logo

фарҳанг

МАХЗАНИ ИЛМУ ҲУНАР

Китобхонаи вилоятии оммавии ба номи Тошхоҷа Асирӣ яке аз бонуфузтарин марказҳои хизматрасонии фарҳангӣ дар вилояти Суғд ба шумор меравад. Ҳамзамон, он куҳантарин китобхона дар кишвар маҳсуб меёбад. Имсол ба таъсиси он 100 сол пур мешавад.
Таърихи таъсисёбии китобхона ба соли 1917 рост меояд. 12 марти соли 1917 ҳамоиши панҷуми депутатҳои Гарнизони ҳарбии аскарони шӯравӣ дар шаҳри Хуҷанд баргузор шуд, ки дар он қарори таъсис додани китобхона қабул гардид. Хазинаи китобхонаи навтаъсис худи ҳамон моҳ бо рӯзномаву маҷалла ва китобчаҳои мазмунан сиёсӣ пур шуд. Шумораи аввалини рӯзномаи «Известия» низ ба дасти хонандагон - аскарон тавассути ҳамин китобхона расид. Баъди як моҳ аз китобхонаи шаҳри Тошкент 150 адад китоби дигар оварданд. Минбаъд адабиёти зарурӣ аз шаҳрҳои Москва ва Петроград дастрас мегардид.
Китобхона дар Хонаи озодӣ ҷойгир шуда, мудири нахустини он Червинский таъйин гашт. Аз 1 январ то 1 августи соли 1919 барои ба махзани китобхона ворид кардани адабиёти зарурӣ 33 560 рубл ва барои дастуру раҳнамоҳо 27 447 рубл маблағ сарф гардид. Бино ба иттилои Корманди шоистаи санъати Тоҷикистон Н. Морозов ва профессор А. Дун соли 1924 китобхона шаҳрӣ шуда, дар назди клуби 1 - уми май ҷойгир мешавад. Аз соли 1927 он ҳамчун китобхонаи марказӣ ва дастурдеҳ бо китобхонаҳои ноҳияҳои Хуҷанд, Нов, Ашт, Конибодом ва Исфара ҳамкорӣ мекард.
Шӯрои шаҳри Хуҷанд барои вусъат бахшидани корҳои китобдориву китобшиносӣ корҳои зиёдеро анҷом дод. Дар натиҷа, бинои китобхонаи марказии шаҳрӣ калонтар ва дар он аввалин толори хониш кушода шуд.
Дар солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳон низ (1939 – 1945) ҳам китобхона аз фаъолият намонд. Китобдорон ба аскарону афсарони дар госпиталҳои ҳарбии шаҳр буда, китоб мекашонданд. Соли 1947 китобхонаи шаҳрӣ ба вилоятӣ табдил ёфта, соли 1949 онро ба бинои нав кӯчониданд.  Махзани китобхона дар соли 1959 ба 123 ҳазор нусха расонда шуд.
Мутахассисони маҳаллӣ низ дар он ба фаъолият шурӯъ карданд. Соли 1961 А. Маҳкамов дар вазифаи мудири китобхона, О.Додохоҷаева ва М. Умарова  мудири  шуъба,            О. Неъматова ва дигарон китобдор шуда кор мекарданд.
Ҳамасола фонди он ғанӣ мегардид. Танҳо дар соли 1987 ба хазинаи китобхонаи вилоятӣ 13 ҳазор нусха китоб, 416 номгӯйи рӯзномаву маҷаллаҳо ворид гардида, аз он зиёда аз 10 ҳазор хонанда истифода бурд.
Дар солҳои Истиқлолияти давлатӣ ба ҳайати кории китобхона шомил шудани Нависандаи халқии Тоҷикистон Муҳиддин Хоҷазод, нависандаву рӯзноманигор Аҳмадҷони Хистеварзӣ, таърихшинос Эҳсон Оқилов, адабиётшиносон Нуралӣ Нуров, Баҳром Мирсаидов ва Тайиба Бобоева дар таърихи  китобхонаи вилоятӣ саҳифаҳои навро боз намуд.
Айни замон бинои чаҳорошёнаи китобхона тамоми шароитҳои кориро доро мебошад. Он таҳхонаҳои калон барои нигаҳдории китобҳо низ дорад. Дар ошёнаи якум шуъбаҳои техникӣ ва кишоварзию нигаҳдории китобҳо ҷойгир шудаанд. Шуъбаҳои хизматрасонӣ, маълумотдиҳӣ - библиографӣ, табъу нашр, дастхатҳо ва нашрияҳои нодир, китобхона - филилали № 7, толори маҷлис, шуъбаи илмӣ - методӣ ва дафтарҳои маъмурӣ дар ошёнаи дувум воқеъ гардидаанд. Дар ошёнаи сеюм бошад, шуъбаҳои электронӣ, толори хониш, адабиёти хориҷӣ, феҳристҳо, санъат, адабиёти бачагона (китобхона - филиали № 8) мавқеъ доранд. Ду шуъба - матбуоти даврӣ ва адабиёти тиббӣ дар ошёнаи чаҳорум барои истифодабарандагон хизмат мерасонанд.
Сафар ЭРКАЕВ,
дотсенти Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.11.2017    №: 233    Мутолиа карданд: 938

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед