logo

фарҳанг

НАБОЯД БЕТАРАФ БОШЕМ! БОЗ ДАР БОРАИ НОМ ВА НОМГУЗОРӢ

Ном ва номгузорӣ, воқеан, аз масъалаҳоест, ки дар ҳар давру замон ба он шахсиятҳо, сарварони асил, аҳли илму адаб таваҷҷуҳи махсус зоҳир мекарданд. Саъй ба харҷ медоданд ва сатҳи маърифати мардумро боло мебардоштанд, то ба ҳақиқат ва асолати он бирасанд.

Ном ба рӯҳу зиндагии инсон дар ҳамаи даврони зиндагияш таъсири худро мегузорад. Аз ин рӯ, бояд он дуруст ва маънии нек дошта бошад. Ба ин хотир, ин анъанаи хуби миллию динӣ дар миёни мардуми мо садсолаҳо боз роиҷ буд, ки ба кӯдаки навзод падар ном бигузорад. Падарон, албатта, бо донишмандон дар ин маврид машварат менамуданд ва номи мувофиқ пайдо мекарданд. Дар пандномаҳои бузургону ниёгони пуршарафи мо ин ҳидояти пурмасъулият борҳову борҳо таъкид шудааст. Аз ҷумла, Унсурулмаолии Кайковус, муаллифи асари машҳури ахлоқӣ – тарбиявии «Қобуснома»  ё худ «Насиҳатнома»,  менигорад:  «Агар писарет ояд, эй писар, аввал чизе бояд, ки номи хуш бар ӯ ниҳӣ, ки аз ҷумлаи ҳақҳои падарон бар фарзандон яке он аст, ки ӯро номи хуш ниҳад». Албатта, ҷойи таассуф аст, ки имрӯз низ ин ҳақ на танҳо шинохта намешавад, балки зоил мегардад. Дуруст аст, ки ҳам баъдҳо аз ин ҳақношиносӣ ва хатоҳои падарон фарзандон ранҷ мебаранд.
Ном на танҳо бояд хуш ва нек бошад, балки ҳам барои номгузоранда, соҳиби ном ва ҳаммилатони ӯ фаҳмову хушоянд бошад. Ба гӯш низ он бояд форам бирасад ва дар талаффузаш ё худ баёнаш ранҷ набаранд. Дарозии онро ҳам бузургони мо тавсия надодаанд.
Пешвои миллат ин масъалаи муҳимро бо шинохт ва асолати миллӣ дар иртибот медонанд ва таъкид менамоянд, ки онро, хоса мо – зиёиён вазифаи муқаддас бишуморем. Чаро? Чунки он омили пойдории ниҳоди давлат ва миллат маҳсуб мешавад. Ба ҷуз ин, ном ҳусни сират мебошад.
Номҳоеро, ки гузаштагони мо барои насли  худ ва ояндагон пазируфтаанд, аз ҷумлаи беҳтарин номҳост. Инчунин, ин номҳо дар дарозои қарнҳо сайқал ёфтаанд ва бо сарнавишти мо иртиботи ногусастанӣ пайдо намудаанд.
Мутаассифона, имрӯзҳо яке аз номҳои занона, ки роиҷ гардида истодаасту дар ҳоли густариш қарор дорад, «Осия» мебошад. Агар аз онҳое, ки ин номро мақбул донистаанд, бипурсанд, ки ин ном чӣ маъно дорад, ба яқин, ки аз додани посухи дуруст оҷиз меоянд. Инчунин, аз як ҳақиқати таърихӣ, ки ба фарҳанги динию миллии мо иртибот мегирад, ин зумра огоҳ нестанд. Агар хабар медоштанд, аз ин ном рӯ мегардонданд ва ба духтарони навзод номҳои беҳтар мениҳоданд.
Ҳақиқат ин аст, ки дувумин халифаи рошидин Умари Форуқ (рз) аз зане, ки «Осия» ном дошт, маънои онро пурсид. Маънои «Осия» гунаҳгор мебошад. Он шакли занонаи «осӣ» мебошад. Агар ин ном, воқеан, зебо бошад ва ба маънои он дуруст роҳ ёфтаанд, чаро як «Осӣ»-ро аз миёни мардон пайдо намекунем.
Умари Форуқ (рз) пас аз огоҳӣ ва таъкид бар он зан номи ӯро «Ҷамила» ниҳод. Тавре бармеояд, ин ном динӣ нест, он маънои «Зебо» - ро дорад. Ҳамин тавр, ин ном зебо, кӯтоҳ, хушоянд ва талаффузаш низ осон аст.
Барҳақ, онҳое, ки номи «Осия» - ро аз ноогоҳӣ гузоштаанду мегузоранд, хилофи кору андешаву тасмими дурусти шахсиятҳои маъруфи олами фарҳанги динию миллии мо амал кардаанду мекунанд.
Ин як мушт намунаи хирвор аст. Тавре зикр гардид, бо андешидани тадбирҳои дуруст, боло бурдани сатҳи маърифати мардум ба эҳё ва тақвияти асолати миллиамон мусоидати нек карда метавонем. Пас, чаро ин кор аз мо барнаояд?
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.04.2017    №: 82    Мутолиа карданд: 930

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед