logo

иқтисод

СИТРУСПАРВАРӢ. ВАЗЪ ВА ИМКОНОТИ РУШД

Меваҳои ситрусии Тоҷикистон, аз ҷумла, лимӯ аз ҷиҳати мазаю хушбӯйӣ ва фоиданокии худ дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Парвариши меваҳои ситрусӣ барои хоҷагиҳои деҳқонию шахсӣ манбаи хуби даромад аст, зеро талабгорони ин меваҳои хушсифати содиротии Тоҷикистон дар Аврупою Осиё, кишварҳои пасошӯравӣ, хусусан Русия ва Қазоқистон – шарикони стратегии мо, хеле зиёданд.
Ҳарчанд солҳои охир ба ин соҳа таваҷҷуҳи бештар зоҳир мегардад, мутаассифона, рушди он ҳанӯз ба таври дилхоҳ ба роҳ монда нашудааст. Саидалӣ Гулов, доктори илмҳои биологӣ, профессор, ба хабарнигори «Ҷумҳурият» доир ба вазъ, проблема ва имконоти рушди соҳа чунин ибрози назар намуд:

- Дар пешрафти истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ  ба назар гирифтани  хусусиятҳои ҳар  як минтақа  аҳамияти калон дорад.  Бо ин мақсад моро зарур аст, ки   соҳаҳои фавкулинтенсивии  кишоварзиро  ривоҷ диҳем. Яъне, бояд дар навбати аввал ҳамон соҳаҳоеро, ки аз онҳо даромади хуб  ва зиёд  ба даст меояд, инкишоф диҳем. Мутаассифона, мо то ҳол  аз захираҳои беҳамтои  биоиқлимӣ, хоку об ва неруи пуриқтидори  истеҳсолоти кишварамон ба таври бояду шояд  истифода намебарем.  Дар шароити имрӯза  яке аз чунин  соҳаҳои сердаромади кишоварзӣ  ситруспарварӣ мебошад. Дар таркиби  меваҳои ситрусӣ бисёр моддаҳои органикии барои саломатии инсон хеле муфид мавҷуданд, ғайр аз ин, онҳо  хуштаъму гувороанд.
Ҳарчанд тайи чанд соли охир дар ин соҳа пешравиҳо мушоҳида мешаванд, вале миқдори истеҳсоли меваҳои ситрусӣ  дар ҷумҳурӣ ҳанӯз қонеъкунанда нест. Зарур аст, ки  аз шароити хеле мусоиди иқлимӣ ва хоки ҳосилхези Тоҷикистон самари хуб гирем, захираи заминҳо ва қитъаҳои кишоварзиро  самаранок истифода бурда, аз ҳар гектар замин даромади зиёдтар ба даст орем. Парвариши меваҳои ситрусӣ дар шароити иқлими аксари минтақаҳои кишвар роҳи беҳтарини ба даст овардани даромади калон аст.
Дар доираи барномаи нави Ҳукумати ҷумҳурӣ оид ба рушди боғдорӣ барои солҳои 2016 - 2020 бояд дар манотиқи ҷумҳурӣ 207 гектар гармхонаҳо барои парвариши рустаниҳои ситрусӣ бунёд карда шаванд. Барои ривоҷи ситруспарварӣ  замини зиёд лозим нест. Ҷумҳурии мо дорои доманакӯҳҳо, талу теппаҳои зиёд буда, онҳо барои боғдорӣ   ва парвариши меваҳои  тухмдор мувофиқ мебошанд. Парвариши меваҳои  субтропикиро дар ин мавзеъҳо метавон  ба роҳ монд. Ва дар байни онҳо ҷойи асосиро бояд  ситруспарварӣ ишғол  намояд. Вилоятҳои Хатлону Суғд, мавзеъҳои поёноби дарёи Кофарниҳон, водии Ҳисор ва ҳатто  ВМКБ (ноҳияи Дарвоз) барои ситруспарварӣ хеле мувофиқанд.  Дар водии  Вахш қариб 200 ҳазор гектар замини талу теппаҳоро метавон  барои  истеҳсоли  меваҳои субтропикӣ  (хурмо, анор, бодом, анҷир, уноб)  кор фармуд ва дар байни онҳо ҷойи намоёнро  ситруспарварӣ ишғол намояд. Мувофиқи  маълумоти пажӯҳишгоҳҳои  иқтисодии кишвар, ситруспарварӣ, хусусан  парвариши лимӯ, нисбат ба пахтаи миёнанах  самаранок буда, аз ҳар як гектар 40 - 50 баробар даромади бештар  медиҳад.  Пас, дар сурати хуб ба роҳ мондани  ситруспарварӣ  ва дуруст маблағгузорӣ кардани соҳа  чӣ қадар даромади соф ба даст меояд! 
Бояд таъкид намоем, ки лимӯпарварӣ нисбат ба  пахтакорӣ 4 - 6 маротиба  меҳнати зиёдро талаб менамояд. Аз ин лиҳоз, ситруспарвариро бояд дар он ноҳияҳое ривоҷ диҳем, ки қувваи корӣ зиёд аст.  Ситруспарварӣ, ҳамчунин, маблағгузории бештарро тақозо дорад, аммо хароҷотро дар муддати кӯтоҳ пӯшондан имконпазир аст. Лимӯ ба хунукиҳои сахт тобовар нест. Бинобар ин, онро  дар кишвари мо дар  гармхонаҳо  парвариш менамоянд.
Олимони тоҷик бунёдгузори  усули дар хандақҳо  парвариш кардани  рустаниҳои  ситрусӣ дар Осиёи Марказӣ  мебошанд. Тадқиқоти солҳои охир нишон дод, ки  лимӯпарвариро дар водиҳои Вахшу Ҳисор ва минтақаи Кӯлоб берун аз хандақ, яъне,  дар лимӯхонаҳои  рӯизаминӣ низ  парвариш кардан имкон дорад. 
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2017    №: 14-15    Мутолиа карданд: 1490

17.09.2019


“ДУШАНБЕ – ҚАЛБИ ТОҶИКИСТОН”. САЗОВОРИ ҶОЙИ АВВАЛ

16.09.2019


Мулоқоти Маҳмадсаид Убайдуллоев бо Муҳаммадтақии Собирӣ

Ҳамкориҳо бо Созмони ҷаҳонии гумрук густариш меёбанд

Дар шаҳри Хоруғ маркази нави хизматрасонии ширкати Тсеll кушода шуд

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН

ҚАЛЪАИ ҲУЛБУК. Бозёфти таърихии мансуб ба асрҳои IX – X

Ҷаҳон дар як сатр

Тоҷикистону Британия Палатаи савдо таъсис доданд

Сарвазири Шӯрои давлатии Чин Россияро барои кишвараш шарики калидӣ хонд

Пристайко: «Дар муносиботи Киев ва Москва «ях об мешавад»

05.09.2019


Ҷаҳон дар як сатр

СОҲИБКОР СОҲИБВАТАН АСТ

НОҲИЯИ АЙНӢ. Зиндагӣ ранги тоза мегирад

03.09.2019


Россия ба пешниҳоди ҳамкорӣ ба Макрон посух дод

Миллион нафар амрикоӣ ба ҷойҳои бехавф кӯчонда хоҳанд шуд

Ҳалокати 20 сарбози неруҳои амниятӣ дар вилояти Қундуз

ИМА ва Чин ба молҳои якдигар боҷҳои нав ҷорӣ карданд

ТАЭКВОН – ДО. Дурахши варзишгарони тоҷик дар чемпионати ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

РОFУН. Таъсиси хатсайрҳои нави сайёҳӣ

29.08.2019


Раҳмон Озода Эмомалӣ сафири Созмони байналмилалии «Занони сиёсатмадори роҳбар» дар Тоҷикистон таъйин гардид

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҷейми Флай

ҶОМИ ПРЕЗИДЕНТИ ТОҶИКИСТОН НАСИБИ ТЕННИСБОЗОНИ ТОҶИКУ ӮЗБЕК ГАРДИД

САРИДОРАИ БОЙГОНӢ. Мизи мудаввар бахшида ба Ҷашни Истиқлолияти давлатӣ

Ҷаҳон дар як сатр

ИШТИРОКИ ҲАЙАТИ ТОҶИКИСТОН ДАР КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ҲИФЗИ МЕРОСИ ФАРҲАНГӢ

МТС. ЯК КОНФРОНСИ МУҲИМ

28.08.2019


ИДИ КАДУ ДАР ДУШАНБЕ

«БАҲОРИ ИСТИҚЛОЛ». ХАТСАЙРИ НАВИ САЙЁҲӢ ДАР ТУРСУНЗОДА

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед