logo

маориф

МАБЛАҒГУЗОРИИ САРИКАСӢ БУРДҲО ВА БОХТҲО

Аз гузариши муассисаҳои таълимии кишвар ба маблағгузории сарикасӣ ҳафт сол сипарӣ шуда бошад ҳам, аммо баҳсҳо дар атрофи зарур будан ё набудани ин низом хомӯш нагаштаанд.
Низоми маблағгузории сарикасӣ дар Тоҷикистон соли 2010 ба роҳ монда шуд. То он замон маблағгузории муассисаҳои таълимии умумию асосӣ ва ибтидоӣ бо усули мутамарказ, яъне ба воситаи шуъбаҳои маориф сурат мегирифт. Масъулини Вазорати маориф ва илм роҳандозӣ гардидани низоми мазкурро ба осон кардани кори муассисаҳои соҳа ва баланд бардоштани сатҳу сифати таълим рабт медиҳанд.
Коршиносон мегӯянд, низоми маблағгузории сарикасӣ чор ҳадафи асосӣ дорад. Дар ин росто дар таҳлилҳои хаттии номбурда омадааст, ки агар дастандаркорон дар татбиқи куллии бархе аз ин аҳдоф қисман ноил шуда бошанд, дар татбиқи чанде аз онҳо ҳанӯз комёб нагардидаанд.
Вазорат корҳои омодагии гузаштан ба ин низомро ҳанӯз соли 2004 шурӯъ намуда, соли 2005 ба тариқи пилотӣ ин низоми маблағгузориро дар 5 шаҳру навоҳии кишвар роҳандозӣ кард. Дар аввал мушкили зиёд пеш меомад ва хавфҳо низ кам набуданд. Ин ба замоне иттифоқ афтод, ки ҷаҳонро буҳрони молиявӣ фаро гирифт ва ба шабакаи молиявии Тоҷикистон низ беасар намонд. Аммо мутасаддиён тавонистанд бо ҷалби донорҳои байналмилалӣ нақшаҳои худро амалӣ намоянд. Низоми нав имкон дод, ки бисёр камбудиҳои соҳаи маориф ошкор ва бартараф гарданд, аз ҷумла мактабҳое, ки дар хонаҳои шахсию вагонҳо буданд. Иллат дар он буд, ки мудирони маорифи шаҳру ноҳияҳо мавҷудияти чунин мактабҳоро ба манфиати хеш пинҳон мекарданд.
Аммо дастовардҳо маънии онро надоранд, ки дар низоми маблағгузории сарикасӣ мушкилоте боқӣ намондааст. Дар баъзе ҳолатҳо 90 дарсади маблағи ҷудошуда ва баъзан аз ин ҳам бештар ба фонди музди меҳнат равона мегардад, ки дар натиҷа барои нигаҳдории бинои мактаб ва пардохти хизматрасониҳои дигар маблағ боқӣ намемонад.
Тавре маълум аст, музди меҳнати омӯзгорон вобаста ба дараҷаи маълумот ва категорияи онҳо муайян карда мешавад. Яъне омӯзгороне, ки маълумоти олӣ доранд, аз рӯйи меъёри муайяннамудаи Ҳукумати Тоҷикистон нисбат ба омӯзгороне, ки маълумоти миёнаи умумӣ доранд, маоши бештар мегиранд. Ба гунаи мисол, омӯзгорони аксар мактабҳои вилояти Суғд дар қиёс ба дигар минтақаҳои кишвар дорои маълумоти олианд ва аз ин хотир, дар он ҷо бахши умдаи маблағи ҷудошуда ба фонди музди меҳнат равона мегардад. Дар дигар манотиқи кишвар ин ҳолатҳо камтаранд. Барои рафъи ин ноҷӯрӣ вазоратҳои молия ва маориф ва илми ҷумҳурӣ ба коршиносони байналмилалии ҳамкорашон пешниҳод кардаанд, то барои дар алоҳидагӣ ҳисобу китоб намудани фонди музди меҳнат ва баъдан пешбинӣ намудани маблағҳо кумак расонанд.
Мушкили дигар, ба андешаи мутахассисони соҳа, бо роҳандозии низоми болозикр ҳанӯз ҳам таъмин нагардидани рақобати озод дар бозори хизматрасониҳои маърифатӣ аст. Ҳадафи “аз дунболи хонанда рафтани маблағ” то охир иҷро нагардидааст.
Ба бовари коршиносон, зимни роҳандозии низоми мазкур хусусиятҳои арсаи маорифи Тоҷикистон то охир ба инобат гирифта нашуда, он ҳанӯз ҳам ба такмил ниёз дорад, ҳарчанд бисёр мушкилоти соҳаро ҳаллу фасл кардааст.
Зокир ҲАСАН, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 1547

17.10.2018


РАШТ. Гусели 40 нафар ба хизмати ҳарбӣ

ТОҶИКОБОД. Ду коргоҳи нав дар хизмати сокинон

Вусъати омодагиҳо дар ноҳияи Спитамен

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. 414 иншоот бунёд меёбад

ВАРЗИШГАРОНИ ТОҶИК ДАР ҚУВВАОЗМОИИ ҶАҲОНӢ

Бозиҳои олимпии наврасон. МЕДАЛИ НУҚРАИ БЕЖАН

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед