logo

фарҳанг

НАБОЯД БЕТАРАФ БОШЕМ! БОЗ ДАР БОРАИ НОМ ВА НОМГУЗОРӢ

Ном ва номгузорӣ, воқеан, аз масъалаҳоест, ки дар ҳар давру замон ба он шахсиятҳо, сарварони асил, аҳли илму адаб таваҷҷуҳи махсус зоҳир мекарданд. Саъй ба харҷ медоданд ва сатҳи маърифати мардумро боло мебардоштанд, то ба ҳақиқат ва асолати он бирасанд.

Ном ба рӯҳу зиндагии инсон дар ҳамаи даврони зиндагияш таъсири худро мегузорад. Аз ин рӯ, бояд он дуруст ва маънии нек дошта бошад. Ба ин хотир, ин анъанаи хуби миллию динӣ дар миёни мардуми мо садсолаҳо боз роиҷ буд, ки ба кӯдаки навзод падар ном бигузорад. Падарон, албатта, бо донишмандон дар ин маврид машварат менамуданд ва номи мувофиқ пайдо мекарданд. Дар пандномаҳои бузургону ниёгони пуршарафи мо ин ҳидояти пурмасъулият борҳову борҳо таъкид шудааст. Аз ҷумла, Унсурулмаолии Кайковус, муаллифи асари машҳури ахлоқӣ – тарбиявии «Қобуснома»  ё худ «Насиҳатнома»,  менигорад:  «Агар писарет ояд, эй писар, аввал чизе бояд, ки номи хуш бар ӯ ниҳӣ, ки аз ҷумлаи ҳақҳои падарон бар фарзандон яке он аст, ки ӯро номи хуш ниҳад». Албатта, ҷойи таассуф аст, ки имрӯз низ ин ҳақ на танҳо шинохта намешавад, балки зоил мегардад. Дуруст аст, ки ҳам баъдҳо аз ин ҳақношиносӣ ва хатоҳои падарон фарзандон ранҷ мебаранд.
Ном на танҳо бояд хуш ва нек бошад, балки ҳам барои номгузоранда, соҳиби ном ва ҳаммилатони ӯ фаҳмову хушоянд бошад. Ба гӯш низ он бояд форам бирасад ва дар талаффузаш ё худ баёнаш ранҷ набаранд. Дарозии онро ҳам бузургони мо тавсия надодаанд.
Пешвои миллат ин масъалаи муҳимро бо шинохт ва асолати миллӣ дар иртибот медонанд ва таъкид менамоянд, ки онро, хоса мо – зиёиён вазифаи муқаддас бишуморем. Чаро? Чунки он омили пойдории ниҳоди давлат ва миллат маҳсуб мешавад. Ба ҷуз ин, ном ҳусни сират мебошад.
Номҳоеро, ки гузаштагони мо барои насли  худ ва ояндагон пазируфтаанд, аз ҷумлаи беҳтарин номҳост. Инчунин, ин номҳо дар дарозои қарнҳо сайқал ёфтаанд ва бо сарнавишти мо иртиботи ногусастанӣ пайдо намудаанд.
Мутаассифона, имрӯзҳо яке аз номҳои занона, ки роиҷ гардида истодаасту дар ҳоли густариш қарор дорад, «Осия» мебошад. Агар аз онҳое, ки ин номро мақбул донистаанд, бипурсанд, ки ин ном чӣ маъно дорад, ба яқин, ки аз додани посухи дуруст оҷиз меоянд. Инчунин, аз як ҳақиқати таърихӣ, ки ба фарҳанги динию миллии мо иртибот мегирад, ин зумра огоҳ нестанд. Агар хабар медоштанд, аз ин ном рӯ мегардонданд ва ба духтарони навзод номҳои беҳтар мениҳоданд.
Ҳақиқат ин аст, ки дувумин халифаи рошидин Умари Форуқ (рз) аз зане, ки «Осия» ном дошт, маънои онро пурсид. Маънои «Осия» гунаҳгор мебошад. Он шакли занонаи «осӣ» мебошад. Агар ин ном, воқеан, зебо бошад ва ба маънои он дуруст роҳ ёфтаанд, чаро як «Осӣ»-ро аз миёни мардон пайдо намекунем.
Умари Форуқ (рз) пас аз огоҳӣ ва таъкид бар он зан номи ӯро «Ҷамила» ниҳод. Тавре бармеояд, ин ном динӣ нест, он маънои «Зебо» - ро дорад. Ҳамин тавр, ин ном зебо, кӯтоҳ, хушоянд ва талаффузаш низ осон аст.
Барҳақ, онҳое, ки номи «Осия» - ро аз ноогоҳӣ гузоштаанду мегузоранд, хилофи кору андешаву тасмими дурусти шахсиятҳои маъруфи олами фарҳанги динию миллии мо амал кардаанду мекунанд.
Ин як мушт намунаи хирвор аст. Тавре зикр гардид, бо андешидани тадбирҳои дуруст, боло бурдани сатҳи маърифати мардум ба эҳё ва тақвияти асолати миллиамон мусоидати нек карда метавонем. Пас, чаро ин кор аз мо барнаояд?
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.04.2017    №: 82    Мутолиа карданд: 299

20.09.2017


Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Петер Сиярто

Абдулхалил Бахтиёр: «Мардуми Афғонистон аз кумакҳои халқи тоҷик сипосгузоранд»

Таҷлили 26 - солагии Истиқлолияти давлатӣ дар Япония

Дар Тошканд Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон баргузор мешавад

5 – УМИН БОЗИҲОИ ОСИЁ. 14 медал дар чаҳор рӯз

«Истиқлол» боз қаҳрамони мусобиқоти футболи кишвар

Истеҳсоли асал меафзояд

ҚАЛЛОБӢ кам, вале худсарона ишғол намудани замин зиёд шудааст

Ҷаҳон дар як сатр

Дар Мексика заминларзаи мудҳиш боиси ҳалокати 139 нафар гашт

Гутерреш ҳафт хатари ҷиддӣ ба инсониятро ном бурд

ИМА дар Сурия бо Русия сабқат намекунад

Макрон: «Созишномаи Париж оид ба иқлим таҷдиди назар нахоҳад шуд»

Минагузории сарҳад бо Бангладеш

Чин ҳуқуқи моликияти зеҳнии ширкатҳои хориҷиро ҳифз мекунад

19.09.2017


Мулоқоти Сарвазир бо намояндагони ширкати «Grupo АСS»

Густариши ҳамкориҳо бо Арабистони Саудӣ

Аввалин воситаи таълимӣ оид ба сиёсати хориҷии Тоҷикистон

Баргузории Форуми байналмилалии «Помир Инвест»

Як нишасти муҳим

Кристин Лагард: «Дар дунё соле 2 триллион доллари ИМА пора мегиранд»

Пентагон ба Афғонистон боз сарбоз мефиристад

Дар Чин беш аз 5 ҳазор мансабдор мӯҷиби ҷазо гашт

Далай – Лама: «Русия бояд узви НАТО бо қароргоҳаш дар Маскав шавад»

СҲШ мубориза бо терроризм ва экстремизмро тақвият мебахшад

18.09.2017


Низомиддин Зоҳидӣ бо Ҳаҷимэ Китаока мулоқот намуд

Баррасии масъалаҳои зӯроварии хонаводагӣ

ИДМ муқовимат бо терроризмро пурзӯр менамояд

Ҳамкориҳои иқтисодӣ бо Финляндия густариш меёбанд

Бунёди мактабҳои замонавӣ дар шаҳри Роғун

Зимни озодсозии Мусул 1,2 ҳазор сокини осоишта қурбон шуд

СММ: теъдоди гурезаҳои роҳинҷа метавонад то 1 миллион расад

Дар Ҳиндустон дуюм сарбанди калонтарини ҷаҳон мавриди истифода қарор гирифт

Марин Ле Пен барои террористҳо суди вижа мехоҳад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед