logo

сиёсат

ПЕШВОИ МИЛЛАТ: "АҲЛИ МАОРИФ ДАР РУШДИ НЕРУИ ИНСОНӢ САҲМИ БЕВОСИТА ДОРАНД"

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар сиёсати худ соҳаи маорифро дар мақоми аз ҳама баланд ҷой додаанд ва пайваста мо - омӯзгоронро таъкид менамоянд, ки давлати мо яке аз вазифаҳои муҳими  ҷомеа - ҳалли масъалаи таълиму тарбияи ҷавононро бо боварии комил ба дасти омӯзгор месупорад ва омӯзгор дар навбати худ алоқамандии ҷомеаро бо насли наврас таъмин менамояд. Сарвари давлат дар яке аз паёмҳояшон бори дигар хотирнишон намудаанд, ки «Дастгирии соҳаи маориф ва баланд бардоштани мақоми омӯзгор, дар навбати аввал,  аз он ҷиҳат муҳим мебошад, ки аҳли маориф дар рушди неруи инсонӣ саҳми бевосита дошта, яке аз қувваҳои пешбаранда ва фаъоли ҷомеаи имрӯза ба шумор меравад ва гузашта аз ин, пешрафти тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат ба сатҳи рушди маориф вобастагии мустаҳкам дорад».

Пешвои миллат  ҳамчун як омӯзгори хирадманд, ҳар сол дар Рӯзи дониш, дар яке аз муассисаҳои таълимӣ оғози соли таҳсилро ба унвони Дарси сулҳ шахсан ибтидо мегузоранд.
Омӯзгор будан бахусус дар донишгоҳе, ки омӯзгорони ояндаро тарбияву омода месозад, рисолати дигаре низ дорад; ӯ танҳо бо саводомӯзии донишҷӯён маҳдуд намегардад, балки илова ба додани маълумот, омӯзгор хештанро бояд масъули ташаккули кирдору гуфтору рафтори шогирдон бидонад. Омӯзгори тоҷик бояд бидонад, ки вазифаи аслии ӯ омӯзондани донишҳои замонавӣ, интиқоли бинишҳои илмиву адабӣ ва ҳамзамон арзишҳои мероси фарҳангӣ ва маънавии миллати тоҷик, бар пояи меҳанпарастӣ ва худогоҳии миллӣ, мебошад.
Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, ки бо ибтикори Сарвари давлат 1 сентябри соли 2015 ҷашни 70 - солагиаш дар сатҳи баланди сиёсӣ, фарҳангӣ ва илмӣ таҷлил гардид, аз ҷумлаи яке аз нахустин муассисаҳои таҳсилоти олии касбии мамлакат мебошад. Донишгоҳ дар заминаи Институти дусолаи муаллимтайёркунӣ дар шаҳри Кӯлоб таъсис ёфта буд
Бояд ёдовар шуд, ки соли аввали фаъолияти Институти дусола (соли 1945) ҳамагӣ 48 нафар донишҷӯён қабул гардиданд ва ба онҳо ҳамагӣ 9 нафар устодони маълумоти олидошта таълим медоданд ва соли  1957  ин институтро беш аз 100 нафар хатм намуда, ба соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ, асосан ба соҳаи маориф фиристода шуданд. Ҳоло дар донишгоҳ 9499  нафар донишҷӯ, аз ҷумла 4234 нафар духтарон таҳсил мекунанд, ки ба таълиму тарбияи онҳо 445 нафар омӯзгорону донишмандон машғуланд. Ҳар сол ин манбаи тайёркунии омӯзгорон 300 - 350  нафар муаллимони ҷавонро ба муассисаҳои таълимии навоҳӣ ва деҳоти кишвар мефиристад.  Аз ҷумла соли соли 2016   самти омӯзгориро  332  нафар донишҷӯён хатм намуданд, ки 87, 6 дарсади онҳо ба муассисаҳои таълимии кишвар ба кор фиристода шуда, боқимондаҳо ба сафҳои қувваҳои мусаллаҳ ҷалб гардидаанд.
Имрӯз дар назди омӯзгорони кишварамон масъулиятҳои баланд вогузошта шудааст. Омӯзгори замони нав набояд бо донишҳои дар мактаби олӣ андухтаи хеш иктифо намояд. Бисёр муҳим дониста мешавад, ки дар зеҳни омӯзгор маҳорату  қобилияти мунтазам тавсеа додани ҷаҳонбинии илмӣ ва педагогӣ ҷой дода шавад.
Чуноне педагоги овозаманди рус К. Д. Ушинский гуфтааст: «Омӯзгор то  замоне зиндагӣ хоҳад кард, ки дар пайи  омӯзиш бошад».  Ин андеша дар шароити кунунӣ моҳияти хоссеро ба худ касб кардааст. Зеро имрӯз  зиндагӣ худ масъалаи омӯзиши ногусастаниро ба миён овардааст.  Дар ҳақиқат, омӯзгор то ҳамон лаҳзае тавоноии омӯзондану тарбия карданро дорад, ки машғули тарбияву омӯзиши шахсии худ бошад. Ҷуз аз ин, ба омӯзгор лозим аст, ки ҳунари эҳтиром намудани шогирдони худро дошта бошад, дар ниҳоди ҳар кадоми онҳо шахсияти нотакрореро пай бурда тавонад.  Бесабаб нест, ки гуфтаанд: «Кӯдак зарфи нозуке мебошад, ки онро барои нигаҳдорӣ ба калонсолон додаанд».  Пас мебояд  ӯро ҳиссачаи ҷомеа дониста, бо муносибати таҳаммулпазирӣ  ва дили пур аз меҳр ба тарбияаш машғул шуд.
Яъне тамоми умр донишомӯз мондан, кунҷков будан, шинохтани ҷаҳони ҳар як шогирд, шинохти беҳтари худ ва инсону ҷаҳон як рисолати мактабии омӯзгор аст.
Омӯзгор ба худ иҷозат дода наметавонад, ки дар зеҳни шогирдон истеъдоду ҳунарро мушоҳида накунад. Дар ин маврид ёдкарде аз Шайхурраис Абуалӣ ибни Сино гӯёи муносибати як устод бо навраси хушзеҳн мебошад. Рӯзе  Абуалӣ  Сино аз пеши дукони оҳангаре мегузашт. Кӯдакеро дид, ки аз оҳангар каме оташ мехоҳад. Оҳангар гуфт: зарфатро биёр, то оташ дар он бирезам. Вале чун кӯдак зарф наёварда буд, бедиранг хам шуд ва миқдоре хокистар бардошт ва рӯи кафи дасти худ паҳн карда гуфт: бирез! Ибни Сино аз тезҳушии ӯ дар шигифт монд ва ӯро ба шогирдии худ пазируфт ва дар тарбияташ кӯшид.
Омӯзгор дар тамоми давру замон шахси иззатманд буд. Замоне маҳз ӯ ягона шахси босавод дар ҷомеа, бавижа дар деҳот ба шумор мерафт  ва зеҳни варзидаи вай сарчашмаи асосии иттилооту донишҳо дониста мешуд. Имрӯз дигар акнун радиову телевизион,  расонаҳои хабарии дигар сарчашмаҳои муҳими иттилоот мебошанд, ки гӯё  омӯзгорро  аз ин мартабааш  маҳрум сохта бошанд. Маҳз барои ҳамин ҳам омӯзгорро мебояд бисёр заҳмат кашид, то ки бештар аз пештар ба такмили донишҳои худ  машғул шуда, на танҳо дар пеши  шогирдон, балки барои падару модарони онҳо низ сарчашмаи донишҳову иттилоот бошад.
Аз ин гуфтаҳо метавон натиҷагирӣ кард, ки  дар назди донишгоҳу донишкадаҳои олии омӯзгорӣ,  дар баробари вазифаҳои пурмасъулияти дигар, омода намудани  педагогҳои  бодонишу варзида, дар миёни омӯзгорон ва аҳли ҷамоатчигӣ  паҳну интишор намудани донишҳои педагогӣ хеле муҳим дониста шудааст. Омӯзгор алоқамандии ҷомеа бо насли наврасро таъмин менамояд ва ҷараёни азхудкунии таҷрибаи ҷамъиятӣ аз тарафи ҷавонон дар зери роҳбарии ӯ амалӣ мегардад.
Набояд аз ёд бурд, ки мо -  падару модарон талаботи бисёре дар назди омӯзгорон мегузорем, аммо гоҳе фаромӯш низ мекунем, ки бояд худамон  ба омӯзгор эҳтирому меҳри хосса дошта бошем, барои заҳмати вазнини ӯ аз самими дил сипосгузор бошем. Охир, омӯзгор ба мо дари ҷаҳони донишу маърифат-ро мекушояд, ба ҳамдигар рафоқату меҳрварзӣ, дар ҳамдастӣ  бо ҳам кору пайкор карданро меомӯзонад, ҳалли масъалаҳои душвори донишандӯзӣ ва муносибат бо ҳамсолонро ёд медиҳад. Аз ин рӯ:
Ҳаққи устод аз падар беш аст
В - аз падар устод дар пеш аст.

Абдулло ҲАБИБУЛЛО,
ректори Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, доктори фанҳои физикаю математика, профессор, узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.09.2017    №: 205    Мутолиа карданд: 661

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед