logo

фарҳанг

ЁФТАНИҲО. МО БА ОН ЧӢ ГУНА МУНОСИБАТ МЕКУНЕМ?

Ҷойи таассуф аст, ки посухи мо дар маҷмӯъ дар ин маврид мусбат нест. Ҳарчанд ки бояд мусбат бошад. Чаро? Чунки фарҳанги волои миллии динии мо дар дарозои асрҳо мардумро дар рӯҳияи адолатхоҳию адолатгустарӣ тарбия намудааст. Ва миллати моро ҷаҳониён ба василаи ин амали нек, ҷавонмардӣ дӯст медоштанду медоранд. Магар аз матбуоти кишварҳои дигар нахондаем, аз телевизиони онҳо надидаву нашунидаем, ки намояндагон, озодагони миллати мо ҳамёнҳои пур аз пулро ёфтаву ба соҳибонашон ва ё мақомоти дахлдор додаанд? Метавон дар ин хусус мисолҳои зиёд овард. Аммо он чӣ аён аст, ҳоҷат ба баён нест. Аслан,  ин ҳама ҳақиқатест, ки исботро намехоҳад.
Таассуфи ин ҷониб аз он аст, ки ҳақиқату сифатҳои нек ва ин гуна қонунҳои навиштаву нонавишта аз миён оҳиста-оҳиста, яъне ба тадриҷ меравад. Ва ин масъала, ки дар асл басо муҳим аст, камтар касонро ба изтироб меорад. Чаро намеандешем, ки бо ин бемасъулиятӣ, бетафовутӣ дар харобии бунёди фарҳанги миллию динии худ саҳм мегирем, саҳме бузург, саҳме чашмрас? Пасиниён аз мо чӣ ибрат хоҳанд гирифт?
Чанд рӯз пештар буд, ки як ронандаи нақлиёти боркаш аз он гилаву шикоят менамуда, ки нафаре ҳуҷҷатҳои ронандагияшро ёфтаву бар ивази он аз ӯ ду ҳазор сомонӣ талаб кардааст. Албатта, аз рӯи шарҳу тавзеҳаш метавонистааст, ки ин ҳуҷҷатро ба пуррагӣ аз нав намояд, он ҳам дар як ҳазору панҷсад сомонӣ, аммо ташвишу нигарониҳои зиёд дорад.
Миёни ин ронанда ва он нафаре, ки ҳуҷҷатҳои ронандагиро ёфтааст, савдо сурат гирифтааст. Ин қадар муваффақ шудааст, ки ин нархи муқаррарнамудаи ӯро ба сад сомонӣ поён бифарорад. Албатта, ҷойи тааҷҷуб ва нигаронист. Он мард, ки ин ҳуҷҷатҳоро ёфтааст, зиёӣ мебошад ва дар як ниҳоди болоӣ фаъолият мекунад. Аз рӯи вазифае, ки ишғол кардааст, бояд ҳуҷҷатҳоро ба соҳибаш бе талаб кардани маблағи муайяни пулӣ баргардонад. Ба ҷуз ин, ин гуна нархномаро кӣ ихтирову қабул кардааст, то пардохти он ҳатмӣ бошад?
Пешиниён агар чизеро ба тасодуф пайдо мекарданд ё худ меёфтанд, хобу хӯр ва роҳаташонро аз даст медоданд, то зуд соҳиби молро биёбанд. Ва, албатта, ба амонат ҳаргиз хиёнат намекарданд. Ҳар чи зудтар эълон менамуданд, мегуфтанд, ки чунин ё чунон чизеро ёфтаанд. Суроғаи хонаву ҷойи корашонро низ баён медоштанд, то соҳиби чизи гумшуда дар ёфтанашон ранҷи зиёд накашад. Дар ивази ин ёфтаниҳо аз соҳибаш чизе талаб намекарданд. Дар ин маврид чандин ҳадисро ривоят кардаанд. Барои мисол ба яке аз онҳо иктифо менамоем. Аз  ин як ҳам ҳақиқат рӯшани рӯшан мегардад. Он дар «Саҳеҳ» - и Албухорӣ аст, дар «Китоби ёфтаниҳо». Тибқи ин ҳадис, ҳамчунин, агар соҳиби моли гумшуда нишонаи молашро гуфт, мол барояш дода мешавад. Ҳамин тавр, аз Убай ибни Каъб (рз) ривоят аст, ки гуфт: Ҳамёне ёфтам, ки дар он сад динор буд. Онро назди Пайғамбари Худо (с) овардам. Фармуданд: «Як сол онро суроғ бидеҳ!». Як сол онро суроғ додам ва касеро, ки онро бишносад, наёфтам. Дубора наздашон омадам. Фармуданд: «Як соли дигар онро суроғ бидеҳ!». Як соли дигар онро суроғ додам, вале касеро, ки онро бишносад, наёфтам. Барои бори савум наздашон омадам ва фармуданд: «Зарфи он ва миқдори он ва сарбанди онро ҳифз кун, агар соҳибаш омад (молашро ба вай бидеҳ!) ва агар наёмад, аз он истифода кун!».
Сад динор дар он рӯзгор моли зиёд маҳсуб мешуд. Масъулият низ кам набуд. Ин ҳукму амр ва ҳидояту раҳнамоӣ дар ҳама давру замон пойдор буд. Ин марди шикастанафс ду сол дар суроғи соҳиби мол буд, аммо ӯро пайдо накард. Бо вуҷуди ин аз рӯи ин ҳидояти дуруст агар соҳибашро пас аз чанд сол ҳам биёбад, бар ӯ зарур аст, ки моли ёфтаашро баргардонад. Табиист, ки ёбандаи мол, ё худ ҳамён дар андешаи ёфтани соҳиби он мебошад, на барои як сол, балки барои тамоми умр.
Дар панду андарзномаҳои ниёгонамон низ ин масъала ҳамеша таъкид мешавад. Онҳо дар ин маврид ба хотири ибрати дигарон мисолҳои зиёд, ки аз ахлоқи ҳамидаи пешиниён гувоҳӣ медиҳанд, овардаанд. Пас чаро мо имрӯз низ аз онҳо пайравӣ накунем?
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.05.2017    №: 88    Мутолиа карданд: 310
18.01.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Аслов бо сафири тозатаъйини Озарбойҷон

Ҷамъомади муҳим дар Кумитаи рушди маҳал

Супурдани эътимоднома ба Президенти Беларус

Самтҳои асосии рушди туризм матраҳ гаштанд

Шиносномаи Тоҷикистон дар сархати 81-уми раддабандии байналмилалӣ

Дар Аврупо бидуни Русия сулҳу субот нахоҳад буд

Президенти Миср: «Баҳори арабӣ» ба «хазон шудан» - и 1,4 миллион нафар сабаб гашт»

YouTube тавассути технологияҳои нав 98 дарсади видеоҳои экстремистиро ошкор сохт

Дар баҳри Миёназамин 1400 муҳоҷир наҷот дода шуд

Арманистон минтақаи озоди иқтисодӣ бунёд менамояд

Истифодаи партовҳои электронӣ барои ороишоти заргарӣ

16.01.2018


Мулоқоти Рамазон Раҳимзода ва Найтхарт Хёфер Виссинг

Раҷаббой Аҳмадзода: «Ба бунёди коргоҳҳои истеҳсолӣ таваҷҷуҳ зоҳир карда шавад»

Баргузории конференсияи сайёҳӣ дар Кӯлоб

Озмуни «Беҳтарин тарабхонаи шаҳри Душанбе» баргузор мегардад

ХУҶАНД. Корхонаи истеҳсоли велосипед бунёд мешавад!

Ҷаҳон дар як сатр

Президенти Афғонистон артиши кишварашро бидуни ёрии ИМА нотавон хонд

Сипосгузории Трамп аз Қатар барои «мубориза бо терроризм»

Қазоқистон содироти газро ба Чин афзун мекунад

Испания дувумин кишвари сайёҳии дунё шуд

Дар Арабистони Саудӣ баъди 35 сол кино намоиш медиҳанд

Разведкаи ИМА: «Киштии зериобии «Сан – Хуан» дар они воҳид таркид»

15.01.2018


Баррасии масъалаи содироти маҳсулоти кишоварзӣ ба Қатар

Мулоқоти Маҳмадшариф Ҳақдод ва Леонид Заятс

Ҳамоиш бахшида ба 25 - солагии истиқрори муносибатҳои дипломатӣ

«Тоҷик Эйр» теъдоди парвозҳоро ба Деҳлӣ зиёд мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Кореяи Шимолӣ омода аст ба Кореяи Ҷанубӣ пайвандад

Интиқоди сарвазири Маҷористон аз сиёсати ИА нисбат ба Русия

Чин соли гузашта аз хориҷа 1300 порахӯрро баргардонд

Қирғизистон: зарар аз коррупсия 1, 4 миллиард сом

Консерни Lactalis миллионҳо бонка ғизои кӯдаконаро бозмехонад

«Реал» барои Неймар аз баҳри Роналду мегузарад?

12.01.2018


Шарҳу тавзеҳи нуктаҳои муҳимтарини Паём дар ВМКБ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед