байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” ба ин раванд такону неруи тоза бахшида, барои густариши робитаҳои судманди Тоҷикистон  бо кишварҳои дуру наздик заминаҳои нав фароҳам хоҳад овард.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.01.2017    №: 7    Мутолиа карданд: 1439
27.02.2017


Баргузории ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсози фаъолияти мақомоти санҷишӣ

Бахши минтақавии «Россотрудничество» ифтитоҳ мегардад

Аҳли ҳунари ВМКБ ба Суғд мераванд

Ҳамоиш оид ба тарзи ҳаёти солим

Бозхонди иҷозатномаҳои «Тоҷпромбонк» ва «Фононбонк»

Дарёфти қариб 13 тонна маҳсулоти куҳна

МЕДАЛИ "ҶАСОРАТ". Ё амали ҷавонмардонае, ки фаромӯш нахоҳад шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Пешниҳоди Олмон, Италия, Фаронса ва Люксембург дар бораи таъсиси федератсия

Дар Ироқ қабр бо чор ҳазор ҷасад дарёфт шуд

32 кушта аз амали террористӣ дар Ҳомс

Арабистони Саудӣ ба мавқеи ҷангиён дар Сурия беш аз 340 зарба зад

Ҷопон ба дронҳо стандартҳои ягона доданист

25.02.2017


Боздиди Рамазон Раҳимзода аз шоҳроҳи Душанбе - Чанак

Баррасии масоили муқовимат бар зидди ифротгароӣ

Мулоқот бо ҳамоҳангсози доимии СММ

Хизмат ба Модар — Ватан шарафи бузург аст

Вусъати корҳои ободонию созандагӣ дар Тоҷикобод

Барои барқарорсозии Сурия миллиардҳо зарур хоҳад шуд

Путин: «Касе ба корҳои Димишқ набояд дахл намояд»

Дар Италия 2,5 ҳазор муҳоҷир аз ғарқшавӣ наҷот ёфт

Бунёди Аврупо бе Русия имконнопазир аст

Ҳавопаймои ширкати Норвегия бо 65 доллар ба ИМА мебарад

23.02.2017


Ҷаҳон дар як сатр

СММ: барои пешгирии фоҷиаи чор кишвар $4,4 миллиард зарур аст

Дархости Маскав аз Димишқ

Канада қабули муҳоҷирони ба ИМА роҳнаёфтаро идома медиҳад

Зан бори нахуст сарвари Скотленд - Ярд шуд

NASA: «Мо дар коинот танҳо нестем»

22.02.2017


САЛОҲИДДИН РАББОНӢ: "РОБИТАҲОИ ИЛМИЮ ФАРҲАНГӢ БОЯД БА САТҲИ СИФАТАН НАВ БАРОВАРДА ШАВАНД"

Ҳамкории байниҳукуматии Тоҷикистону Русия баррасӣ гардид

Шабакаи «Футбол» ба фаъолият оғоз намуд

Дар Душанбе Маркази омӯзишӣ қомат меафрозад

Баргузории мусобиқаи «Сарбози Ватан»

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед