logo

сиёсат

ИФТИХОР ВА МАСЪУЛИЯТИ БУЗУРГ

«Сарзамини азизи мо – Тоҷикистон табиати бою рангин, иқлими мусоид, хоки ҳосилхез, маъданҳои нодир, ҷангал, марғзорҳои сабзу хуррам дорад. Мо бояд аз ин шукрона гӯем, ки ҳамин обу хоки бафайз, ҳамин табиати босаховат дар мушкилтарин рӯзҳои ба сарамон омада баракату раҳматашро аз мо дареғ надошт». 
                                                                                                                                    Эмомалӣ РАҲМОН

 

Табиат барои инсони хирадманд неъмат асту об  арзишмандтарин сарвати табиат. Бе об ҳаёт нест, зиндагии  мавҷудоти олам ба об иртиботи ногусастанӣ дорад. Тоҷикистони биҳиштосои мо дар саргаҳи обҳои мусаффо воқеъ аст. Қисмати асосии қаламрави кишварро кӯҳҳои баланди барфпӯш ва пиряхҳои азим – манбаи бузурги  обҳои мусаффо ташкил медиҳанд.  Аз домани ин кӯҳсорон дарёҳои хурду калон ба водиҳо ҷорӣ шуда, заминҳои на танҳо Тоҷикистон, балки қариб тамоми минтақаро шодоб  мекунанд.
Заминҳои ташналаби замоне биёбони хушку беоби Осиёи Марказӣ асосан аз файзи ҳамин обҳо шодобу гулистон шудаанд. 60 % - и обҳои тамоми минтақа аз Тоҷикистон сарчашма  мегиранд. Тоҷикистон аз рӯи захираҳои об дар миқёси кишварҳои пасошӯравӣ дуюм ва дар Осиёи Марказӣ якум мебошад, дорои беш аз 1300 кӯл аст, ки ҳаҷми оби онҳо дар маҷмӯъ 46,3 километри мукааб, аз ҷумла беш аз 20 километри мукааб обҳои мусаффои нӯшоиро ташкил медиҳад. Қарокӯл, Зоркӯл, Чапдара, Ҳазорчашма, Искандаркӯл  калонтарин,  кӯли зебои Сарез калонтарину ҷавонтарини онҳост, ки 17,5 миллиард метри мукааб оби тозаю мусаффо дорад. Дар Тоҷикистон 947 дарё ва беш аз 200 чашмаи шифобахш мавҷуд аст.
Ин дар ҳолест, ки як қисми калони сокинони сайёра ба мушкилоти сахти норасоии об мувоҷеҳанд. Аз рӯи маълумоти  муассисаҳои соҳавии Созмони Милали Муттаҳид,  тақрибан 800 миллион сокини сайёра ба оби тозаи нӯшоӣ ва наздик ба 2,5 миллиард нафар ба шароити санитарию беҳдоштӣ  дастрасӣ надоранд. Буҳронҳои шадиди экологӣ, ки ҷаҳонро фаро  гирифтаанд, гармшавии глобалии иқлим, обшавии пиряхҳо, коҳиши гуногунии биологӣ, шӯршавии заминҳо  ва офатҳои дигари табиӣ пайомадҳои нохуш бор меоранд. Офатҳои афзояндаи табиӣ ҳамасола даҳҳо миллиард доллар хисорот оварда, одамонро ба фақру нодорӣ ва бехонумонӣ мубтало  месозанд. Дар пайи ин талабот ба оби тоза ба сабаби зиёд шудани аҳолӣ пайваста меафзояд. Чунин вазъ сиёсатмадори хирадманди ҷаҳон Сарвари тоҷикони ҷаҳон Эмомалӣ Раҳмонро водор сохт, ки бо ташаббуси нави байналмилалӣ дар назди  ҷомеаи ҷаҳонӣ ва ниҳоди муътабари он – Созмони Милали Муттаҳид ҷиҳати ҳалли мушкилоти доғу дарди башар пешниҳодҳои  арзишманд намоянд.
Аз ҷониби аксари кулли аъзои Созмони Милали Муттаҳид пазируфта шудани ташаббуси нави башардӯстонаи  Сарвари тоҷикони ҷаҳон дар бораи эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 - 2028 шаҳодати равшани он аст, ки ҷаҳониён ба асолати башардӯстӣ ва хиради азалии  ин абармарди дунёи сиёсат ба чашми умеду эътимод менигаранд. Ин, албатта, обрӯву эътибори Тоҷикистонро дар чашми ҷаҳониён, дар арсаи байналмилалӣ боло мебарад ва дар ниҳоди ҳар як тоҷикистонии ватандӯст ифтихори бузургро бармеангезад.   
Ҳар яки мо аз чунин Сарвар, аз чунин кишвар ифтихор дорем. Аммо набояд фаромӯш созем, ки эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 – 2028 дар баробари ифтихори бузург ба дӯши мо ҳамчун кишвари пешоҳанги ин ташаббуси башардӯстона, ҳамчунин, масъулияти бузург низ мегузорад. Ҳадафи асосӣ аз эъломи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ба ҳалли мушкилоти марбут ба об, мудирияти беҳтару истифодаи самараноки захираҳои обӣ, ҳифзи шариконаи муҳити зист ва тавсеаи ҳамкорӣ, амалҳои молиявӣ, техникӣ ва афоиши маблағгузорӣ дар ин самт мебошад.
Кишвари мо дар саргаҳи оби тоза ҷойгир аст, бо вуҷуди ин, аз проблемаҳои марбут ба об вораста нест. Яке аз мушкилоти умдаи марбут ба об обшавии босуръати пиряхҳо бар асари гармшавии глобалии сайёра, дар натиҷа аз маҷрои худ берун баромадани  оби дарёҳо ва сар задани офатҳои табиӣ мебошад. Танҳо тобистони соли 2015 офатҳои табиии марбут ба обшавии босуръати пиряхҳо ба хоҷагии халқи ҷумҳурӣ беш аз 600 миллион доллар хисорот оварданд. Тайи 30 соли охир пиряхҳои Тоҷикистон дар пайи  тағйирёбии иқлим ва зиёд шудани ҳаҷми партови газҳои гулхонаӣ беш аз 1000 адад кам шудаанд. Дар ин ҷода ҷалби маблағҳои инвеститсионӣ ва густариши ҳамкориҳо бо мамолики ҳамсоя ва шарикони рушд муҳим аст. Дар таъминоти аҳолӣ бо оби тозаи нӯшоӣ низ ҳанӯз проблемаҳои  ҳалталаб кам нестанд.
Бо афзоиши корхонаҳои хурду калони саноатӣ, нақлиёту таҷҳизоти бо сӯзишвории нафтӣ коркунанда, ҳамзамон бо суръати баланд кам шудани масоҳати ҷангалзору чаманистонҳо мутаносибан партови газҳои гулхонаӣ ба фазо ва муҳити зист низ меафзояд.  Гарчанде Тоҷикистон аз ҷиҳати партови газҳои  зарарноки  гулхонаӣ ба атмосфера дар ҷаҳон яке аз ҷойҳои  охиринро ишғол намуда, дар қатори 6 кишвари дорои «иқтисоди сабз»  эътироф  шудааст, аз зиёни газҳои гулхонаии кишварҳои дигар, ки тавассути фазо ба қаламрави мамлакат ворид мешаванд, эмин нест. Рушди ташаккули «иқтисоди сабз» яке аз роҳҳои асосии коҳиш додани ҳаҷми  газҳои зиёновари гулхонаӣ ба атмосфераи сайёра мебошад. Дар ин раванд Тоҷикистон бо ниҳодҳои байналмилалии ҳифзи муҳити зист ҳамкории пайваста дорад. Зимнан, барномаҳои энергетикии кишвари мо дар ҷодаи истеҳсоли неруи барқ аз манбаъҳои барқароршавандаю аз нигоҳи экологӣ тозаи энергия  (98 дарсади неруи барқи истеҳсолнамудаи мамлакатро «энергияи сабз»  ташкил медиҳад) ба Ҳадафҳои Рушди Ҳазорсолаи Созмони Милали Муттаҳид ва созмонҳои байналмилалии ҳифзи экология, муҳити зист, олами набототу ҳайвонот, замин, об ва фазо мутобиқат мекунанд.
Хайрулло Ибодзода, раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, изҳор дошт, ки кормандони кумита барои амалӣ намудани масоили марбут ба ҳифзи муҳити зист ва нуктаҳои дигари Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018 -2028,  ки бо ташаббуси наҷиби Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳандозӣ шудааст,  аз ҳоло дар доираи салоҳияти худ омодагии ҷиддӣ гирифта истодаанд.
- Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша ба масъалаҳои баланд бардоштани сифату тозагии об тавассути коҳиш додани ифлосшавии муҳити зист, таъмини дастрасӣ ба оби тозаи нӯшоӣ ва беҳдошт,  ҳифзи шабакаҳои экологии об ва густариши ҳамкориҳои судманд дар соҳаи идораи муштараки захираҳои обӣ таваҷҷуҳи хоса доранд. Ҳифзи табиат қарзи шаҳрвандии ҳар фарди бомаърифат аст. Аз ин рӯ, бояд  маърифати экологиии ҷомеаро баланд бардорем. Барои амалӣ намудани сиёсати  Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти ҳифзи табиат, бахусус пешгирии  ифлосшавии об, хатарҳои марбут ба об, таъмини истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ татбиқи Барномаи давлатии комплексии рушди тарбия ва маърифати экологии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи то соли  2020 идома дорад, - зикр намуд раиси кумита.
Ҳамкориҳои байналмилалии Тоҷикистон тайи Соли байналмилалии «Оби тоза», Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт»,  баргузории конфронсу 7 симпозиуми байналмилалии сатҳи баланд ва баррасии масъалаҳои  марбут ба обу экология бо кишварҳои узви ИДМ, минтақа, ҷаҳон, ниҳодҳои соҳавии СММ ва созмонҳои дигари байналмилалӣ хеле густариш ёфтаанд.
Тоҷикистон  боз макони гуфтугузорҳои муҳими роҳбарони кишварҳои ҷаҳон, созмонҳои байналмилалӣ, сармоягузорон ва ҳалли масоили дорои аҳамияти ҷаҳонӣ хоҳад буд. Даҳсолаи нави байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” ба ин раванд такону неруи тоза бахшида, барои густариши робитаҳои судманди Тоҷикистон  бо кишварҳои дуру наздик заминаҳои нав фароҳам хоҳад овард.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.01.2017    №: 7    Мутолиа карданд: 485

17.01.2017


Вохӯрӣ бо устодону донишҷӯёни Донишкадаи иқтисод ва савдо

Мулоқот бо мудири иҷроияи Сандуқи саудии рушд

Боғи «Истиқлол» ба макони сайру тамошо табдил меёбад

Иштироки Лутфия Абдулхолиқзода дар Форуми байналмилалӣ

"ТОҶИКСТАНДАРТ". Назорат пурзӯр мегардад

Санҷишҳо нишон доданд...

Пардохти нафақаи беш аз 12 ҳазор нафар қатъ гардид

Як ҳафтаи варзиш

16.01.2017


Ҷаласаи Кумитаи тадорукоти таҷлили Ҷашни 20-солагии Ваҳдати миллӣ

Барқарорсозии муносибатҳои дипломатӣ бо Монако

Вусъати корҳои ободонӣ

Данғара. Ифтитоҳи корхонаи дӯзандагӣ

Бунёди маҷмааи варзиш дар Конибодом

КАДР. Норасоӣ эҳсос мешавад

ОБТАЪМИНКУНӢ. Вазъ беҳтар мегардад

ҶАРИМА - 464 ҳазор сомонӣ

Таъсиси чор озмоишгоҳи ҳозиразамон дар ДАТ

ДТТ: авлавият ба ҷавонони ихтироъкор

13.01.2017


Шарҳи ВКХ ба изҳороти мансабдорони афғон

Баррасии татбиқи лоиҳаҳои муштарак

Озмуни беҳтарин сенария эълон гардид

Дастгирӣ аз лоиҳаи сохтмони роҳи оҳан

Сатҳи таваррум муътадил нигоҳ дошта шуд

Сипосномаи академияи илмҳо ба рӯзнома ва хабарнигори "Ҷумҳурият"

Як қадам ба пеш дар бораи маркази илмӣ - таҳқиқотии технологияи инноватсионӣ дар АИ

Донишҷӯёни хориҷӣ забони тоҷикӣ меомӯзанд

Соли ҷавононро чорабиниҳои зиёд интизоранд

Таъсиси 6 ихтисоси нав дар ДДТТ

12.01.2017


Масъалаҳои истифодаи захираҳои об баррасӣ гаштанд

Озмуни ҷумҳуриявии «Биё бо ҳам бихандем»

Беш аз 11 миллион сомонӣ ба бонувони соҳибкор

Хуҷанд. Таъсиси шабакаи телевизионӣ

ТИБ. Аз доруҳои қалбакӣ то ришваситонӣ

Робитаҳои тиҷоратӣ густариш меёбанд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед