logo

фарҳанг

НАБОЯД БЕТАРАФ БОШЕМ! БОЗ ДАР БОРАИ НОМ ВА НОМГУЗОРӢ

Ном ва номгузорӣ, воқеан, аз масъалаҳоест, ки дар ҳар давру замон ба он шахсиятҳо, сарварони асил, аҳли илму адаб таваҷҷуҳи махсус зоҳир мекарданд. Саъй ба харҷ медоданд ва сатҳи маърифати мардумро боло мебардоштанд, то ба ҳақиқат ва асолати он бирасанд.

Ном ба рӯҳу зиндагии инсон дар ҳамаи даврони зиндагияш таъсири худро мегузорад. Аз ин рӯ, бояд он дуруст ва маънии нек дошта бошад. Ба ин хотир, ин анъанаи хуби миллию динӣ дар миёни мардуми мо садсолаҳо боз роиҷ буд, ки ба кӯдаки навзод падар ном бигузорад. Падарон, албатта, бо донишмандон дар ин маврид машварат менамуданд ва номи мувофиқ пайдо мекарданд. Дар пандномаҳои бузургону ниёгони пуршарафи мо ин ҳидояти пурмасъулият борҳову борҳо таъкид шудааст. Аз ҷумла, Унсурулмаолии Кайковус, муаллифи асари машҳури ахлоқӣ – тарбиявии «Қобуснома»  ё худ «Насиҳатнома»,  менигорад:  «Агар писарет ояд, эй писар, аввал чизе бояд, ки номи хуш бар ӯ ниҳӣ, ки аз ҷумлаи ҳақҳои падарон бар фарзандон яке он аст, ки ӯро номи хуш ниҳад». Албатта, ҷойи таассуф аст, ки имрӯз низ ин ҳақ на танҳо шинохта намешавад, балки зоил мегардад. Дуруст аст, ки ҳам баъдҳо аз ин ҳақношиносӣ ва хатоҳои падарон фарзандон ранҷ мебаранд.
Ном на танҳо бояд хуш ва нек бошад, балки ҳам барои номгузоранда, соҳиби ном ва ҳаммилатони ӯ фаҳмову хушоянд бошад. Ба гӯш низ он бояд форам бирасад ва дар талаффузаш ё худ баёнаш ранҷ набаранд. Дарозии онро ҳам бузургони мо тавсия надодаанд.
Пешвои миллат ин масъалаи муҳимро бо шинохт ва асолати миллӣ дар иртибот медонанд ва таъкид менамоянд, ки онро, хоса мо – зиёиён вазифаи муқаддас бишуморем. Чаро? Чунки он омили пойдории ниҳоди давлат ва миллат маҳсуб мешавад. Ба ҷуз ин, ном ҳусни сират мебошад.
Номҳоеро, ки гузаштагони мо барои насли  худ ва ояндагон пазируфтаанд, аз ҷумлаи беҳтарин номҳост. Инчунин, ин номҳо дар дарозои қарнҳо сайқал ёфтаанд ва бо сарнавишти мо иртиботи ногусастанӣ пайдо намудаанд.
Мутаассифона, имрӯзҳо яке аз номҳои занона, ки роиҷ гардида истодаасту дар ҳоли густариш қарор дорад, «Осия» мебошад. Агар аз онҳое, ки ин номро мақбул донистаанд, бипурсанд, ки ин ном чӣ маъно дорад, ба яқин, ки аз додани посухи дуруст оҷиз меоянд. Инчунин, аз як ҳақиқати таърихӣ, ки ба фарҳанги динию миллии мо иртибот мегирад, ин зумра огоҳ нестанд. Агар хабар медоштанд, аз ин ном рӯ мегардонданд ва ба духтарони навзод номҳои беҳтар мениҳоданд.
Ҳақиқат ин аст, ки дувумин халифаи рошидин Умари Форуқ (рз) аз зане, ки «Осия» ном дошт, маънои онро пурсид. Маънои «Осия» гунаҳгор мебошад. Он шакли занонаи «осӣ» мебошад. Агар ин ном, воқеан, зебо бошад ва ба маънои он дуруст роҳ ёфтаанд, чаро як «Осӣ»-ро аз миёни мардон пайдо намекунем.
Умари Форуқ (рз) пас аз огоҳӣ ва таъкид бар он зан номи ӯро «Ҷамила» ниҳод. Тавре бармеояд, ин ном динӣ нест, он маънои «Зебо» - ро дорад. Ҳамин тавр, ин ном зебо, кӯтоҳ, хушоянд ва талаффузаш низ осон аст.
Барҳақ, онҳое, ки номи «Осия» - ро аз ноогоҳӣ гузоштаанду мегузоранд, хилофи кору андешаву тасмими дурусти шахсиятҳои маъруфи олами фарҳанги динию миллии мо амал кардаанду мекунанд.
Ин як мушт намунаи хирвор аст. Тавре зикр гардид, бо андешидани тадбирҳои дуруст, боло бурдани сатҳи маърифати мардум ба эҳё ва тақвияти асолати миллиамон мусоидати нек карда метавонем. Пас, чаро ин кор аз мо барнаояд?
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.04.2017    №: 82    Мутолиа карданд: 368

20.02.2018


Бизнес-форуми доираҳои соҳибкорӣ баргузор мешавад

Хисрав Соҳибзода бо Султон Саъд ал-Мурайхӣ мулоқот намуд

Дурнамои рушди сиёсати давлатии ҷавонон матраҳ мегардад

ҶДММ “Суғуртаи асри XXI” соҳиби иҷозатнома шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Вячеслав Володин: «Дар Сурия миёни «ДИ» - ро Русия шикаст»

Гуфтушуниди Чин бо ҷудоихоҳони покистонӣ

Қазоқистон: «Шустан» - и $500 миллион ва 8 сол маҳрумӣ аз озодӣ

Барои барқарорсозии Мехико баъди заминҷунбӣ шаш сол зарур аст

19.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Валбурга Рос мулоқот намуд

Муносибатҳои тиҷоратию иқтисодӣ бо Япония густариш меёбанд

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ба стандартҳои ҷаҳонӣ мутобиқ мешавад

Барориши нахустини коғазҳои қиматнок ба иқтисоди кишвар 500 миллион доллар ворид намуд

Нуъмон Абдуғаффорзода: "Ба шарофати имтиёзҳои андозию гумрукӣ инфрасохтори сайёҳӣ рушд меёбад"

Ҷаҳон дар як сатр

Масъулияти куштори одамон дар Қизлярро «ДИ» ба зимма гирифт

ИА воридсозии сулҳофарон ба Донбассро воситаи қатъи таҳрими зиддирусӣ мешуморад

Мексика дар 33 мунитсипалитет ҳолати фавқулода роҳандозӣ кард

Садамаи чархбол боиси марги 13 нафар гашт

Дар Венесуэла ҳавопаймо ба болои хона афтид

Варзиш

17.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Ясмин Гуедар мулоқот намуд

Баррасии рушди муносибатҳои Тоҷикистону Озарбойҷон

Густариши ҳамкориҳо дар соҳаи сайёҳӣ

Ванҷ. Корҳои ободонӣ вусъат меёбанд

ХАТЛОН. Ба ҳунар арҷ мегузоранд

ИШКОШИМ. Беморон таҳти назорат қарор доранд

Хадамот ба буҷети мамлакат 92799, 26 сомонӣ ворид намуд

"ТОҶИК – ЭЙР". Камбудиҳо бартараф мешаванд

АГЕНТИИ ОМОР. Пешниҳоди шакли нави ҳисоботи ҷойҳои кории навтаъсис

Шералӣ Сиддиқзода: "Шароити муосири таҳсилро фароҳам меорем"

Агентӣ 1980 ҷинояти коррупсиониро ошкор кард

Бекоршавии ақди никоҳ аз мушкилоти мубрам боқӣ мемонад

14.02.2018


ҲИСОР. Аз таъмини дурнамои пахта то иҷрои барзиёди даромади буҷет


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед