logo

фарҳанг

ОРЕ, ОБИ ДАРИ ХОНА ТИРА НЕСТ

(Чанд сухан дар ҳошияи китоби Абдулқодири Раҳим «Оби дари хона тира нест», Душанбе, 2016, 240 с.)
Муҳтавои китобро маҷмӯи мақолоти муаллиф, ки тӯли ду соли охир (2014 - 2016) дар матбуоти даврӣ нашр гардидаанд, ташкил медиҳад. Ҳарчанд ба мазмуни баъзе нигоштаҳо пешакӣ тавассути рӯзномаҳо, хоса нашрияи «Ҷумҳурият» ошноӣ доштам, таваҷҷуҳам ба матолиби китоб бештар гардид, ки нигоҳам аз матолиб ба матолиб гузашт мекард.
Мутолиаи мақолот бори дигар маро мутмаъин сохт, ки маводи матбуоти даврӣ, чунончи баъзеҳо гумон доранд, «чизи буду набуд» нест. Бо вуҷуди он ки ағлаби мақолоти маҷмӯа ба ин ё он муносибат ва ба ибораи рӯзноманигорӣ вобаста ба талаби давру замон навишта шуда, ба мушкилот ва қазияҳои мубрами вақт марбутанд, аммо ба гумони инҷониб таъсир ва нақши онҳо дер боз дар тарбияи ҳисси худшиносӣ, дӯстдории Ватан, модару падар, адабиёту фарҳанг ва  гиромидошти арзишҳои миллӣ боқӣ хоҳад монд. Мундариҷаи маҷмӯаро аз нигоҳи фарогирии масъала ва доираи мавзӯот метавон ба се қисм ҷудо намуд. Қисмати аввал мақолаҳое, ки бевосита ба проблемаҳои муҳими зиндагии имрӯзаи мо иртибот дошта, аз маърифати иҷтимоӣ ва масъулияти касбии муаллиф дарак медиҳанд. Ба ин қисм нигоштаҳои «Ҷаҳолат», «Маъюб», «Қарздорем, қарздорем, қарздор», «Чаро ба мақбарасозӣ дил бастем?», «Чаро аз ростӣ ҳазар мекунем?», «Гароиш ба мафкураи бегона», «Аробакаш», «Чормағзро дар сари худӣ бишканем?», «Ватандорӣ биёмӯзему биёмӯзонем» ва ғайраро дохил намудан мумкин аст.
Қисмати дуюм фарогири нигоштаҳое мебошад, ки аз баъзе лаҳзаҳои таърихи гузаштаи осори адабӣ,  ҳунару истеъдод ва иқдомҳои аҳли фарҳангу санъат ва қалам дар роҳи пешбурди соҳа ва тарбияи маънавию зебоишиносии мардум нақл мекунанд. Ба гунаи «Нашри академикии «Намунаи адабиёти тоҷик» зарур аст», ««Мужик», яъне марди мард», «Аз дилсӯзӣ то ҷасорат», «Дарси ибрат», «Наътхонӣ: агар андак дар ғафлат монем», «Қаламкаш», «Асрори як ҳақиқати бебаҳс» ва ғайра. Қаҳрамонони ин асарҳо ҳамагӣ шахсони фарҳангианд, ки дар ҷодаи худ шуҳратманданд, ҳамеша дар пайи омӯзишанд, рисолати худро дар зиндагӣ хуб медонанд ва иҷрои онро қарзи шаҳрвандиву инсонӣ медонанд.
Нигоштаҳои қисмати дигар хусусияти тақризӣ доранд, ки дар онҳо ҳусну қубҳи асарҳои театриву синамоӣ тариқи таҳлилу баррасиҳо муайян шудааст. Ба мисли «Ҳисор дар «Таърихи нофеъ», «Муаллим», «Зиёдулло Шаҳидӣ дар театри Лоҳутӣ», «Марде аз сарнавишт», ««Гирдоб» як соат вазид», «Бо «Парасту» «Фиғон» омад», «Аз «Субҳи козиб» то субҳи содиқ», «Ҷаҳонгард» ва…. Дар баррасии асарҳои синамоиву намоишҳои театрӣ муаллиф муносибати пажӯҳишӣ намуда, мувофиқи диду тавони худ ба онҳо баҳои холисона додааст. Ӯ аз асарҳои мавриди тақриз камбудӣ намеҷӯяд, балки аз таҳияи филмҳои тоҷикӣ ва намоишҳои хуби ҳунарӣ ба ваҷд меояд, онҳоро ҳамчун муждаи нек қабул менамояд ва дар ин рӯҳия бо хушнудӣ ва ифтихормандона моҳияти онҳоро манзури хонанда мегардонад.
Умуман,  мутолиаи маҷмӯаи «Оби дари хона тира нест» бори дигар хонандаро мутмаъин месозад, ки воқеан, оби дари хона метавонад шаффоф бошад, агар ба он одамвор муносибат кунем. Мутаассифона, мо ба он камтар эътибор медиҳем, ба қадраш намерасем. Дар китоби мавриди баҳси мо ин қадр на танҳо ба донишу маърифат ва ҷуръату тавоноии муаллиф, балки ба кору фаъолияти қаҳрамонони нигоштаҳои маҷмӯа ва ҳосили меҳнату заҳмати онҳо низ иртибот мегирад, ки омӯзиш ва баҳрабардорӣ аз он ба рӯҳ тавону ба зеҳни хонанда ғизо хоҳад бахшид.
Мурод МУРОДӢ, профессори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.05.2017    №: 89    Мутолиа карданд: 588

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

ВАЗОРАТИ МЕҲНАТ, МУҲОҶИРАТ ВА ШУҒЛИ АҲОЛӢ. Музди миёнаи меҳнат – 1350 сомонӣ

ТИББИ ОИЛАВӢ МУҲИМТАРИН РУКНИ ТАНДУРУСТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед