logo

иқтисод

ПАРВАРИШГОҲ ВА НАҚШИ ОН ДАР ҲИФЗИ ТАБИАТ

Табиат барои инсон манбаи ҳаёт аст. Ҳаёт, рӯзгори инсон ба истифодаи сарватҳои табиӣ вобастагии калон дорад. Аз ин сабаб, истифодаи оқилонаи захираҳои гуногуни табиат омили муҳимтарини беҳтар намудани сатҳи некуаҳволии мардум ва рушди устувори ҷомеа ба ҳисоб меравад.

Табиати Тоҷикистон ғанию рангин буда, ба масъалаи аз маҳвшавӣ нигоҳ доштани намудҳои нодир ва зери таҳдиди нестшавӣ қарордоштаи олами наботот ва ҳайвонот аҳамияти хосса дода мешавад. Соли 1997 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳифзи гуногунии биологӣ пайваст. Дар асоси талаботи ин конвенсия Нақшаи миллии амал оид ба ҳифз ва оқилона истифода бурдани гуногунии биологӣ таҳрезӣ ва бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 сентябри соли 2003, № 392  тасдиқ гардид.
Айни ҳол дар минтақаҳои гуногуни кишвар ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда таъсис дода шудаанд.  Мақсад аз ташкил намудани онҳо нигоҳ доштани   экосистемаи табиат,  намудҳои набототу ҳайвонҳои нодири кишвар мебошад. Ба ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда мамнуъгоҳҳо, парваришгоҳҳо, боғҳои миллӣ, боғҳои табиӣ, минтақаҳои табиии истироҳатӣ ва дигар минтақаҳои табиии муҳофизатшаванда, ки зиёда аз 22,1 дарсади масоҳати Ҷумҳурии Тоҷикистонро ташкил медиҳанд, дохил мешаванд.
Парваришгоҳ майдони табииест, ки дар ҳудуди он намудҳои нодири олами набототу ҳайвонот ва манзараҳои нотакрори кишварамон нигоҳдорӣ  мешаванд. Фарқияти парваришгоҳ аз мамнуъгоҳ дар он аст, ки дар парваришгоҳ корҳои истеҳсолӣ иҷозат дода мешаванд, вале дар мамнуъгоҳ бошад, баръакс, ин амал мамнуъ мебошад. Дар ҳудуди Тоҷикистон 13 парваришгоҳ ба қайд гирифта шудааст.
Дар шуъбаи табиати Осорхонаи миллии Тоҷикистон диорамаи (намуди, манзараи) парваришгоҳи Даштиҷум, ки онро мутахассисон дар сатҳи баланди касбӣ офаридаанд, ба намоиш гузошта шудааст. Ҳангоми гузар аз назди диорамаи мазкур тамошобин худро  дар олами зебои табиати биҳиштосои кишвари азизамон эҳсос мекунад.
Мавриди зикр аст, ки парваришгоҳи Даштиҷум соли 1972  ташкил шуда, аз  тарафи рости соҳили дарёи Панҷ, ки дар нишебии ҷанубу ғарбии қаторкӯҳи Ҳазратишоҳ аз шимол ба ҷануб ба масофаи 45 км тӯл кашидааст, ҷойгир мебошад. Марзи ҷанубии парваришгоҳ аз сарҳади давлатӣ ва дарёи Панҷ ибтидо мегирад. Масоҳати умумиаш 50,1 ҳазор гектар аст.
Мақсад аз таъсис додану нигоҳдории ин парваришгоҳ дар ҳудуди ИДМ барқарор намудани популятсияи устувор, ҳифз ва барқарор намудани экосистемаҳои вайроншуда, дар навбати аввал ҷангалҳои кӯҳӣ, мебошад. Дар парваришгоҳи Даштиҷум рустаниҳои хеле нодир, назири алафҳои гуногуни субалпӣ, пистазор, арчазор, намудҳои зиёди рустаниҳои дарахтиву буттагӣ ва эндемикӣ, ки аҳамияти махсус доранд, мерӯянд. Дар ин парваришгоҳ 15 намуди ҳайвонҳои нодир нигоҳдорӣ мешаванд, ки аз онҳо 5 намуд муҳрадорон буда, ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохил карда шудаанд.
Инсон аз ҳисоби табиат ҳаёт ба cap мебарад ва табиат манбаи таъминоти моддӣ ва маишии инкишофи ҷомеа ба ҳисоб меравад. Омили асосии инкишофи инсоният на ҳукмронӣ ва поймол кардани табиат, балки муносибати оқилонаю беғаразона, ҳифзи тамоми ҷузъҳои олами органикӣ ва ғайриорганикӣ мебошад.
Ҳифз намудан ва нигоҳ доштани олами набототу ҳайвоноти нодир вазифаи муҳими ҳар як сокини мамлакат ба ҳисоб меравад, зеро табиати Тоҷикистон  арзиши ҳаётӣ барои мо ва наслҳои ояндаи мост.
Арафа САЛИМОВА,
сармутахассиси шуъбаи табиати
Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2017    №: 211    Мутолиа карданд: 413

11.12.2017


Баррасии масоили ҳифзи амнияти иттилоотӣ

Вохӯрии Музаффар Ҳусейнзода ва Дан Некулаеску

Инноватсия ва шарикӣ барои ноил гаштан ба Ҳадафҳои рушди устувор

Баргузории форуми «Роҳ ба сӯи иқтисодиёти ғайринақдӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

«Сафирони забони русӣ» ба Тоҷикистон омаданд

Дар Осло Ҷоизаи сулҳи Нобел супурда шуд

Сарвазири Ироқ: «Ҷанг алайҳи «ДИ» анҷом ёфт»

СММ: «Ҳаҷми ҷаҳонии порагирӣ 1 триллион долларро ташкил медиҳад»

Фарбеҳтарин зани дунё 400 кило вазн партофт

08.12.2017


Ҷаҳон дар як сатр

Дар Швейтсария президенти нав интихоб намуданд

Ҷангиёни «Давлати исломӣ» ба киберфазо мегузаранд

Хисорот аз сӯхтори ҷангали Калифорния аз 9 миллиард доллар гузашт

Шикояти соҳибкорон аз мақомоти Қазоқистон кам мешавад

«Наҷотбахши дунё»-ро дар Абу - Дабӣ намоиш медиҳанд

Даҳ кишваре, ки арзонтарин қарзи манзил доранд

07.12.2017


Вохӯрии Шамсиддин Орумбекзода ва Криста Пиккат

Масоили густариши ҳамкориҳо дар соҳаи тиб матраҳ гардид

Маросими супурдани эътимоднома

Баррасии таҳкими равобити соҳибкорони Тоҷикистону Қатар

Бунёди қасри фарҳанг дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин

Ҷаҳон дар як сатр

Владимир Путин дар интихоботи президентӣ иштирок хоҳад кард

Сурия аз ҷангиёни «ДИ» пурра озод карда шуд

Трамп Байтулмуқаддасро пойтахти Исроил эътироф намуд

Назарбоев татбиқи лоиҳаи «Қазоқистони рақамӣ» - ро муҳим меҳисобад

Калонтарин ҳавопаймои дубаҳра ба парвози нахустин омода аст

Олимон скелети одами 3,6 миллион - соларо барқарор карданд

05.12.2017


Баррасии дурнамои рушди муносибатҳои давлатҳои аъзои СҲШ

Иштироки Маҳкам Маҳмудзода дар конференсияи байналмилалӣ

Ифтитоҳи Маркази илмиву фарҳангии Русия дар Хуҷанд

Бунёди мактаб дар Рошорв

Як нишасти муҳим


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед