logo

иқтисод

КИШОВАРЗӢ. МАСЪАЛАҲОИ ДОҒИ СОҲА ЗИЁДАНД!

Дар занҷири истеҳсолоти озуқаворӣ соҳаи кишоварзӣ, бахусус хоҷагиҳои деҳқонӣ, мавқеи чашмрас доранд. Агар ба вазъи имрӯзаи соҳаи кишоварзӣ ва хоҷагиҳои деҳқонӣ назар афканем, мебинем, ки дар марҳилаи аввал қариб ба ҳоли худанд, мушкилоту проблемаҳои ҳалталаби хоҷагиҳои деҳқонӣ вазорату кумитаҳои дахлдорро ба ташвиш намеорад.
Имрӯз аксар хоҷагиҳои деҳқонӣ заифанд ва наметавонанд аз уҳдаи ҳалли мушкилиҳо бароянд.  Аксар вақт масъалаҳое пайдо мешаванд, ки ҳамкории дастаҷамъонаи хоҷагиҳои деҳқониро металабанд. Ҳамчунин, ҳалли баъзе масъалаҳо ва баҳсҳои нолозими байнихоҷагӣ вақту кашмакаши зиёдро тақозо мекунад. Барои хоҷагиҳо меҳваре намерасад, ки такягоҳашон бошад. Мавҷудияти ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ва раёсатҳои кишоварзии шаҳру ноҳияҳо чунин меҳвар шуда наметавонанд.
Саволҳои зиёде пеш меоянд. “Чаро ҳосилнокии зироатҳо паст аст ва бештар вақт ба вазъи обу ҳаво вобаста мебошад?”, “Чаро бо вуҷуди аз тарафи давлату Ҳукумат ҷудо шудани маблағу воситаҳои зарурӣ соҳаи кишоварзӣ дастовардҳои воқеии чашмрас надорад?”. Дар ҷумҳурӣ теъдоди мутахассисони варзидаю унвондор зиёданд, ташхисгоҳу пажӯҳишгоҳҳо фаъоланд, аммо деҳқон дар интихоби заҳрхимикатҳо ба маслиҳати савдогари маводи химиявии бозор  муҳтоҷ аст. Аз ин рӯ, сол то сол талафёбии ҳосил аз зараррасонҳо меафзояд. Вақти он расидааст, ки марказе таъсис ёбад, ки ёвари ҳақиқии деҳқон бошад ва ба ӯ мадад расонад. Марказе зарур аст, ки деҳқон дар он ҷо ба ҳама саволҳояш бобати интихобу дастрасии тухмӣ, нуриҳо, заҳрхимикатҳо, усулҳои ҳозиразамони коркарду обмонӣ ва нигоҳдории маҳсулот, дастрасӣ ба маблағҳо, ҳамкорӣ бо сармоягузорону миёнаравон, дарёфти харидору бозор ва амсоли инҳо ҷавоб гирад.
Ёрии давлат ба соҳаи кишоварзӣ назаррас аст. Аммо ҳамон ёрӣ ва грантҳое, ки ба ин соҳа равона мешаванд, на ҳама вақт ба деҳқони ҳақиқӣ мерасанд. Сол то сол ҳаҷми заминҳои аз гардиши кишоварзӣ берунмонда меафзояд, аз фоизҳои баланди бонкҳо қарзи хоҷагиҳои деҳқонӣ зиёд мешаваду ӯ бо вуҷуди харҷи барзиёд ҳосили дилхоҳ гирифта наметавонад. Афзоиши арзиши аслии маҳсулоти истеҳсолшуда проблемаи фурӯшро ба миён оварда, дар бозори дохилӣ ба маҳсулоти воридотӣ рақобат карда наметавонад.
Чун роҳбари хоҷагии деҳқонии бо ин мушкилот рӯ ба рӯ  чанд фикру андешаи худро ба Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи “Ҷумҳурият” пешниҳод менамоям:
 1. Марказҳое таъсис ёбанд, ки ба кишоварзон ва хоҷагиҳои ҷамъиятӣ нурию тухмӣ ва заҳрхимикатҳои кафолатнокро дастрас намуда, хоҷагидоронро бо адабиёту дастурамал ва маслиҳатҳои муосир таъмин намоянд. Семинару машваратҳо ва мубодилаи таҷриба гузаронанд.
2. Мушкилии дигари деҳқон дар мавсими кишт ва ғунучини ҳосил танқисии техника ва мошинолот мебошад. Деҳқон дар интихоби техника ва олоти техникӣ дасткӯтоҳ буда, ба хизмати механизаторони тасодуфӣ, ки кафолати коркарди технологии замин ва киштро дода наметавонанд, муҳтоҷ аст. Мошинолоти даристифодабуда аксаран худсохт, куҳнаву фарсуда буда, ба талаботи меъёрӣ ҷавобгӯ нестанд.
3. Ассотсиатсияҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ ба такмили маъмурӣ ва ҳуқуқӣ муҳтоҷанд. Зеро  онҳо вазифаи маъмуриро иҷро карда, дар назди соҳибони замин, яъне деҳқон масъулият надоранд. Масалан, ассотсиатсияи истифодабарандагони об ягон ҷавобгарии молиявӣ барои талафи ҳосил аз беобӣ надорад. Ё идораҳои давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ барои бемасъулиятиву хунукназариашон ба деҳқон зиёни ҳосили аз даст додаашро ҷуброн наменамоянд.  Деҳқонон ба маблағи ҳангуфт зиён мебинанду касе ҷавобгар нест.
4. Хоҷагиҳое ҳастанд, ки кайҳо амалан барҳам хӯрдаанду расман вуҷуд доранд. Ё қисман заминҳо лалмӣ гаштаанду дар ҳуҷҷатҳо расман обӣ ҳисобида, андозбандӣ мешаванд. Ҳатто шабакаҳои обёрӣ кайҳо вайронанд.
5. Барои дастгирии молиявии кишоварзон ташкили бонки махсуси соҳавӣ ва  такмили асноди меъёриву ҳуқуқӣ барои ин мақсад зарур аст. Зеро мушкили асосии кишоварзон ва хоҷагиҳо танқисии молиявӣ мебошад. Дар фаъолияти чунин сохтор намунаи бонкҳои исломӣ қобили қабул мебошад. Бонки кишоварзӣ бояд ба натиҷаи ниҳоӣ ва бозгашти маблағи қарз бо фоидааш ҳавасманд бошад.
Масъалаҳои доғи соҳа зиёданду ҳалли худро меҷӯянд. Албатта, ҳамаи онҳоро ба якборагӣ бартараф намудан корест ғайриимкон. Мақсад аз навиштаҳои боло танқиди касе ва ё сохторе нест. Балки фикрҳои шахсии нигоранда барои дарёфти роҳи ҳалли мушкилот, пешниҳоде барои  амалисозии беҳтари дастуру супоришҳои Сарвари давлат дар роҳи расидан ба истиқлолияти комили озуқаворӣ ва хоҳиши саҳмгузорӣ дар раванди ислоҳоти соҳаи кишоварзӣ мебошад.
Муртазоалӣ МУРОДОВ,
роҳбари хоҷагии деҳқонӣ, шаҳри Истаравшан


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.06.2017    №: 110-113    Мутолиа карданд: 176
22.06.2017


Вохӯрии Рустами Эмомалӣ ва Улуғбек Розуқулов

Баргузории ҳамоиши соҳибкорони Тоҷикистону Ӯзбекистон

Баррасии таҳкими ҳамкориҳои фарҳангӣ

Тавсеаи муносибатҳо бо Кувайт

Ҷаҳон дар як сатр

Мухолифини Сурия ба президентии Асад дар марҳилаи гузариш ризоият доданд

Дар Филиппин мактабро аз чанги ҷангиён раҳо сохтанд

Шоҳи саудӣ вориси нави тахтро интихоб намуд

Аз боронҳои сел даҳҳо ҳазор ҷопонӣ тарки манзил кард

Дар Қазоқистон ислоҳоти тиб роҳандозӣ мешавад

21.06.2017


Густариши ҳамкориҳо бо Бонки осиёии рушд

Вохӯрӣ бо ҳайати раёсати мубориза бар зидди ҷиноятҳои муташаккил

Тақвияти мубориза алайҳи гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир

Ваҳдати миллӣ - бузургтарин дастовард

Ҷаҳон дар як сатр

Кобул нақшаи нави муқовимат бо “Толибон”- ро таҳия мекунад

Таваҷҷуҳи хосаи Фаронса ба озодсозии Раққаи Сурия

Вазъи Афғонистон боиси хавотирии СААД шудааст

Русия ҳама қарзҳои Қирғизистонро бахшид

Чин ва кишварҳои Африқо мубориза бо қашшоқиро баррасӣ менамоянд

20.06.2017


Баистифодадиҳии бузургтарин аквапарки мамлакат

Мулоқот бахшида ба 20-солагии Рӯзи Ваҳдати миллӣ

Муовини сарвазири Ӯзбекистон ба Душанбе омад

Мубодилаи тасдиқномаҳо оид ба бозпас гардондани маҳкумшудагон

"Роҳи Ваҳдат"

Як нишасти муҳим

Ҷаҳон дар як сатр

Португалия: оқибати фоҷиабори сӯхтори ҷангал

Си Ҷинпин: «10 соли наздик барои БРИКС «давраи тиллоӣ» хоҳад шуд»

Соли 2040 дар Замин беш аз нисфи неру барқароршаванда хоҳад гашт

Дар Брюссел музокирот оид ба Брексит оғоз ёфт

Нахустин қатораи мусофирбар аз Душанбе ба Остона расид

Варзиш

19.06.2017


Баррасии масоили тақвияти истеҳсолоти воридотивазкунанда

Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Ҳю Филпотт


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед