logo

фарҳанг

МОДАРРО БО НОМАҲОИ ФАРЗАНДАШ ГӮРОНДАНД

Ман ба як даста номаҳои замони ҷанг шинос мешавам. Зарданду фарсуда. Агар ба ҳангоми кушодан эҳтиёт накунӣ, ба яқин, медаранд, балки мерезанд. Ҳафтоду чор сол умр доранд. Ҳафтоду чор сол онро пайвандони соҳиби ин номаҳо нигоҳ доштаанд, чун гавҳараки чашм, барояшон азизу муқаддасанд.
Албатта, чунин номаҳо дар баъзе аз хонаҳои мардуми тоҷик зиёд буданд, ки ба тадриҷ аз байн рафтанд. Мебоист, ки онҳоро ҷамъ меоварданду дар осорхонаҳо нигоҳ медоштанд. Як пораи таърихи моро бозгӯ мекарданд, барои таълифи асарҳо маълумот медоданд.
Аммо иқрор мешавам, диққати маро бештар на ин номаҳо ва соҳиби он, сарбози шуҷои Ватан, ки аз деҳаи дури кӯҳистон ба корзор, ба ҷанг, барои ҳимояи Ватан рафта буду баъдҳо барнагашту беному нишон шуд, ҷалб намудааст. Оре, ҳамин тавр аст. Таваҷҷуҳи моро сарнавишти талху дардноки модари ӯ - Шаҳзода афзуд. Аз ин рӯ, хостам ба номаҳои ҷигарбанди ӯ ошно бишавам.
Ҳолиё, ки мепурсам, дақиқ намегӯянд, балки намедонанд кай дунёро падруд гуфтааст. Ба пурсишам посух мегӯянд, ки сафари ӯ ба олами охират охири солҳои 80 - уми асри гузашта буд. Аз ин тахмин мекунаму тасаввур, ки модар аз фироқи писар беш аз чил сол чи ранҷҳоро кашидаву пушти сар кардааст. Мехоҳам дар ин бора бигӯянду бигӯянд. Ва мегӯянд.
- Номаҳоро, ки ададашон беш аз 30 буд, паси ҳам қатор мечид ва бо навбат онҳоро ба даст мегирифту ба чашм мемолиду ба рӯи дил мегузошт ва нолаи дарднокаш дар ин ҳол ҷигарҳои моро пора мекард. Мо низ дар баробари ӯ мегиристем, аммо ба дил, бе овоз.
- Даҳшати ин ҷангро ман аз гиряҳову нолаҳои ӯ дарёфтам. Ҳеҷ китобе, ҷангномае, таърихе маро ин қадар сабақ надодаву нагирёндааст.
- Дар дилаш аммо як умеде буд, як шуълае медурахшид. Мегуфт: «Талбакам, Талбаки талбидаам намурдааст, меояд. Мебинем, як рӯз дарвозаро мекушояд ва ворид мешавад. Мегӯяд: «Модар, маро нашинохтӣ? Умри ҷудоӣ дароз шуд. Мисли ту пир шудам, мӯйҳоям сафед гардидаанд. Акнун омадам. Ҷанг ба фарҷом расид. Дигар намеравам, аз наздат ба ҳеҷ куҷо намеравам». Аммо модар магар фарзандашро, агар ҳам аз байн ҳазор сол бигзараду ӯро набинад, намешиносад? Мешиносад».
Модар эҳсос мекунад, ки марг наздик аст, Худоро зорӣ менамояд, то чанд соли дигар зиндааш бигузорад. Шояд Талбакаш биёяду ӯро дар хона наёбад. Не, ӯ  намехоҳад, ки ҷигарбандаш рӯи гӯраш биёяд ва модарро бо дидаи ашкбор садо бикунад. Марг ҳам ба поси ин садоқаташ ӯро огоҳ сохт, ки ночор бояд биравад. Чун ин ҳақиқату рӯзи реҳлаташ, сафарашро дарёфт, васият кард, ки номаҳоро ба рӯи ҷигари сӯхтааш бигузоранд ва ҳамин тавр ба хок бисупорандаш.
Васияти модар иҷро шуд, аммо чанде аз ин номаҳоро ба сурати ёдгор бо худ нигоҳ доштанд.
Аввали соли 1943 ба номи Талбак Сафаров даъватнома омад. Бояд ба ҷанг, ба ҳимояи Ватан биравад. Ин даъватномаро бӯсид, ба дидаҳо молид. Аз ин тааҷҷуб карданд. Гуфт: «Чӣ ҷои тааҷҷуб аст? Магар на ман худ инро интизор будам? Шукр, синну солам расид ва маро барои ҳимояи Ватан арзанда дарёфтанд, бовар карданд». Аз деҳаи Хуҷаи Нури он замон ноҳияи Кангурт рафт. Раҳораҳ ба номи падараш Сафаралӣ Собиров нома менавишт. Аз дидаҳо менавишт.
Навиштааст, ки 21 рӯз савораву 21 рӯзи дигар пиёда рафтанд ва панҷ шабонарӯз қад-қади дарёи Волга  раҳсипоранду ҳанӯз ба қароргоҳе нарасидаанд». Аз навиштаи ӯст: «Пулҳои овардаам ба кор намерафтааст, дар саҳроҳо ва ҷангалҳоем. Офтобро намебинем. Вақтам хуш аст, хӯроку пӯшок дорем».
Аз машқҳои ҳарбӣ аз расидани садои даҳшатбори тиру тӯп низ навиштааст. Ва ҳам таъкид доштааст, ки аспашро нигоҳубин бикунанд. Аз модари азизаш, аз ҳамдеҳагонаш, мӯйсафедҳои нуронии зодгоҳаш пурсон шудаву ба якояки онҳо салом фиристодааст. Барои тасаллои волидон, пайвандон навиштааст: «Ғами бисёр нахӯред. Насиб кунад, ба наздикӣ шуморо боз мебинам».
Аз ин номаҳо бармеояд, ки дар хати пеши ҷанг мебошад, артилеристу алоқагар аст. Аз рӯи маълумотҳои дастрасгардида дар ҳудуди Ҷумҳурии  Украина ҷангидааст. Аз як номааш, ки моҳи июли соли 1943 навиштааст, бармеояд, ки дар наздикии шаҳри Ворошиловград (ҳоло Луганск) бар зидди душманони Ватан меҷанганд. Аз номаи Давлатёр Файзиев, ки 25 январи соли 1944 навишта шудааст, мехонам: «Талбак ҳамроҳи мо буд. 15 ноябри соли гузашта аз пойи чапаш захмин шуд ва ба госпитал афтод».
Пас аз табобат ба ӯ иҷозат медиҳанд, ки ба ақибгоҳ, ба зодгоҳаш баргардад. Аммо ин пешниҳодро рад месозад ва боз ба корзор меравад.
Охирин номаи Талбак моҳи декабри соли 1943 иншо шудааст. Мавзеи он дақиқ нест. Ҳамин тавр, пас аз он дигар аз ӯ ҳеҷ номае намерасад.
Баъд аз фарҷоми ҷанг марде аз деҳаи Фалҳободи Кангурт ба хонаи падари Талбак меояд ва мегӯяд, ки фарзандашон чанд муддат ҳамроҳи онҳо ҷангидааст. Баҳори соли 1944 дар як муҳорибаи шадид ба ҳангоми аз набардгоҳ ба ҷойи бехавф кашидани ҳамсилоҳони захминаш сахт ҷароҳат бардошт. Дар ин вақт самолётҳои душман мавзеи онҳоро гулулаборон мекард. Ӯро ба госпитал бурданд ва беш аз ин дигар дар борааш маълумот надорад.
Ман боз тасаввур мекунам, ки шунидани ин хабари мудҳиш барои модар чӣ қадар вазнин аст. Оре, ин танҳо як тасаввур аст. Магар ин ҳолат, ин дард дар асл дар як тасаввур мегунҷад? Не, ки не.
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 08.05.2017    №: 93    Мутолиа карданд: 183

23.05.2017


Ҳифзи амнияти шаҳрвандон яке аз вазифаҳои асосии кормандони милитсия аст

Машварати сиёсии Тоҷикистону Австралия

27 май – оғози моҳи шарифи Рамазон

Шаҳри Душанбе ва вилояти Хатлон нақшаро иҷро карданд

Ифтитоҳи маркази иттилоотӣ дар Дарвоз

ДАНҒАРА. Афзалияти боғҳои интенсивӣ

«Бозори ҳунар» дар боғи «Ирам»

Ҷаҳон дар як сатр

Таркондани ситоди «Аҳрор аш - Шам” дар Сурия

Эммануэл Макрон Владимир Путинро дар қасри Версал мепазирад

Назарбоев бо Трампу Тиллерсон мулоқот кард

Туркманистон ба Молдова кӯдакистон туҳфа намуд

Варзиш

22.05.2017


Ярмаркаҳои ҷойҳои кор дар доираи Соли ҷавонон

ХОРУҒ. Авҷи созандагиҳо ба истиқболи ҷашни бузурги миллӣ

ТАНЗИМ. Баррасии амали қонун дар ноҳияи Бохтар

Ҷаҳон дар як сатр

Риёз қароргоҳи маркази мубориза бо ғояи экстремистӣ

Ҷангиён аз шаҳри Хомс пурра бароварда шуданд

Ташкили боз як воситаи алоқаи низомии ИМА ва Русия дар Сурия

Эҳтимоли аз музокирот оид ба «Брексит» даст кашидани Лондон

Парвоз дар «аэромобил» аз таксӣ қимат нахоҳад шуд

20.05.2017


Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Жан Асселборн

Густариши ҳамкориҳо бо Конфедератсияи Швейтсария

Фестивали расму оин ва таомҳои миллии кишварҳои хориҷӣ дар Душанбе

Яъқуби Ҳикматулло – барандаи ҷоизаи адабии ба номи Ашӯр Сафар

ҚАДРДОНИИ ҶАВОНОН ДАР ХУҶАНД

Ҷаҳон дар як сатр

Трамп: «Дар таърих ноодилонатарин муносибат бо ман шуда истодааст»

Боздошти гумонбарҳо дар омодасозии кирдори террористӣ дар Лондон

Муборизаи муштараки роҳҳои оҳани кишварҳои ИДМ бо киберҳамлаҳо

Роҳандозии истифодаи бехатари интернет дар макотиби Русия

Чоряк миллиард сокини Замин маводи мухаддир истеъмол мекунад

Гӯшаи кишоварз


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед