logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ. ЧӢ ГУНА АЗ ОН САМАРАНОК ИСТИФОДА БАРЕМ?

Соҳаи металлургияи ранга дар иқтисодиёти Тоҷикистон мавқеи намоёни  пешбаранда дошта метавонад. Омилҳои асосӣ барои рушди он манбаи бузурги ашёи хоми кӯҳҳои Тоҷикистон, қувваи арзони барқ, коргару мутахассиси басанда ва талаботи рӯзафзун ба филизҳои ранга мебошанд. Соҳа, ҳамчунин, аҳамияти муҳими содиротӣ дошта, ба динамикаи содироти ҷумҳурӣ таъсири мусбат расонда метавонад.

Яке аз корхонаҳои бузурги  соҳаи металлургияи рангаи кишвар Ширкати алюминийи тоҷик (ТАЛКО) мебошад. Аммо аз сабаби дастрас набудани ашёи хом ширкати мазкур ба таври зарурӣ фаъолият надорад ва рушди истеҳсолот мелангад. Яке аз сабабҳои асосии ба таври назаррасу шоиста рушд наёфтани истеҳсолот ашёи хоми асосӣ - гилхокро (глинозёмро) бо нархи гарон аз хориҷи кишвар харидани ширкат аст.
Маъдани асосӣ барои гирифтани гилхок боксит мебошад. Алҳол дар кӯҳи Шаҳристон (вилояти Суғд) кони боксит ёфт шудааст, аммо корҳои тадқиқотӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ дар он пурра анҷом наёфтаанд.
Дар шароити ҳозира барои бо гилхок таъмин намудани ТАЛКО  дар ҷумҳурӣ коркарди нефелин - сиенитҳоро ба роҳ мондан имконпазир аст. Технологияи коркарди нефелин маълум буда, дар саноати металлургияи ҷаҳонӣ васеъ истифода мешавад. Масалан, корхонаи алюминийи Ачински Федератсияи Русия бо нефелин кор мекунад.
Аз рӯйи маълумоти китоби “Минтақаи кӯҳӣ - саноатии Зарафшон: геология ва захираҳои минералӣ” (муаллифон А. Иброҳим, М. Мамадвафоев, М. Ҷанобилов, Р.  Фахруддинов) дар мавзеи Рухшиф - Сабоҳи ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ кони нефелин - сиенитҳо мавҷуд мебошад, ки захираи он  375 миллион тоннаро ташкил медиҳад. Бунёди чунин корхона аз ҷиҳати иқтисодӣ манфиатовар мебошад. Агар дар ин мавзеъ бо иқтидори солонаи истеҳсолии 1 миллион тонна корхона сохта шавад, ширкати ТАЛКО аз танқисии ашёи хом раҳо меёбад. Барои истеҳсоли 1 тонна гилхок 4 тонна консентрати нефелин, 1,8 тонна ангишт, 8,8 тонна оҳаксанг сарф мешавад.
Ҳангоми коркарди нефелин - сиенитҳо баробари гилхок, инчунин, семент, сода  ва ишқор  гирифтан мумкин аст.
Бунёди корхонаи истеҳсоли гилхок маблағгузории калон ва ҷалби сармоягузори хориҷиро тақозо дорад. Аз ин рӯ, барномаи техникии аз ҷиҳати иқтисодӣ асосёфта таҳия намуда, бо забонҳои русию англисӣ барои омӯзиш ба сармоягузорон пешниҳод кардан ба манфиати кор аст.
М. АБДУЛЛОЕВ, номзади илмҳои техникӣ,
М. КАРИМОВ, номзади илмҳои техникӣ, муҳандис-металлург


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.08.2017    №: 161    Мутолиа карданд: 203

14.12.2017


Мулоқоти Қоҳир Расулзода ва Биналӣ Йилдирим

Рушду равнақи ҳамкориҳои Тоҷикистону Туркманистон

Ибодулло Машраб – барандаи Ҷоизаи «Ситораи Иттиҳод»

Дар Ёвон коргоҳи меваю сабзавот ба истифода дода шуд

Бунёди боғи интенсивӣ дар Тоҷикобод

Ҷаҳон дар як сатр

Зангҳои бардурӯғ

ИМА маблағгузории СММ – ро 250 миллион доллар кам карданист

Фаронса истифодаи телефонҳои мобилиро дар мактабҳо манъ менамояд

Бори нахуст дар эстафетаи олимпӣ робот иштирок намуд

Варзиш

11.12.2017


Баррасии масоили ҳифзи амнияти иттилоотӣ

Вохӯрии Музаффар Ҳусейнзода ва Дан Некулаеску

Инноватсия ва шарикӣ барои ноил гаштан ба Ҳадафҳои рушди устувор

Баргузории форуми «Роҳ ба сӯи иқтисодиёти ғайринақдӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

«Сафирони забони русӣ» ба Тоҷикистон омаданд

Дар Осло Ҷоизаи сулҳи Нобел супурда шуд

Сарвазири Ироқ: «Ҷанг алайҳи «ДИ» анҷом ёфт»

СММ: «Ҳаҷми ҷаҳонии порагирӣ 1 триллион долларро ташкил медиҳад»

Фарбеҳтарин зани дунё 400 кило вазн партофт

08.12.2017


Ҷаҳон дар як сатр

Дар Швейтсария президенти нав интихоб намуданд

Ҷангиёни «Давлати исломӣ» ба киберфазо мегузаранд

Хисорот аз сӯхтори ҷангали Калифорния аз 9 миллиард доллар гузашт

Шикояти соҳибкорон аз мақомоти Қазоқистон кам мешавад

«Наҷотбахши дунё»-ро дар Абу - Дабӣ намоиш медиҳанд

Даҳ кишваре, ки арзонтарин қарзи манзил доранд

07.12.2017


Вохӯрии Шамсиддин Орумбекзода ва Криста Пиккат

Масоили густариши ҳамкориҳо дар соҳаи тиб матраҳ гардид

Маросими супурдани эътимоднома

Баррасии таҳкими равобити соҳибкорони Тоҷикистону Қатар

Бунёди қасри фарҳанг дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед