logo

иҷтимоиёт

ҶАНГАЛ МОЯИ РУШДИ ИҚТИСОДӢ, БИОЛОГӢ ВА ҒИЗОӢ ДАР ДЕҲОТ

Баланд бардоштани самаранокии майдонҳои  ҷангал дар кӯҳистони Тоҷикисон, бо назардошти нигоҳ доштан ва афзун намудани ҳосили он, барои самаранокии экологӣ хеле муҳим аст. Алъон ин масъала барои беҳсозии шароити зиндагии сокинони кӯҳистон хеле мубрам мебошад. Рушди ҷангалпарвариро аз ҳисоби афзунсозии маҳсулоти ҷангал таъмин намудан имконпазир аст. Айни замон вазъи ҷангалзори мо чандон қаноатбахш нест ва рушди бевоситаи деҳот аз ҳисоби маҳсулоти ҷангал эҳсос намешавад.
Роҳи дурусти рушди ҷангалпарварӣ ҷалби ҷомеаҳои маҳал ба барқароркунии ҷангал ва бунёди шабакаи истифодаи устувори захираҳои табиӣ дар қаламрави экосистемаҳои ҷангал аст. Ҷангалзор арзишҳои иқтисодӣ, биологӣ ва ғизоӣ дорад, ки дар ҳамбастагӣ омили рушд маҳсуб меёбанд.
Олами биологии ҷангал аз ҳайвонот ва наботот (писта, бодом, чормағз, буттамева, занбурӯғ, равғангиёҳ, гиёҳҳои доруворӣ, торф,  чӯб, асал ва ғайра) иборат аст. Хусусан  рустаниҳои мевагии бисёрсола дар ҳаёти ҳаррӯзаи аҳолӣ ва иқтисодиёти деҳот нақши муҳим доранд. Ҷамъоварии меваҷот  ва барои истеъмол дар фасли зимистон хушккунии он  сабади ғизоии мардуми кӯҳистонро ғанӣ месозад. Мева сарчашмаи муҳими витаминҳост ва арзиши  тиббии ғизоро  боло мебарад. Ин меваҳоро аз ҳисоби бунёди корхонаҳои хурди саноатӣ коркард намуда, фоида ба даст  овардан ба куллӣ имконпазир аст, бавижа аз истеҳсоли шарбат, мураббо, нӯшобаҳои давоӣ. Ба ғайр аз ин, дар ин минтақаҳо барои тайёр намудани маҳсулоти фарматсевтӣ дар асоси маводи алафии доруӣ  саноати дорусозиро метавон асос гузошт. Тавлидгарону харидорони ин маҳсулот соҳибкорони маҳаллӣ ва ширкатҳои хориҷӣ буда метавонанд. Ин дар ҳолест, ки истеҳсоли доруворӣ  (фитотерапия) аз маҳсулоти ҷангал дар Осиёи Марказӣ, хусусан дар байни тоҷикон, решаҳои амиқи таърихӣ дорад.
Дар ҷангал занбӯриасалпарварӣ бештар рушд мекунад. Дар бисёре аз манотиқи ҷангали ҷаҳон ҷамъоварии асал қисми таркибии ҳаёти ҳаррӯзаи корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳост.
Нигоҳдории гуногунии олами ҳайвоноти ваҳшӣ дар ҳудуди ҷангал баробари гуногунии биологӣ барои генофонди табиии мамлакат арзишманд аст. Аз ин рӯ, дар самти рушди хоҷагии ҷангал, бо назардошти арзиши баланди тиҷоратии бисёре аз ҳайвоноти ваҳшии Тоҷикистон, муҳим он аст, ки ҳифзи олами ҳайвоноти ваҳшӣ пешбинӣ шуда бошад. Баъзе аз ин намудҳо (ба монанди гӯсфанди Марко Поло, оҳуи бухороӣ) дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Дар ҷангал шикор ва моҳидориро рушд дода, сайёҳонро ба ин намудҳои маъруфи сайёҳӣ ҷалб кардан бартарӣ дорад. Корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳо аз ҳисоби ниҳолпарварӣ низ фоидаи калони иқтисодӣ гирифта метавонанд.
Барои татбиқи ин чанд пешниҳод шароит дар  кишвари офтобию кӯҳии мо худодод аст. Танҳо масъулон бояд роҳҳои ҳар чи бештари рушди хоҷагиҳои ҷангалро ҷуста пайдо намоянд, то самари фаъолияташонро ақаллан дар гӯшае мардум эҳсос кунад!
Фаррух AБДУЛВОСИЕВ, корманди Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.08.2017    №: 169    Мутолиа карданд: 72

21.08.2017


Ассотсиатсияи нархгузорӣ таъсис ёфт

Ҷаҳон дар як сатр

Полиси Барселона гумонбари асосии амали террористиро ҷустуҷӯ дорад

Русия дар кори расондани ёрии башарӣ аз ҷумлаи пешсафони дунёст

Қирғизистон метавонад худро бо шакар таъмин созад

Инқилоби гази тахтасангӣ дар Чин

ИМА баъди торумори «ДИ» дар Сурия монданӣ нест

18.08.2017


Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Лучиано Калестини

Тоҷикистон ба панҷгонаи кишварҳои осонтарин низоми гирифтани раводид шомил шуд

Ҷаласаи XV Шӯрои байнидавлатии ИДМ доир хоҳад шуд

Беморхонаи вилоятии Кӯлоб бо таҷҳизоти муосири тиббӣ таъмин гардид

"СУМАЯ" коргоҳи нави дӯзандагӣ дар Лахш

Теъдоди зарардидагони амали террористӣ дар Барселона аз 100 нафар гузашт

Сулҳу салоҳ дар Сурия ибтидои барқарорсозии муносибати ИМА бо Русия мегардад

Трамп тасмими ба Гуам мушак напарронданро оқилона хонд

Дар Қирғизистон 41 довталаби курсии президентӣ аз имтиҳони забон гузашт

Харҷи кишварҳои ҷаҳон барои киберамният меафзояд

16.08.2017


ДУШАНБЕ. ОМОДАГӢ БА БУЗУРГТАРИН ҶАШНИ МИЛЛӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД!

«Бӯстон - 2017» дар Сангвор

Ҷаҳон дар як сатр

Пекин тадбирҳои якҷонибаи Вашингтонро беҷавоб нахоҳад монд

Арабистони Саудӣ ва Ироқ пас аз 27 сол сарҳадро боз мекунанд

Дар бозори Нигерия зани маргталаб худро тарконд

Қазоқистон то 170 ҳазор донишҷӯи хориҷиро омӯзонда метавонад

Чин калонтарин дар дунё неругоҳи барқи офтобиро ба кор даровард

Пекин ба ҳалли сиёсии қазияи Кореяи Шимолӣ умедвор аст

Халифа Ҳафтар: «90 дарсади сарзамини Либия аз террористон озод гардид»

Зиёда аз 600 ҳазор гуреза ба Сурия баргашт

Боздошти мубаллиғи эҳтимолии гурӯҳи террористӣ дар Қирғизистон

Қазоқистон ба мардуми қирғиз ёрии башарӣ мерасонад

Варзиш

14.08.2017


Густариши ҳамкориҳои Душанбеву Тошканд дар мубориза бо ҷинояткорӣ

Лоиҳаи нав ҷиҳати тарғиби дороиҳои сайёҳии кишвар

«Суғдсинамо" филми нав бо номи «Тангно»-ро пешниҳод менамояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед