logo

иҷтимоиёт

ҶАНГАЛ МОЯИ РУШДИ ИҚТИСОДӢ, БИОЛОГӢ ВА ҒИЗОӢ ДАР ДЕҲОТ

Баланд бардоштани самаранокии майдонҳои  ҷангал дар кӯҳистони Тоҷикисон, бо назардошти нигоҳ доштан ва афзун намудани ҳосили он, барои самаранокии экологӣ хеле муҳим аст. Алъон ин масъала барои беҳсозии шароити зиндагии сокинони кӯҳистон хеле мубрам мебошад. Рушди ҷангалпарвариро аз ҳисоби афзунсозии маҳсулоти ҷангал таъмин намудан имконпазир аст. Айни замон вазъи ҷангалзори мо чандон қаноатбахш нест ва рушди бевоситаи деҳот аз ҳисоби маҳсулоти ҷангал эҳсос намешавад.
Роҳи дурусти рушди ҷангалпарварӣ ҷалби ҷомеаҳои маҳал ба барқароркунии ҷангал ва бунёди шабакаи истифодаи устувори захираҳои табиӣ дар қаламрави экосистемаҳои ҷангал аст. Ҷангалзор арзишҳои иқтисодӣ, биологӣ ва ғизоӣ дорад, ки дар ҳамбастагӣ омили рушд маҳсуб меёбанд.
Олами биологии ҷангал аз ҳайвонот ва наботот (писта, бодом, чормағз, буттамева, занбурӯғ, равғангиёҳ, гиёҳҳои доруворӣ, торф,  чӯб, асал ва ғайра) иборат аст. Хусусан  рустаниҳои мевагии бисёрсола дар ҳаёти ҳаррӯзаи аҳолӣ ва иқтисодиёти деҳот нақши муҳим доранд. Ҷамъоварии меваҷот  ва барои истеъмол дар фасли зимистон хушккунии он  сабади ғизоии мардуми кӯҳистонро ғанӣ месозад. Мева сарчашмаи муҳими витаминҳост ва арзиши  тиббии ғизоро  боло мебарад. Ин меваҳоро аз ҳисоби бунёди корхонаҳои хурди саноатӣ коркард намуда, фоида ба даст  овардан ба куллӣ имконпазир аст, бавижа аз истеҳсоли шарбат, мураббо, нӯшобаҳои давоӣ. Ба ғайр аз ин, дар ин минтақаҳо барои тайёр намудани маҳсулоти фарматсевтӣ дар асоси маводи алафии доруӣ  саноати дорусозиро метавон асос гузошт. Тавлидгарону харидорони ин маҳсулот соҳибкорони маҳаллӣ ва ширкатҳои хориҷӣ буда метавонанд. Ин дар ҳолест, ки истеҳсоли доруворӣ  (фитотерапия) аз маҳсулоти ҷангал дар Осиёи Марказӣ, хусусан дар байни тоҷикон, решаҳои амиқи таърихӣ дорад.
Дар ҷангал занбӯриасалпарварӣ бештар рушд мекунад. Дар бисёре аз манотиқи ҷангали ҷаҳон ҷамъоварии асал қисми таркибии ҳаёти ҳаррӯзаи корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳост.
Нигоҳдории гуногунии олами ҳайвоноти ваҳшӣ дар ҳудуди ҷангал баробари гуногунии биологӣ барои генофонди табиии мамлакат арзишманд аст. Аз ин рӯ, дар самти рушди хоҷагии ҷангал, бо назардошти арзиши баланди тиҷоратии бисёре аз ҳайвоноти ваҳшии Тоҷикистон, муҳим он аст, ки ҳифзи олами ҳайвоноти ваҳшӣ пешбинӣ шуда бошад. Баъзе аз ин намудҳо (ба монанди гӯсфанди Марко Поло, оҳуи бухороӣ) дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Дар ҷангал шикор ва моҳидориро рушд дода, сайёҳонро ба ин намудҳои маъруфи сайёҳӣ ҷалб кардан бартарӣ дорад. Корхонаҳои хоҷагии ҷангал ва хонаводаҳо аз ҳисоби ниҳолпарварӣ низ фоидаи калони иқтисодӣ гирифта метавонанд.
Барои татбиқи ин чанд пешниҳод шароит дар  кишвари офтобию кӯҳии мо худодод аст. Танҳо масъулон бояд роҳҳои ҳар чи бештари рушди хоҷагиҳои ҷангалро ҷуста пайдо намоянд, то самари фаъолияташонро ақаллан дар гӯшае мардум эҳсос кунад!
Фаррух AБДУЛВОСИЕВ, корманди Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.08.2017    №: 169    Мутолиа карданд: 285

13.06.2018


Шиносоии Сарвазири мамлакат бо фаъолияти корхонаҳои пойтахт

12 медали варзишгарони тоҷик дар Ҷоми Ӯзбекистон

Боздиди ҳайати Ӯзбекистон аз НБО Роғун ва мавзеи сайёҳии Варзоб

Ҷаҳон дар як сатр

Вохӯрии таърихӣ - муқаддимаи сулҳ

Дар Муғулистон Маркази байналмилалии тадқиқотии кишварҳои рушдкунанда ташкил шуд

Сарвари Сандуқи байналмилалии асъор аз хатар ба иқтисоди ҷаҳонӣ огоҳ сохт

Бонки миллии Қирғизистон 90 дарсади даромадашро ба давлат медиҳад

12.06.2018


Баргузории ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии СААД

Баимзорасии созишномаи ҳамкорӣ

Вазорати маориф ва илм ба ҷадвали санҷишу имтиҳонҳо тағйирот ворид кард

Баистифодадиҳии корхонаи коркарди санги хоро

Ҷаҳон дар як сатр

СААД ба Тоҷикистон дар таҳкими марз бо Афғонистон ёрӣ мерасонад

Дар Чин сафари Путинро комёбии мутлақ унвон карданд

Баррасии вазъи Афғонистон, Сурия ва Корея дар Алмаато

Мирзиёев хостори "долони озод"-и тиҷоратии СҲШ шуд

Минск аз Чин 800 миллион юан ёрии ройгон мегирад

08.06.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Никлас Линдквист

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ баргузор мешавад

Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 15 июн таҷлил мегардад

Муҳлати бақайдгирии шаҳрвандони хориҷӣ аз 3 то 10 рӯзи корӣ тамдид шуд

Як вохӯрии судманд

РАШТ. Бунёду азнавсозии муассисаҳои таълимӣ вусъат мегирад

МОҲӢ. Афзоиши истеҳсол

Тақвими бозиҳои Ҷоми ҷаҳон

07.06.2018


Баргузории ҷаласаи навбатии кумитаи тадорукот

Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Алӣ Муборак ал-Муҳаннадӣ

Корхонаи парандапарварӣ ба истифода дода хоҳад шуд

Тоҷикистон боз дар мақоми аввал

ХАТЛОН. Рафти кишти такрорӣ бад нест, аммо...

Ҷаҳон дар як сатр

Путин зарурати рушддиҳии технологияҳои рақамиро таъкид кард

Ба Афғонистон низомиёни Амороти Муттаҳидаи Араб ва Қатар меоянд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед