logo

иҷтимоиёт

ҶАНГАЛ МОЯИ РУШДИ ИҚТИСОДӢ, БИОЛОГӢ ВА ҒИЗОӢ ДАР ДЕҲОТ

Баланд бардоштани самаранокии майдонҳои  ҷангал дар кӯҳистони Тоҷикисон, бо назардошти нигоҳ доштан ва афзун намудани ҳосили он, барои самаранокии экологӣ хеле муҳим аст. Алъон ин масъала барои беҳсозии шароити зиндагии сокинони кӯҳистон хеле мубрам мебошад. Рушди ҷангалпарвариро аз ҳисоби афзунсозии маҳсулоти ҷангал таъмин намудан имконпазир аст. Айни замон вазъи ҷангалзори мо чандон қаноатбахш нест ва рушди бевоситаи деҳот аз ҳисоби маҳсулоти ҷангал эҳсос намешавад.
Роҳи дурусти рушди ҷангалпарварӣ ҷалби ҷомеаҳои маҳал ба барқароркунии ҷангал ва бунёди шабакаи истифодаи устувори захираҳои табиӣ дар қаламрави экосистемаҳои ҷангал аст. Ҷангалзор арзишҳои иқтисодӣ, биологӣ ва ғизоӣ дорад, ки дар ҳамбастагӣ омили рушд маҳсуб меёбанд.
Олами биологии ҷангал аз ҳайвонот ва наботот (писта, бодом, чормағз, буттамева, занбурӯғ, равғангиёҳ, гиёҳҳои доруворӣ, торф,  чӯб, асал ва ғайра) иборат аст. Хусусан  рустаниҳои мевагии бисёрсола дар ҳаёти ҳаррӯзаи аҳолӣ ва иқтисодиёти деҳот нақши муҳим доранд. Ҷамъоварии меваҷот  ва барои истеъмол дар фасли зимистон хушккунии он  сабади ғизоии мардуми кӯҳистонро ғанӣ месозад. Мева сарчашмаи муҳими витаминҳост ва арзиши  тиббии ғизоро  боло мебарад. Ин меваҳоро аз ҳисоби бунёди корхонаҳои хурди саноатӣ коркард намуда, фоида ба даст  овардан ба куллӣ имконпазир аст, бавижа аз истеҳсоли шарбат, мураббо, нӯшобаҳои давоӣ. Ба ғайр аз ин, дар ин минтақаҳо барои тайёр намудани маҳсулоти фарматсевтӣ дар асоси маводи алафии доруӣ  саноати дорусозиро метавон асос гузошт. Тавлидгарону харидорони ин маҳсулот соҳибкорони маҳаллӣ ва ширкатҳои хориҷӣ буда метавонанд. Ин дар ҳолест, ки истеҳсоли доруворӣ  (фитотерапия) аз маҳсулоти ҷангал дар Осиёи Марказӣ, хусусан дар байни тоҷикон, решаҳои амиқи таърихӣ дорад.
Дар ҷангал занбӯриасалпарварӣ бештар рушд мекунад. Дар бисёре аз манотиқи ҷангали ҷаҳон ҷамъоварии асал қисми таркибии ҳаёти ҳаррӯзаи корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳост.
Нигоҳдории гуногунии олами ҳайвоноти ваҳшӣ дар ҳудуди ҷангал баробари гуногунии биологӣ барои генофонди табиии мамлакат арзишманд аст. Аз ин рӯ, дар самти рушди хоҷагии ҷангал, бо назардошти арзиши баланди тиҷоратии бисёре аз ҳайвоноти ваҳшии Тоҷикистон, муҳим он аст, ки ҳифзи олами ҳайвоноти ваҳшӣ пешбинӣ шуда бошад. Баъзе аз ин намудҳо (ба монанди гӯсфанди Марко Поло, оҳуи бухороӣ) дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Дар ҷангал шикор ва моҳидориро рушд дода, сайёҳонро ба ин намудҳои маъруфи сайёҳӣ ҷалб кардан бартарӣ дорад. Корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳо аз ҳисоби ниҳолпарварӣ низ фоидаи калони иқтисодӣ гирифта метавонанд.
Барои татбиқи ин чанд пешниҳод шароит дар  кишвари офтобию кӯҳии мо худодод аст. Танҳо масъулон бояд роҳҳои ҳар чи бештари рушди хоҷагиҳои ҷангалро ҷуста пайдо намоянд, то самари фаъолияташонро ақаллан дар гӯшае мардум эҳсос кунад!
Фаррух AБДУЛВОСИЕВ, корманди Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.08.2017    №: 169    Мутолиа карданд: 171

14.12.2017


Мулоқоти Қоҳир Расулзода ва Биналӣ Йилдирим

Рушду равнақи ҳамкориҳои Тоҷикистону Туркманистон

Ибодулло Машраб – барандаи Ҷоизаи «Ситораи Иттиҳод»

Дар Ёвон коргоҳи меваю сабзавот ба истифода дода шуд

Бунёди боғи интенсивӣ дар Тоҷикобод

Ҷаҳон дар як сатр

Зангҳои бардурӯғ

ИМА маблағгузории СММ – ро 250 миллион доллар кам карданист

Фаронса истифодаи телефонҳои мобилиро дар мактабҳо манъ менамояд

Бори нахуст дар эстафетаи олимпӣ робот иштирок намуд

Варзиш

11.12.2017


Баррасии масоили ҳифзи амнияти иттилоотӣ

Вохӯрии Музаффар Ҳусейнзода ва Дан Некулаеску

Инноватсия ва шарикӣ барои ноил гаштан ба Ҳадафҳои рушди устувор

Баргузории форуми «Роҳ ба сӯи иқтисодиёти ғайринақдӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

«Сафирони забони русӣ» ба Тоҷикистон омаданд

Дар Осло Ҷоизаи сулҳи Нобел супурда шуд

Сарвазири Ироқ: «Ҷанг алайҳи «ДИ» анҷом ёфт»

СММ: «Ҳаҷми ҷаҳонии порагирӣ 1 триллион долларро ташкил медиҳад»

Фарбеҳтарин зани дунё 400 кило вазн партофт

08.12.2017


Ҷаҳон дар як сатр

Дар Швейтсария президенти нав интихоб намуданд

Ҷангиёни «Давлати исломӣ» ба киберфазо мегузаранд

Хисорот аз сӯхтори ҷангали Калифорния аз 9 миллиард доллар гузашт

Шикояти соҳибкорон аз мақомоти Қазоқистон кам мешавад

«Наҷотбахши дунё»-ро дар Абу - Дабӣ намоиш медиҳанд

Даҳ кишваре, ки арзонтарин қарзи манзил доранд

07.12.2017


Вохӯрии Шамсиддин Орумбекзода ва Криста Пиккат

Масоили густариши ҳамкориҳо дар соҳаи тиб матраҳ гардид

Маросими супурдани эътимоднома

Баррасии таҳкими равобити соҳибкорони Тоҷикистону Қатар

Бунёди қасри фарҳанг дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед