logo

иқтисод

СИТРУСПАРВАРӢ. ВАЗЪ ВА ИМКОНОТИ РУШД

Меваҳои ситрусии Тоҷикистон, аз ҷумла, лимӯ аз ҷиҳати мазаю хушбӯйӣ ва фоиданокии худ дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Парвариши меваҳои ситрусӣ барои хоҷагиҳои деҳқонию шахсӣ манбаи хуби даромад аст, зеро талабгорони ин меваҳои хушсифати содиротии Тоҷикистон дар Аврупою Осиё, кишварҳои пасошӯравӣ, хусусан Русия ва Қазоқистон – шарикони стратегии мо, хеле зиёданд.
Ҳарчанд солҳои охир ба ин соҳа таваҷҷуҳи бештар зоҳир мегардад, мутаассифона, рушди он ҳанӯз ба таври дилхоҳ ба роҳ монда нашудааст. Саидалӣ Гулов, доктори илмҳои биологӣ, профессор, ба хабарнигори «Ҷумҳурият» доир ба вазъ, проблема ва имконоти рушди соҳа чунин ибрози назар намуд:

- Дар пешрафти истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ  ба назар гирифтани  хусусиятҳои ҳар  як минтақа  аҳамияти калон дорад.  Бо ин мақсад моро зарур аст, ки   соҳаҳои фавкулинтенсивии  кишоварзиро  ривоҷ диҳем. Яъне, бояд дар навбати аввал ҳамон соҳаҳоеро, ки аз онҳо даромади хуб  ва зиёд  ба даст меояд, инкишоф диҳем. Мутаассифона, мо то ҳол  аз захираҳои беҳамтои  биоиқлимӣ, хоку об ва неруи пуриқтидори  истеҳсолоти кишварамон ба таври бояду шояд  истифода намебарем.  Дар шароити имрӯза  яке аз чунин  соҳаҳои сердаромади кишоварзӣ  ситруспарварӣ мебошад. Дар таркиби  меваҳои ситрусӣ бисёр моддаҳои органикии барои саломатии инсон хеле муфид мавҷуданд, ғайр аз ин, онҳо  хуштаъму гувороанд.
Ҳарчанд тайи чанд соли охир дар ин соҳа пешравиҳо мушоҳида мешаванд, вале миқдори истеҳсоли меваҳои ситрусӣ  дар ҷумҳурӣ ҳанӯз қонеъкунанда нест. Зарур аст, ки  аз шароити хеле мусоиди иқлимӣ ва хоки ҳосилхези Тоҷикистон самари хуб гирем, захираи заминҳо ва қитъаҳои кишоварзиро  самаранок истифода бурда, аз ҳар гектар замин даромади зиёдтар ба даст орем. Парвариши меваҳои ситрусӣ дар шароити иқлими аксари минтақаҳои кишвар роҳи беҳтарини ба даст овардани даромади калон аст.
Дар доираи барномаи нави Ҳукумати ҷумҳурӣ оид ба рушди боғдорӣ барои солҳои 2016 - 2020 бояд дар манотиқи ҷумҳурӣ 207 гектар гармхонаҳо барои парвариши рустаниҳои ситрусӣ бунёд карда шаванд. Барои ривоҷи ситруспарварӣ  замини зиёд лозим нест. Ҷумҳурии мо дорои доманакӯҳҳо, талу теппаҳои зиёд буда, онҳо барои боғдорӣ   ва парвариши меваҳои  тухмдор мувофиқ мебошанд. Парвариши меваҳои  субтропикиро дар ин мавзеъҳо метавон  ба роҳ монд. Ва дар байни онҳо ҷойи асосиро бояд  ситруспарварӣ ишғол  намояд. Вилоятҳои Хатлону Суғд, мавзеъҳои поёноби дарёи Кофарниҳон, водии Ҳисор ва ҳатто  ВМКБ (ноҳияи Дарвоз) барои ситруспарварӣ хеле мувофиқанд.  Дар водии  Вахш қариб 200 ҳазор гектар замини талу теппаҳоро метавон  барои  истеҳсоли  меваҳои субтропикӣ  (хурмо, анор, бодом, анҷир, уноб)  кор фармуд ва дар байни онҳо ҷойи намоёнро  ситруспарварӣ ишғол намояд. Мувофиқи  маълумоти пажӯҳишгоҳҳои  иқтисодии кишвар, ситруспарварӣ, хусусан  парвариши лимӯ, нисбат ба пахтаи миёнанах  самаранок буда, аз ҳар як гектар 40 - 50 баробар даромади бештар  медиҳад.  Пас, дар сурати хуб ба роҳ мондани  ситруспарварӣ  ва дуруст маблағгузорӣ кардани соҳа  чӣ қадар даромади соф ба даст меояд! 
Бояд таъкид намоем, ки лимӯпарварӣ нисбат ба  пахтакорӣ 4 - 6 маротиба  меҳнати зиёдро талаб менамояд. Аз ин лиҳоз, ситруспарвариро бояд дар он ноҳияҳое ривоҷ диҳем, ки қувваи корӣ зиёд аст.  Ситруспарварӣ, ҳамчунин, маблағгузории бештарро тақозо дорад, аммо хароҷотро дар муддати кӯтоҳ пӯшондан имконпазир аст. Лимӯ ба хунукиҳои сахт тобовар нест. Бинобар ин, онро  дар кишвари мо дар  гармхонаҳо  парвариш менамоянд.
Олимони тоҷик бунёдгузори  усули дар хандақҳо  парвариш кардани  рустаниҳои  ситрусӣ дар Осиёи Марказӣ  мебошанд. Тадқиқоти солҳои охир нишон дод, ки  лимӯпарвариро дар водиҳои Вахшу Ҳисор ва минтақаи Кӯлоб берун аз хандақ, яъне,  дар лимӯхонаҳои  рӯизаминӣ низ  парвариш кардан имкон дорад. 
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2017    №: 14-15    Мутолиа карданд: 1534

20.02.2020


РУШДИ УСТУВОРИ ШАҲРСОЗӢ. ДАР ДУШАНБЕ ДОИР БА ИН МАВЗӮЪ СЕМИНАРИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ДОИР ГАРДИД

ҶАМЪБАСТИ ДАВРИ ШАҲРИИ ОЗМУНИ "ДАСТАРХОНОРОӢ"

ДУШАНБЕ. ОМОДАГИҲО БА ҶАШНИ НАВРӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ

НОҲИЯИ ДЕВАШТИЧ. МУЛОҚОТИ ИНТИХОБКУНАНДАГОН БО ГУРӮҲИ КОРИИ КМИ ҲХДТ

РАШТ. ҲАМОИШИ СОБИҚАДОРОНИ ҶАНГУ МЕҲНАТ

ГӮШТӢ. МЕДАЛИ БИРИНҶИИ ПАҲЛАВОНИ ТОҶИК АЗ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ

ДАР ӮЗБЕКИСТОН ҲАМА АГЕНТИИ ХУСУСИИ ШУҒЛРО МЕБАНДАНД

ҚАЗОҚИСТОН: 90 ПАРВАНДАИ ҶИНОЯТӢ БАЪДИ БЕТАРТИБИҲО ДАР ҶАНУБИ КИШВАР

ДАР УХАН БОЗ 12 БЕМОРХОНАИ МУВАҚҚАТӢ БАРОИ БЕМОРОНИ COVID-19 КУШОДАНД

ПЙЕР ВИМОН: «ТАҲРИМОТИ ЗИДДИРУСӢ БАР ЗАРАРИ ХУДИ АВРУПО ШУДАНД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

БАРГУЗОРИИ ҶАЛАСАИ КОМИССИЯ ОИД БА ОМОДАГӢ БА МАВСИМИ «ҲАҶ-2020»

КОДЕКСИ ОБ ИСТИФОДА ВА ҲИФЗИ ЗАХИРАҲОИ ОБИРО БА ТАНЗИМ МЕДАРОРАД

МАСОИЛИ ГУСТАРИШИ РОБИТАҲОИ ФАРҲАНГӢ МАТРАҲ ШУДАНД

КОНФРОНС БАХШИДА БА РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ЗАБОНИ МОДАРӢ

ЛИЖАРОНӢ. ҒОЛИБОН МУАЙЯН ШУДАНД

ДАР ӮЗБЕКИСТОН ДОДАНИ ЛИТСЕНЗИЯРО ТАҶДИДИ НАЗАР МЕКУНАНД

ҚАЗОҚИСТОН. 13 ФУРУДГОҲИ МАСИРИ ҲАВОИИ МАҲАЛЛӢ МЕСОЗАД

САРВАРИ ФЕЪЛИИ АФҒОНИСТОН АШРАФ ҒАНӢ БОЗ ПРЕЗИДЕНТ ИНТИХОБ ШУД

ТИҶОРАТ БАЙНИ ТОҶИКИСТОНУ ЧИН МОҲИ ЯНВАР ДУ БАРОБАР БОЛО РАФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

18.02.2020


ВКД. 161 УЗВИ ТАШКИЛОТИ ТЕРРОРИСТӢ ДАСТГИР ШУД

ФАРХОР. ҲОЛАТИ ҒАЙРИМЕЛИОРАТИВИИ ЗАМИНҲО МАВЗӮИ ДОҒ БОҚӢ МЕМОНАД!

18 ДОЛОНИ ЗИДДИТАРМАВӢ СОХТА МЕШАВАД

БОНУВОНИ НОҲИЯИ МУРҒОБ – ҒОЛИБИ ДАВРИ ВИЛОЯТИИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ «ДАСТАРХОНОРОӢ»

ГРЕНЛАНДИЯ ОБИ ПИРЯХҲОРО БА САВДО БАРОВАРДАНИСТ

ДАР БЕЛАРУС СОЛИ 2023 ИСТИФОДАИ ЗАРФҲОИ ПЛАСТИКИРО МАНЪ НАМУДАНИАНД

ПЕКИН ДАР 6 РӮЗ КОРХОНАИ НАВИ ИСТЕҲСОЛИ НИҚОБҲОИ ТИББӢ СОХТАНИСТ

ЧИН ВА АСЕАН ДАР МАСЪАЛАИ КОРОНАВИРУС ВОХӮРИИ МАХСУС ДОИР МЕКУНАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.02.2020


"РУШДИ ЧОРВОДОРӢ ВА ЧАРОГОҲҲО". ТАТБИҚИ ЗЕРЛОИҲАҲО

ШАҲРИНАВ. ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ФАЪОЛИЯТИ 32 ГУРӮҲИ МУТАШАККИЛИ ҶИНОЯТӢ ҚАТЪ ГАРДИД

ҲАМКОРИҲО БО ШАРИКОНИ РУШД ТАҲКИМ МЕЁБАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед