logo

илм

ИЛМ НОФЕЪ БО ЗАБОН АСТ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Паёми навбатии хеш ба Маҷлиси Олӣ доир ба илм ва моҳияти он чунин таъкид намуданд: «Илм дар шароити муосир нақши калидӣ дошта, ба рушду тараққиёти давлат мусоидат менамояд». Дар ҳақиқат, илм дар ҷомеа як неруи тавонои зеҳнӣ аст ва олимон бо пажӯҳишу кашфиётҳои худ барои хубтару беҳтар гардидани ҳаёти инсон талош меварзанд.

Бахусус, рушди илмҳои бунёдӣ дар ҳама давру замон ҳамчун омили муҳими беҳ гардидани ҳаёт ва дар маҷмӯъ ташаккули ҷомеа муҳим арзёбӣ мегардид. Дар замони муосир, ки техника ва технология бо суръати ғайричашмдошт инкишоф ёфта истодааст, таваҷҷуҳ зоҳир кардани Сарвари давлат ба рушди илмҳои дақиқ ва табиию риёзӣ асоси воқеӣ ва бунёдӣ дорад. Аз илми ҷаҳонӣ ва техникаю технологияи ҷаҳонӣ дур мондан ба ҳар як миллату давлат хатар ва таҳдидҳои зиёдеро пеш оварда метавонад. Дар баробари илми ҷаҳонӣ қадам монда, аз дастовардҳои илмии олимони мамолики дигар баҳравар гардидан ва дар ин замина рушду инкишоф додани техникаю технологияи муосир ва истифодаи боманфиат аз онҳо боиси рушди босубот ва босамар мегардад.
 Тавре ки мушоҳида мешавад, дар аксари кишварҳои ҷаҳон дар баробари рушду тавсеа додани илмҳои табиию риёзӣ ба илмҳои гуманитарӣ низ таваҷҷуҳи хосе зоҳир карда, дастовардҳои илмҳои дақиқро дар ин илмҳои гуманитарӣ татбиқ менамоянд. Махсусан, дар соҳаи илмҳои сотсиология, забон, адабиёт, таърих ва монанди инҳо нақши илмҳои дақиқ бештар ба назар мерасад. Аз ҷумла, дар аксари муассисаҳои таҳсилоти олии мамлакатҳои пешрафта фанни забоншиносии татбиқӣ ва забоншиносии компютерӣ тадрис мегардад. Чунин иқдом боиси он гардидааст, ки аз ҷониби муҳаққиқони ин соҳа барномаҳои электронии зиёде доир ба забон таҳияву таълиф гарданд ва тавассути онҳо луғатҳои гуногуни тафсирию тарҷумавӣ, ғалатгирии автоматии матнҳо, ҷустуҷӯ ва ёфтани вожаҳо бо муродифҳояшон ва монанди инҳо ба роҳ монда шавад. Бинобар ин, муҳаққиқон ва мутахассисони кишвари моро зарур аст, ки ба ин масоил таваҷҷуҳи бештаре зоҳир кунанд ва дар таълифи барномаҳои электронӣ доир ба забони тоҷикӣ ҷаҳду талош намоянд.
Тавре ки огаҳӣ дорем, бо дастури бевоситаи Президенти Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва саъйу талошҳои раёсати Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли ҷорӣ дифои рисолаҳои илмӣ барои ба даст овардани унвонҳои илмӣ бо забони тоҷикӣ оғоз мегардад. Ин иқдом, аз як ҷониб, агар барои омода кардани муҳаққиқону пажӯҳишгарони миллӣ мусоидат намояд, аз ҷониби дигар, барои инкишофи илми миллӣ ва забони давлатии кишвари соҳибистиқлоламон мусоидат карда метавонад. Бинобар ин, сохтану таҳия кардани барномаҳои гуногуни электронии таҳриргари забони тоҷикӣ барои баррасии корҳои илмӣ хеле муҳим арзёбӣ мегардад. Зеро илм бо забон нофеъ аст, яъне агар забони осори илмӣ содаю фаҳмо бошад, он метавонад, ки ба соҳибонаш манфиати бештаре орад.
Муҳаммаддовуд САЛОМИЁН,
устоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.02.2017    №: 25    Мутолиа карданд: 6526

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед