logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ. ЧӢ ГУНА АЗ ОН САМАРАНОК ИСТИФОДА БАРЕМ?

Соҳаи металлургияи ранга дар иқтисодиёти Тоҷикистон мавқеи намоёни  пешбаранда дошта метавонад. Омилҳои асосӣ барои рушди он манбаи бузурги ашёи хоми кӯҳҳои Тоҷикистон, қувваи арзони барқ, коргару мутахассиси басанда ва талаботи рӯзафзун ба филизҳои ранга мебошанд. Соҳа, ҳамчунин, аҳамияти муҳими содиротӣ дошта, ба динамикаи содироти ҷумҳурӣ таъсири мусбат расонда метавонад.

Яке аз корхонаҳои бузурги  соҳаи металлургияи рангаи кишвар Ширкати алюминийи тоҷик (ТАЛКО) мебошад. Аммо аз сабаби дастрас набудани ашёи хом ширкати мазкур ба таври зарурӣ фаъолият надорад ва рушди истеҳсолот мелангад. Яке аз сабабҳои асосии ба таври назаррасу шоиста рушд наёфтани истеҳсолот ашёи хоми асосӣ - гилхокро (глинозёмро) бо нархи гарон аз хориҷи кишвар харидани ширкат аст.
Маъдани асосӣ барои гирифтани гилхок боксит мебошад. Алҳол дар кӯҳи Шаҳристон (вилояти Суғд) кони боксит ёфт шудааст, аммо корҳои тадқиқотӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ дар он пурра анҷом наёфтаанд.
Дар шароити ҳозира барои бо гилхок таъмин намудани ТАЛКО  дар ҷумҳурӣ коркарди нефелин - сиенитҳоро ба роҳ мондан имконпазир аст. Технологияи коркарди нефелин маълум буда, дар саноати металлургияи ҷаҳонӣ васеъ истифода мешавад. Масалан, корхонаи алюминийи Ачински Федератсияи Русия бо нефелин кор мекунад.
Аз рӯйи маълумоти китоби “Минтақаи кӯҳӣ - саноатии Зарафшон: геология ва захираҳои минералӣ” (муаллифон А. Иброҳим, М. Мамадвафоев, М. Ҷанобилов, Р.  Фахруддинов) дар мавзеи Рухшиф - Сабоҳи ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ кони нефелин - сиенитҳо мавҷуд мебошад, ки захираи он  375 миллион тоннаро ташкил медиҳад. Бунёди чунин корхона аз ҷиҳати иқтисодӣ манфиатовар мебошад. Агар дар ин мавзеъ бо иқтидори солонаи истеҳсолии 1 миллион тонна корхона сохта шавад, ширкати ТАЛКО аз танқисии ашёи хом раҳо меёбад. Барои истеҳсоли 1 тонна гилхок 4 тонна консентрати нефелин, 1,8 тонна ангишт, 8,8 тонна оҳаксанг сарф мешавад.
Ҳангоми коркарди нефелин - сиенитҳо баробари гилхок, инчунин, семент, сода  ва ишқор  гирифтан мумкин аст.
Бунёди корхонаи истеҳсоли гилхок маблағгузории калон ва ҷалби сармоягузори хориҷиро тақозо дорад. Аз ин рӯ, барномаи техникии аз ҷиҳати иқтисодӣ асосёфта таҳия намуда, бо забонҳои русию англисӣ барои омӯзиш ба сармоягузорон пешниҳод кардан ба манфиати кор аст.
М. АБДУЛЛОЕВ, номзади илмҳои техникӣ,
М. КАРИМОВ, номзади илмҳои техникӣ, муҳандис-металлург


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.08.2017    №: 161    Мутолиа карданд: 342

19.07.2018


Мулоқоти Исматулло Насредин бо Томас Гремингер

Баррасии масъалаи ҳифзу нигоҳдории оби пок

Эълони озмун бо мақсади дастгирӣ ва ҳавасмандии ҷавонони соҳибистеъдод

КУМИТАИ РУШДИ МАҲАЛ. РОҲАНДОЗИИ РЕЙТИНГИ МИЛЛИИ ФАЗОИ САРМОЯГУЗОРӢ

ПЕШГИРИИ ВОРИДОТИ 42,8 ТОННА МОҲИИ ПАСТСИФАТ

ГЕОЛОГИЯ. НИЗОМИ РАҚАМӢ ҶОРӢ МЕШАВАД

ҶОЙИ КОР МУШКИЛИИ № 1 - И ХАТМКУНАНДАГОН

САТҲИ ПАСТИ ДОНИШ БОИСИ ХОРИҶ ГАРДИДАНИ ДОНИШҶӮЁН ШУД

ЛЕВАКАНТ. ОЗМУНЕ БАРОИ ИБРАТ

КӮЛОБ 1,2 МИЛЛИОН СОМОНӢ БАРОИ ИСТЕҲСОЛИ ЛИБОСИ МАКТАБӢ

18.07.2018


ФЕСТИВАЛИ ТОБИСТОНАИ ДУШАНБЕ. ИҚДОМИ НАВ ҶИҲАТИ РУШДИ САЙЁҲӢ ВА ФАРОҒАТИ МЕҲМОНОНУ СОКИНОН

12 ҲАЗОРУ 482 ҶИНОЯТ ДАР ШАШ МОҲ

ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ДМТ. ҲАМКОРИҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ГУСТАРИШ МЕЁБАНД

БАРНОМАИ ДАВЛАТИИ ЭКОЛОГӢ МАРҲИЛА БА МАРҲИЛА ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ШАҲРИ ВАҲДАТ. МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ 3 МИЛЛИОН СОМОНӢ АФЗУД

Варзиш

17.07.2018


Мулоқоти Қоҳир Расулзода ва Абдулло Орипов дар Фарғона

Ҷаласаи мушовараи мақомоти корҳои дохилӣ баргузор шуд

Ҷумҳурии Мардумии Чин дар Тоҷикистон 3 мактаби нав месозад

Мунтахаби Тоҷикистон – ғолиби мусобиқаи Ҷоми шаҳрдории Остона

Ҷаҳон дар як сатр

Путин гуфтушунид бо Трампро бобарор номид

Трамп аз натиҷаҳои вохӯриаш бо Путин нақл кард

Ҳалокати мардуми осоиштаи афғон дар ҳоли афзоиш аст

Ҳангоми чемпионати ҷаҳон 25 миллион киберҳамла пешгирӣ шуд

16.07.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Пратибҳа Меҳта

Машварати муовинони вазирони корҳои хориҷии кишварҳои аъзои СҲШ

Баррасии тақвияти ҳамкориҳо бо Бонки ҷаҳонӣ

РОҒУН. Бунёди иншооти нав ба муносибати 30-солагии Истиқлолияти давлатӣ

ФАРОНСА – чемпиони ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

Трамп ҷонибдори роҳандозии муносибот байни ИМА ва Британия бо Русия ва Чин аст

Чин соли 2020 «қудрати донорӣ» мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед