logo

фарҳанг

ОРЕ, ОБИ ДАРИ ХОНА ТИРА НЕСТ

(Чанд сухан дар ҳошияи китоби Абдулқодири Раҳим «Оби дари хона тира нест», Душанбе, 2016, 240 с.)
Муҳтавои китобро маҷмӯи мақолоти муаллиф, ки тӯли ду соли охир (2014 - 2016) дар матбуоти даврӣ нашр гардидаанд, ташкил медиҳад. Ҳарчанд ба мазмуни баъзе нигоштаҳо пешакӣ тавассути рӯзномаҳо, хоса нашрияи «Ҷумҳурият» ошноӣ доштам, таваҷҷуҳам ба матолиби китоб бештар гардид, ки нигоҳам аз матолиб ба матолиб гузашт мекард.
Мутолиаи мақолот бори дигар маро мутмаъин сохт, ки маводи матбуоти даврӣ, чунончи баъзеҳо гумон доранд, «чизи буду набуд» нест. Бо вуҷуди он ки ағлаби мақолоти маҷмӯа ба ин ё он муносибат ва ба ибораи рӯзноманигорӣ вобаста ба талаби давру замон навишта шуда, ба мушкилот ва қазияҳои мубрами вақт марбутанд, аммо ба гумони инҷониб таъсир ва нақши онҳо дер боз дар тарбияи ҳисси худшиносӣ, дӯстдории Ватан, модару падар, адабиёту фарҳанг ва  гиромидошти арзишҳои миллӣ боқӣ хоҳад монд. Мундариҷаи маҷмӯаро аз нигоҳи фарогирии масъала ва доираи мавзӯот метавон ба се қисм ҷудо намуд. Қисмати аввал мақолаҳое, ки бевосита ба проблемаҳои муҳими зиндагии имрӯзаи мо иртибот дошта, аз маърифати иҷтимоӣ ва масъулияти касбии муаллиф дарак медиҳанд. Ба ин қисм нигоштаҳои «Ҷаҳолат», «Маъюб», «Қарздорем, қарздорем, қарздор», «Чаро ба мақбарасозӣ дил бастем?», «Чаро аз ростӣ ҳазар мекунем?», «Гароиш ба мафкураи бегона», «Аробакаш», «Чормағзро дар сари худӣ бишканем?», «Ватандорӣ биёмӯзему биёмӯзонем» ва ғайраро дохил намудан мумкин аст.
Қисмати дуюм фарогири нигоштаҳое мебошад, ки аз баъзе лаҳзаҳои таърихи гузаштаи осори адабӣ,  ҳунару истеъдод ва иқдомҳои аҳли фарҳангу санъат ва қалам дар роҳи пешбурди соҳа ва тарбияи маънавию зебоишиносии мардум нақл мекунанд. Ба гунаи «Нашри академикии «Намунаи адабиёти тоҷик» зарур аст», ««Мужик», яъне марди мард», «Аз дилсӯзӣ то ҷасорат», «Дарси ибрат», «Наътхонӣ: агар андак дар ғафлат монем», «Қаламкаш», «Асрори як ҳақиқати бебаҳс» ва ғайра. Қаҳрамонони ин асарҳо ҳамагӣ шахсони фарҳангианд, ки дар ҷодаи худ шуҳратманданд, ҳамеша дар пайи омӯзишанд, рисолати худро дар зиндагӣ хуб медонанд ва иҷрои онро қарзи шаҳрвандиву инсонӣ медонанд.
Нигоштаҳои қисмати дигар хусусияти тақризӣ доранд, ки дар онҳо ҳусну қубҳи асарҳои театриву синамоӣ тариқи таҳлилу баррасиҳо муайян шудааст. Ба мисли «Ҳисор дар «Таърихи нофеъ», «Муаллим», «Зиёдулло Шаҳидӣ дар театри Лоҳутӣ», «Марде аз сарнавишт», ««Гирдоб» як соат вазид», «Бо «Парасту» «Фиғон» омад», «Аз «Субҳи козиб» то субҳи содиқ», «Ҷаҳонгард» ва…. Дар баррасии асарҳои синамоиву намоишҳои театрӣ муаллиф муносибати пажӯҳишӣ намуда, мувофиқи диду тавони худ ба онҳо баҳои холисона додааст. Ӯ аз асарҳои мавриди тақриз камбудӣ намеҷӯяд, балки аз таҳияи филмҳои тоҷикӣ ва намоишҳои хуби ҳунарӣ ба ваҷд меояд, онҳоро ҳамчун муждаи нек қабул менамояд ва дар ин рӯҳия бо хушнудӣ ва ифтихормандона моҳияти онҳоро манзури хонанда мегардонад.
Умуман,  мутолиаи маҷмӯаи «Оби дари хона тира нест» бори дигар хонандаро мутмаъин месозад, ки воқеан, оби дари хона метавонад шаффоф бошад, агар ба он одамвор муносибат кунем. Мутаассифона, мо ба он камтар эътибор медиҳем, ба қадраш намерасем. Дар китоби мавриди баҳси мо ин қадр на танҳо ба донишу маърифат ва ҷуръату тавоноии муаллиф, балки ба кору фаъолияти қаҳрамонони нигоштаҳои маҷмӯа ва ҳосили меҳнату заҳмати онҳо низ иртибот мегирад, ки омӯзиш ва баҳрабардорӣ аз он ба рӯҳ тавону ба зеҳни хонанда ғизо хоҳад бахшид.
Мурод МУРОДӢ, профессори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.05.2017    №: 89    Мутолиа карданд: 621

16.12.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Луиҷи Ди Майо

Ҳавзаҳои интихоботӣ муқаррар шуданд

БОКС. Ду медали бонувони тоҷик

ЁВОН. Фермаи азими чорво бунёд мегардад

БАТР ба Тоҷикистон дар безарарсозии партовгоҳҳои радиоактивӣ ёрӣ мерасонад

ИМА аз Афғонистон беш аз нисфи низомиёнашро мебарорад

Дар Қазоқистон 14 ҷангии гурӯҳи "Давлати исломӣ" - ро зиндон карданд

Дар Ӯзбекистон таҳсил панҷрӯза мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

11.12.2019


Баррасии масоили тақвияти ҳамкориҳо

Бахтиёр Худоёрзода бо ҳайати Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА мулоқот намуд

Намоиши филмҳои тоҷикӣ дар Бангладеш

“МАҲБУБИ ВАТАН”

Трамп: «Бо Лавров вохӯрии хубе гузарондем»

Зеленский гуфт, ки бо Путин гуфтушунид кардан мураккаб аст

Сарвазири Эфиопия соҳиби Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд

«Толибон» дар шимоли Афғонистон 40 куҳансолро рабуданд

МУСОБИҚАИ СИТОРАҲОИ ДЗЮДО. Бори нахуст кишварро 4 гӯштигир намояндагӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед