logo

фарҳанг

МОДАРРО БО НОМАҲОИ ФАРЗАНДАШ ГӮРОНДАНД

Ман ба як даста номаҳои замони ҷанг шинос мешавам. Зарданду фарсуда. Агар ба ҳангоми кушодан эҳтиёт накунӣ, ба яқин, медаранд, балки мерезанд. Ҳафтоду чор сол умр доранд. Ҳафтоду чор сол онро пайвандони соҳиби ин номаҳо нигоҳ доштаанд, чун гавҳараки чашм, барояшон азизу муқаддасанд.
Албатта, чунин номаҳо дар баъзе аз хонаҳои мардуми тоҷик зиёд буданд, ки ба тадриҷ аз байн рафтанд. Мебоист, ки онҳоро ҷамъ меоварданду дар осорхонаҳо нигоҳ медоштанд. Як пораи таърихи моро бозгӯ мекарданд, барои таълифи асарҳо маълумот медоданд.
Аммо иқрор мешавам, диққати маро бештар на ин номаҳо ва соҳиби он, сарбози шуҷои Ватан, ки аз деҳаи дури кӯҳистон ба корзор, ба ҷанг, барои ҳимояи Ватан рафта буду баъдҳо барнагашту беному нишон шуд, ҷалб намудааст. Оре, ҳамин тавр аст. Таваҷҷуҳи моро сарнавишти талху дардноки модари ӯ - Шаҳзода афзуд. Аз ин рӯ, хостам ба номаҳои ҷигарбанди ӯ ошно бишавам.
Ҳолиё, ки мепурсам, дақиқ намегӯянд, балки намедонанд кай дунёро падруд гуфтааст. Ба пурсишам посух мегӯянд, ки сафари ӯ ба олами охират охири солҳои 80 - уми асри гузашта буд. Аз ин тахмин мекунаму тасаввур, ки модар аз фироқи писар беш аз чил сол чи ранҷҳоро кашидаву пушти сар кардааст. Мехоҳам дар ин бора бигӯянду бигӯянд. Ва мегӯянд.
- Номаҳоро, ки ададашон беш аз 30 буд, паси ҳам қатор мечид ва бо навбат онҳоро ба даст мегирифту ба чашм мемолиду ба рӯи дил мегузошт ва нолаи дарднокаш дар ин ҳол ҷигарҳои моро пора мекард. Мо низ дар баробари ӯ мегиристем, аммо ба дил, бе овоз.
- Даҳшати ин ҷангро ман аз гиряҳову нолаҳои ӯ дарёфтам. Ҳеҷ китобе, ҷангномае, таърихе маро ин қадар сабақ надодаву нагирёндааст.
- Дар дилаш аммо як умеде буд, як шуълае медурахшид. Мегуфт: «Талбакам, Талбаки талбидаам намурдааст, меояд. Мебинем, як рӯз дарвозаро мекушояд ва ворид мешавад. Мегӯяд: «Модар, маро нашинохтӣ? Умри ҷудоӣ дароз шуд. Мисли ту пир шудам, мӯйҳоям сафед гардидаанд. Акнун омадам. Ҷанг ба фарҷом расид. Дигар намеравам, аз наздат ба ҳеҷ куҷо намеравам». Аммо модар магар фарзандашро, агар ҳам аз байн ҳазор сол бигзараду ӯро набинад, намешиносад? Мешиносад».
Модар эҳсос мекунад, ки марг наздик аст, Худоро зорӣ менамояд, то чанд соли дигар зиндааш бигузорад. Шояд Талбакаш биёяду ӯро дар хона наёбад. Не, ӯ  намехоҳад, ки ҷигарбандаш рӯи гӯраш биёяд ва модарро бо дидаи ашкбор садо бикунад. Марг ҳам ба поси ин садоқаташ ӯро огоҳ сохт, ки ночор бояд биравад. Чун ин ҳақиқату рӯзи реҳлаташ, сафарашро дарёфт, васият кард, ки номаҳоро ба рӯи ҷигари сӯхтааш бигузоранд ва ҳамин тавр ба хок бисупорандаш.
Васияти модар иҷро шуд, аммо чанде аз ин номаҳоро ба сурати ёдгор бо худ нигоҳ доштанд.
Аввали соли 1943 ба номи Талбак Сафаров даъватнома омад. Бояд ба ҷанг, ба ҳимояи Ватан биравад. Ин даъватномаро бӯсид, ба дидаҳо молид. Аз ин тааҷҷуб карданд. Гуфт: «Чӣ ҷои тааҷҷуб аст? Магар на ман худ инро интизор будам? Шукр, синну солам расид ва маро барои ҳимояи Ватан арзанда дарёфтанд, бовар карданд». Аз деҳаи Хуҷаи Нури он замон ноҳияи Кангурт рафт. Раҳораҳ ба номи падараш Сафаралӣ Собиров нома менавишт. Аз дидаҳо менавишт.
Навиштааст, ки 21 рӯз савораву 21 рӯзи дигар пиёда рафтанд ва панҷ шабонарӯз қад-қади дарёи Волга  раҳсипоранду ҳанӯз ба қароргоҳе нарасидаанд». Аз навиштаи ӯст: «Пулҳои овардаам ба кор намерафтааст, дар саҳроҳо ва ҷангалҳоем. Офтобро намебинем. Вақтам хуш аст, хӯроку пӯшок дорем».
Аз машқҳои ҳарбӣ аз расидани садои даҳшатбори тиру тӯп низ навиштааст. Ва ҳам таъкид доштааст, ки аспашро нигоҳубин бикунанд. Аз модари азизаш, аз ҳамдеҳагонаш, мӯйсафедҳои нуронии зодгоҳаш пурсон шудаву ба якояки онҳо салом фиристодааст. Барои тасаллои волидон, пайвандон навиштааст: «Ғами бисёр нахӯред. Насиб кунад, ба наздикӣ шуморо боз мебинам».
Аз ин номаҳо бармеояд, ки дар хати пеши ҷанг мебошад, артилеристу алоқагар аст. Аз рӯи маълумотҳои дастрасгардида дар ҳудуди Ҷумҳурии  Украина ҷангидааст. Аз як номааш, ки моҳи июли соли 1943 навиштааст, бармеояд, ки дар наздикии шаҳри Ворошиловград (ҳоло Луганск) бар зидди душманони Ватан меҷанганд. Аз номаи Давлатёр Файзиев, ки 25 январи соли 1944 навишта шудааст, мехонам: «Талбак ҳамроҳи мо буд. 15 ноябри соли гузашта аз пойи чапаш захмин шуд ва ба госпитал афтод».
Пас аз табобат ба ӯ иҷозат медиҳанд, ки ба ақибгоҳ, ба зодгоҳаш баргардад. Аммо ин пешниҳодро рад месозад ва боз ба корзор меравад.
Охирин номаи Талбак моҳи декабри соли 1943 иншо шудааст. Мавзеи он дақиқ нест. Ҳамин тавр, пас аз он дигар аз ӯ ҳеҷ номае намерасад.
Баъд аз фарҷоми ҷанг марде аз деҳаи Фалҳободи Кангурт ба хонаи падари Талбак меояд ва мегӯяд, ки фарзандашон чанд муддат ҳамроҳи онҳо ҷангидааст. Баҳори соли 1944 дар як муҳорибаи шадид ба ҳангоми аз набардгоҳ ба ҷойи бехавф кашидани ҳамсилоҳони захминаш сахт ҷароҳат бардошт. Дар ин вақт самолётҳои душман мавзеи онҳоро гулулаборон мекард. Ӯро ба госпитал бурданд ва беш аз ин дигар дар борааш маълумот надорад.
Ман боз тасаввур мекунам, ки шунидани ин хабари мудҳиш барои модар чӣ қадар вазнин аст. Оре, ин танҳо як тасаввур аст. Магар ин ҳолат, ин дард дар асл дар як тасаввур мегунҷад? Не, ки не.
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 08.05.2017    №: 93    Мутолиа карданд: 684

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед