logo

иқтисод

"ТОЗАГИИ ЗАМИН". ҲАДАФ - ҲАЛЛИ МУШКИЛИ ДЕҲОТИЁН

Сокинони деҳаи Ҷовидони Ҷамоати деҳоти Яккатути ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон чанд сол боз аз таъсири манфии беш аз 100 тонна заҳрхимикатҳои дар ин мавзеъ буда азият мекашанд. Нигоҳдории тӯлонии заҳрхимикатҳо дар анборҳо на танҳо барои саломатии сокинони дар ҳамшафатии ин анборҳо сукунатдошта, балки барои олами набототу ҳайвоноти ин мавзеъ хавфноканд.
Бо дарки муҳимияти ин масъала аз ҷониби Ҳукумати мамлакат ва Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати ҷумҳурӣ дар доираи нақшаи миллии уҳдадориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба Конвенсияи стокголмии СММ оид ба ифлоскунандагони устувори органикӣ дар қаламрави минтақа аксияи маъракаи «Тозагии Замин» зери унвони «Ҳифзи табиат – ҳифзи Ватан аст» баргузор гардид.
Раҳматулло Хайруллоев, директори муассисаи давлатии Маркази миллии иҷрои Конвенсияи Стокголм оид ба ифлоскунандаҳои устувори органикӣ, иброз дошт, ки гузарондани чунин аксияҳо аз тарафи кумита бори аввал нест. Қаблан дар мониторинге, ки дар доираи иҷрои Конвенсия дар қаламрави вилояти Хатлон баргузор гардид, анборҳои пеститсид дар навоҳии Хуросон, Вахш, Бохтар, Ҷалолиддини Балхӣ, Ҷайҳун, Ёвон, Данғара, Фархор, Восеъ ва шаҳри Кӯлоб низ ба қайд гирифта шуданд. Масалан, аҳолии деҳоти Панҷи ноҳияи Ҷайҳун, дурустараш 4 оила, ҳатто дар анбори заҳрхимикатҳо хона бунёд кардаанд. Аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия ба ин оила барои сохтмони хонаҳои нав замин ҷудо гардид. Сохтмони чор хонаро Ташкилоти швейтсарии зиддиминаҳо (FSD) дар асоси шартномаи сетарафа бо Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва мақомоти маҳаллӣ ба уҳда гирифта, моҳи январи ҳамин сол хонаҳои навро ба соҳибонашон супурд. Баъди кӯчондани сокинон ба ҷойи бехавф хонаҳои дохили анбор вайрон карда, хоки заҳролуд дар халтаҳо барои нигоҳдорӣ ба ягона партовгоҳи заҳрхимикати ноҳияи Вахш интиқол дода шуд. Атрофи анбор бо симчӯб иҳота гардид ва ҳоло ин минтақа мамнӯъгоҳ ҳисобида мешавад.
Вазъ дар деҳаи Ҷовидон, бо назардошти гӯрондани беш аз 100 метри мукааб хокҳои заҳролуд ва дар атрофи анборҳо бунёд кардани манзили зист, ташвишовар аст. Аз ин рӯ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳия минбаъд сохтмони ҳамагуна иншоотро дар ин қитъа манъ кардааст.
Кормандони мақомоти дахлдори экологӣ дар давраи баргузории аксияи «Тозагии Замин» аз ин мавзеъ 100 тонна хокаи заҳролудро тавассути техникаҳои махсус ба партовгоҳи ноҳияи Вахш интиқол дода, ҷойи онро бо хоки тоза рӯйпӯш карданд. Дар ин минтақа низ 8 хонаи нав сохтаанд ва бунёди чор хонаи дигар дар арафаи анҷомёбист. Аҳолии деҳот аз он  хушнуданд, ки мақомоти маҳаллӣ барои бехатарии муҳити зист ва саломатиашон ғамхорӣ зоҳир менамояд.
Аммо масоили безарар гардондани анборҳои қаблан боқимондаи заҳрхимикатҳо дар дигар ноҳияҳои ҷумҳурӣ ҳанӯз проблемаи асосии аҳолии деҳот аст. Коршиносони экологӣ ҳалли масъаларо дар баргузории маъракаҳои монанд ба аксияи «Тозагии Замин» дар дигар ноҳияҳо  муҳим арзёбӣ мекунанд.
- Шумораи анборҳои  заҳрхимикатҳо дар ҷумҳурӣ ба 164 адад расидааст. Дар доираи иҷрои уҳдадориҳои конвенсия шумораи онҳо сол то сол коҳиш меёбад. Айни замон интиқоли заҳрхимикатҳо аз минтақаҳои гуногуни вилояти Хатлон ба партовгоҳи ноҳияи Вахш ягона роҳи пешгирӣ аз заҳролудшавӣ мебошад. Дар оянда бо амалӣ гардидани талаботи дигари конвенсия заҳрхимикатҳои дар анбор ҷамъовардашуда тавассути технологияи муосир бояд сӯзонда ва безарар карда шаванд. Азбаски барои сӯзондани хокҳои заҳролуди партовгоҳ айни замон чунин технология мавҷуд нест, барои безарарсозӣ чуқуриҳои махсуси заҳрхимикатҳо истифода бурда мешаванд, - гуфт Раҳматулло Хайруллоев.
Барои муътадил сохтани вазъи экологии партовгоҳи ноҳияи Вахш дар масоҳати 5 гектар боғ бунёд гардид. Дар он зиёда аз 1000 бех ниҳоли дарахтони гуногуни сояафкан шинонда шуд. Вазъи сабзиш ва нашъунамои онҳо нисбат ба соли гузашта беҳтар аст. Ниҳолҳо ба тариқи қатрагӣ обёрӣ карда мешаванд. Барои беҳтар шудани ҳолати боғ, пешгирӣ аз ҳавои гарм ва таъсири бӯйи ғализи партовгоҳ дар даромадгоҳи он низ 300 бех ниҳол шинонда шуд. Дар қисмати поёнии даромадгоҳ, ҳамчунин, ниҳолҳои дарахтони ҷангалӣ шинонда шуданд.
О. ГУЛБЕРДИЕВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.07.2017    №: 159    Мутолиа карданд: 206

14.12.2017


Мулоқоти Қоҳир Расулзода ва Биналӣ Йилдирим

Рушду равнақи ҳамкориҳои Тоҷикистону Туркманистон

Ибодулло Машраб – барандаи Ҷоизаи «Ситораи Иттиҳод»

Дар Ёвон коргоҳи меваю сабзавот ба истифода дода шуд

Бунёди боғи интенсивӣ дар Тоҷикобод

Ҷаҳон дар як сатр

Зангҳои бардурӯғ

ИМА маблағгузории СММ – ро 250 миллион доллар кам карданист

Фаронса истифодаи телефонҳои мобилиро дар мактабҳо манъ менамояд

Бори нахуст дар эстафетаи олимпӣ робот иштирок намуд

Варзиш

11.12.2017


Баррасии масоили ҳифзи амнияти иттилоотӣ

Вохӯрии Музаффар Ҳусейнзода ва Дан Некулаеску

Инноватсия ва шарикӣ барои ноил гаштан ба Ҳадафҳои рушди устувор

Баргузории форуми «Роҳ ба сӯи иқтисодиёти ғайринақдӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

«Сафирони забони русӣ» ба Тоҷикистон омаданд

Дар Осло Ҷоизаи сулҳи Нобел супурда шуд

Сарвазири Ироқ: «Ҷанг алайҳи «ДИ» анҷом ёфт»

СММ: «Ҳаҷми ҷаҳонии порагирӣ 1 триллион долларро ташкил медиҳад»

Фарбеҳтарин зани дунё 400 кило вазн партофт

08.12.2017


Ҷаҳон дар як сатр

Дар Швейтсария президенти нав интихоб намуданд

Ҷангиёни «Давлати исломӣ» ба киберфазо мегузаранд

Хисорот аз сӯхтори ҷангали Калифорния аз 9 миллиард доллар гузашт

Шикояти соҳибкорон аз мақомоти Қазоқистон кам мешавад

«Наҷотбахши дунё»-ро дар Абу - Дабӣ намоиш медиҳанд

Даҳ кишваре, ки арзонтарин қарзи манзил доранд

07.12.2017


Вохӯрии Шамсиддин Орумбекзода ва Криста Пиккат

Масоили густариши ҳамкориҳо дар соҳаи тиб матраҳ гардид

Маросими супурдани эътимоднома

Баррасии таҳкими равобити соҳибкорони Тоҷикистону Қатар

Бунёди қасри фарҳанг дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед