logo

фарҳанг

НАБОЯД БЕТАРАФ БОШЕМ! БОЗ ДАР БОРАИ НОМ ВА НОМГУЗОРӢ

Ном ва номгузорӣ, воқеан, аз масъалаҳоест, ки дар ҳар давру замон ба он шахсиятҳо, сарварони асил, аҳли илму адаб таваҷҷуҳи махсус зоҳир мекарданд. Саъй ба харҷ медоданд ва сатҳи маърифати мардумро боло мебардоштанд, то ба ҳақиқат ва асолати он бирасанд.

Ном ба рӯҳу зиндагии инсон дар ҳамаи даврони зиндагияш таъсири худро мегузорад. Аз ин рӯ, бояд он дуруст ва маънии нек дошта бошад. Ба ин хотир, ин анъанаи хуби миллию динӣ дар миёни мардуми мо садсолаҳо боз роиҷ буд, ки ба кӯдаки навзод падар ном бигузорад. Падарон, албатта, бо донишмандон дар ин маврид машварат менамуданд ва номи мувофиқ пайдо мекарданд. Дар пандномаҳои бузургону ниёгони пуршарафи мо ин ҳидояти пурмасъулият борҳову борҳо таъкид шудааст. Аз ҷумла, Унсурулмаолии Кайковус, муаллифи асари машҳури ахлоқӣ – тарбиявии «Қобуснома»  ё худ «Насиҳатнома»,  менигорад:  «Агар писарет ояд, эй писар, аввал чизе бояд, ки номи хуш бар ӯ ниҳӣ, ки аз ҷумлаи ҳақҳои падарон бар фарзандон яке он аст, ки ӯро номи хуш ниҳад». Албатта, ҷойи таассуф аст, ки имрӯз низ ин ҳақ на танҳо шинохта намешавад, балки зоил мегардад. Дуруст аст, ки ҳам баъдҳо аз ин ҳақношиносӣ ва хатоҳои падарон фарзандон ранҷ мебаранд.
Ном на танҳо бояд хуш ва нек бошад, балки ҳам барои номгузоранда, соҳиби ном ва ҳаммилатони ӯ фаҳмову хушоянд бошад. Ба гӯш низ он бояд форам бирасад ва дар талаффузаш ё худ баёнаш ранҷ набаранд. Дарозии онро ҳам бузургони мо тавсия надодаанд.
Пешвои миллат ин масъалаи муҳимро бо шинохт ва асолати миллӣ дар иртибот медонанд ва таъкид менамоянд, ки онро, хоса мо – зиёиён вазифаи муқаддас бишуморем. Чаро? Чунки он омили пойдории ниҳоди давлат ва миллат маҳсуб мешавад. Ба ҷуз ин, ном ҳусни сират мебошад.
Номҳоеро, ки гузаштагони мо барои насли  худ ва ояндагон пазируфтаанд, аз ҷумлаи беҳтарин номҳост. Инчунин, ин номҳо дар дарозои қарнҳо сайқал ёфтаанд ва бо сарнавишти мо иртиботи ногусастанӣ пайдо намудаанд.
Мутаассифона, имрӯзҳо яке аз номҳои занона, ки роиҷ гардида истодаасту дар ҳоли густариш қарор дорад, «Осия» мебошад. Агар аз онҳое, ки ин номро мақбул донистаанд, бипурсанд, ки ин ном чӣ маъно дорад, ба яқин, ки аз додани посухи дуруст оҷиз меоянд. Инчунин, аз як ҳақиқати таърихӣ, ки ба фарҳанги динию миллии мо иртибот мегирад, ин зумра огоҳ нестанд. Агар хабар медоштанд, аз ин ном рӯ мегардонданд ва ба духтарони навзод номҳои беҳтар мениҳоданд.
Ҳақиқат ин аст, ки дувумин халифаи рошидин Умари Форуқ (рз) аз зане, ки «Осия» ном дошт, маънои онро пурсид. Маънои «Осия» гунаҳгор мебошад. Он шакли занонаи «осӣ» мебошад. Агар ин ном, воқеан, зебо бошад ва ба маънои он дуруст роҳ ёфтаанд, чаро як «Осӣ»-ро аз миёни мардон пайдо намекунем.
Умари Форуқ (рз) пас аз огоҳӣ ва таъкид бар он зан номи ӯро «Ҷамила» ниҳод. Тавре бармеояд, ин ном динӣ нест, он маънои «Зебо» - ро дорад. Ҳамин тавр, ин ном зебо, кӯтоҳ, хушоянд ва талаффузаш низ осон аст.
Барҳақ, онҳое, ки номи «Осия» - ро аз ноогоҳӣ гузоштаанду мегузоранд, хилофи кору андешаву тасмими дурусти шахсиятҳои маъруфи олами фарҳанги динию миллии мо амал кардаанду мекунанд.
Ин як мушт намунаи хирвор аст. Тавре зикр гардид, бо андешидани тадбирҳои дуруст, боло бурдани сатҳи маърифати мардум ба эҳё ва тақвияти асолати миллиамон мусоидати нек карда метавонем. Пас, чаро ин кор аз мо барнаояд?
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.04.2017    №: 82    Мутолиа карданд: 393

19.04.2018


НОБОЛИҒОН. Аз боздошти оворагардон то ҷаримаи волидон

ТОҶИКОБОД. Вусъати корҳои баҳорӣ

Гиромидошти Ашӯр Сафар дар Кӯлоб

Гусели наваскарон дар Фархор

Варзиш

18.04.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Рашид Мередов

Сармоягузорӣ ва соҳибкорӣ матраҳ гардиданд

Тақвияти мубориза алайҳи терроризм

Тавсеаи ҳамкориҳои гумрукӣ

Футболи соҳилӣ дар Тоҷикистон

МАЛАЙЗИЯ. Дастоварди навбатии хонандагони тоҷик дар олимпиада

Меркел зарурати вохӯрӣ бо Путинро таъкид намуд

Могерини: «24-25 апрел дар Брюссел қазияи Сурия баррасӣ мегардад»

Аз чор се ҳиссаи аҳолии Яман ниёзманди ёрии башарист

Туркманистон бандари $2 миллиардиро мекушояд

17.04.2018


Омодагӣ ба интихоботи миёнадаврӣ

«Роҳбалади беҳтарин» озмуни КИ ҲХДТ дар шаҳри Кӯлоб

Рӯзи илм таҷлил гардид

Дурахши дзюдогарони кишвар дар ҷомҳои Аврупову Осиё

Вашингтон вақтҳои наздик низомиёнашро аз Сурия мебарорад

Нигаронии президенти Олмон аз дуршавии бештари Русия ва Ғарб

Департаменти ИМА барои идомаи муколама бо Димишқ шарт гузошт

Коршиносон то 100 доллар расидани нархи нафтро пешгӯӣ карданд

16.04.2018


Баргузории ҷаласаи Кумитаи тадорукоти Конференсияи байналмилалии сатҳи баланд

Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Ли Ён Хо

Иҷлосияи 23-юми Шӯрои вазирони корҳои хориҷии Созмони ҳамкории иқтисодӣ доир мешавад

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ифтитоҳи ду бинои таълимӣ

13.04.2018


Оғози бунёди «Қасри Бахт»

Густариши ҳамкориҳои байнипарлумонӣ

Мулоқоти Ҳамрохон Зарифӣ ва Кэйҷи Фуруя

Баррасии масъалаи дастрасии хизматрасониҳои молиявӣ ба соҳибкории хурду миёна ва аҳолӣ

«Шоми мақом»

Варзиш

Меркел ба зарбазании Сурия ҳамроҳ шудан нахост


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед