logo

маориф

МАБЛАҒГУЗОРИИ САРИКАСӢ БУРДҲО ВА БОХТҲО

Аз гузариши муассисаҳои таълимии кишвар ба маблағгузории сарикасӣ ҳафт сол сипарӣ шуда бошад ҳам, аммо баҳсҳо дар атрофи зарур будан ё набудани ин низом хомӯш нагаштаанд.
Низоми маблағгузории сарикасӣ дар Тоҷикистон соли 2010 ба роҳ монда шуд. То он замон маблағгузории муассисаҳои таълимии умумию асосӣ ва ибтидоӣ бо усули мутамарказ, яъне ба воситаи шуъбаҳои маориф сурат мегирифт. Масъулини Вазорати маориф ва илм роҳандозӣ гардидани низоми мазкурро ба осон кардани кори муассисаҳои соҳа ва баланд бардоштани сатҳу сифати таълим рабт медиҳанд.
Коршиносон мегӯянд, низоми маблағгузории сарикасӣ чор ҳадафи асосӣ дорад. Дар ин росто дар таҳлилҳои хаттии номбурда омадааст, ки агар дастандаркорон дар татбиқи куллии бархе аз ин аҳдоф қисман ноил шуда бошанд, дар татбиқи чанде аз онҳо ҳанӯз комёб нагардидаанд.
Вазорат корҳои омодагии гузаштан ба ин низомро ҳанӯз соли 2004 шурӯъ намуда, соли 2005 ба тариқи пилотӣ ин низоми маблағгузориро дар 5 шаҳру навоҳии кишвар роҳандозӣ кард. Дар аввал мушкили зиёд пеш меомад ва хавфҳо низ кам набуданд. Ин ба замоне иттифоқ афтод, ки ҷаҳонро буҳрони молиявӣ фаро гирифт ва ба шабакаи молиявии Тоҷикистон низ беасар намонд. Аммо мутасаддиён тавонистанд бо ҷалби донорҳои байналмилалӣ нақшаҳои худро амалӣ намоянд. Низоми нав имкон дод, ки бисёр камбудиҳои соҳаи маориф ошкор ва бартараф гарданд, аз ҷумла мактабҳое, ки дар хонаҳои шахсию вагонҳо буданд. Иллат дар он буд, ки мудирони маорифи шаҳру ноҳияҳо мавҷудияти чунин мактабҳоро ба манфиати хеш пинҳон мекарданд.
Аммо дастовардҳо маънии онро надоранд, ки дар низоми маблағгузории сарикасӣ мушкилоте боқӣ намондааст. Дар баъзе ҳолатҳо 90 дарсади маблағи ҷудошуда ва баъзан аз ин ҳам бештар ба фонди музди меҳнат равона мегардад, ки дар натиҷа барои нигаҳдории бинои мактаб ва пардохти хизматрасониҳои дигар маблағ боқӣ намемонад.
Тавре маълум аст, музди меҳнати омӯзгорон вобаста ба дараҷаи маълумот ва категорияи онҳо муайян карда мешавад. Яъне омӯзгороне, ки маълумоти олӣ доранд, аз рӯйи меъёри муайяннамудаи Ҳукумати Тоҷикистон нисбат ба омӯзгороне, ки маълумоти миёнаи умумӣ доранд, маоши бештар мегиранд. Ба гунаи мисол, омӯзгорони аксар мактабҳои вилояти Суғд дар қиёс ба дигар минтақаҳои кишвар дорои маълумоти олианд ва аз ин хотир, дар он ҷо бахши умдаи маблағи ҷудошуда ба фонди музди меҳнат равона мегардад. Дар дигар манотиқи кишвар ин ҳолатҳо камтаранд. Барои рафъи ин ноҷӯрӣ вазоратҳои молия ва маориф ва илми ҷумҳурӣ ба коршиносони байналмилалии ҳамкорашон пешниҳод кардаанд, то барои дар алоҳидагӣ ҳисобу китоб намудани фонди музди меҳнат ва баъдан пешбинӣ намудани маблағҳо кумак расонанд.
Мушкили дигар, ба андешаи мутахассисони соҳа, бо роҳандозии низоми болозикр ҳанӯз ҳам таъмин нагардидани рақобати озод дар бозори хизматрасониҳои маърифатӣ аст. Ҳадафи “аз дунболи хонанда рафтани маблағ” то охир иҷро нагардидааст.
Ба бовари коршиносон, зимни роҳандозии низоми мазкур хусусиятҳои арсаи маорифи Тоҷикистон то охир ба инобат гирифта нашуда, он ҳанӯз ҳам ба такмил ниёз дорад, ҳарчанд бисёр мушкилоти соҳаро ҳаллу фасл кардааст.
Зокир ҲАСАН, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.09.2017    №: 201    Мутолиа карданд: 1741

03.01.2020


 БАЙНИ ТОҶИКИСТОН ВА АФҒОНИСТОН РОҲИ ОҲАН БУНЁД МЕГАРДАД

 ДАР ХОРУҒ КӮДАКИСТОН МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

 ХОВАЛИНГ. БЕМОРХОНАИ РАҚАМӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

 AIRBUS БОРИ НАХУСТ АЗ СОЛИ 2011 АЗ BOEING ПЕШ ГУЗАШТ

 ОБХЕЗӢ ДАР ИНДОНЕЗИЯ БОИСИ ҲАЛОКАТИ 26 НАФАР ГАШТ

 НИДЕРЛАНД РАСМАН АЗ "ГОЛЛАНДИЯ" ДАСТ КАШИД

 ДАР ҚАЗОҚИСТОН МУСОФИРИ ҲАВОПАЙМОИ СУҚУТКАРДАРО МУКОФОТОНДАНД

ДАР ӮЗБЕКИСТОН ТӮЙҲОИ ПУРДАБДАБАРО МАНЪ НАМУДАНД

25.12.2019


"RIAS Ingineering" телевизору яхдонҳои тоҷикӣ месозад

Қазоқистон ҳукми қатлро пурра бекор карданист

Дар Австралия аз сӯхтори ҷангал шаҳр ба коми оташ рафт

Сарвари Индонезия тарҳи пойтахти нави кишварро интихоб намуд

Чин боҷи қариб ҳазор моли хориҷиро кам месозад

Ҷаҳон дар як сатр

24.12.2019


"ПЕШВОИ МИЛЛАТ ПОЯГУЗОРИ СУЛҲ ВА МЕЪМОРИ ВАҲДАТ"

Баррасии густариши ҳамкориҳо дар соҳаи сайёҳӣ

Қурбон Ҳакимзода ҳайати шаҳри Вэйнанро ба ҳузур пазируфт

Нуробод. Пешгирии шомилшавии ҷавонон ба ҳаракатҳои ифротгаро

Ҷаҳон дар як сатр

Арчаи солинавии Тоҷикистон рамзи Истиқлолияти давлатӣ

Лавров: Трамп ба муколама бо Россия доир ба масоили ҳалталаб омода аст

Москва ва Киев шартномаи таҳвили газро барои панҷ сол имзо мекунанд

Комиссияи Аврупо таҳримоти ИМА зидди «Маҷрои шимолӣ - 2»-ро маҳкум намуд

Дар Тошканд маркази рушди «ҳукумати электронӣ» ифтитоҳ меёбад

23.12.2019


Путин: «Соли гузашта дар Россия 33 амали террористӣ пешгирӣ гардид»

Минск ба ҳамгироӣ бо Россия дар асоси баробарӣ омода аст

Комиссияи интихоботии Афғонистон Ашраф Ғаниро президенти кишвар эълом дошт

Дар Қазоқистон хароҷоти соҳаи тандурустӣ то 5 дарсади ММД боло меравад

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Ду медали тиллои варзишгарони тоҷик

20.12.2019


Дурнамои густариши ҳамкориҳо матраҳ гардид

Шиносоии Раҷаббой Аҳмадзода бо ҷараёни сохтмони муассисаҳои таълимии нав

Мулоқоти Акрамшо Фелалиев бо Эмилио Певида Пупо

19.12.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо ҷараёни сохтмони як қатор иншооти шаҳри Кӯлоб


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед