logo

фарҳанг

МАХЗАНИ ИЛМУ ҲУНАР

Китобхонаи вилоятии оммавии ба номи Тошхоҷа Асирӣ яке аз бонуфузтарин марказҳои хизматрасонии фарҳангӣ дар вилояти Суғд ба шумор меравад. Ҳамзамон, он куҳантарин китобхона дар кишвар маҳсуб меёбад. Имсол ба таъсиси он 100 сол пур мешавад.
Таърихи таъсисёбии китобхона ба соли 1917 рост меояд. 12 марти соли 1917 ҳамоиши панҷуми депутатҳои Гарнизони ҳарбии аскарони шӯравӣ дар шаҳри Хуҷанд баргузор шуд, ки дар он қарори таъсис додани китобхона қабул гардид. Хазинаи китобхонаи навтаъсис худи ҳамон моҳ бо рӯзномаву маҷалла ва китобчаҳои мазмунан сиёсӣ пур шуд. Шумораи аввалини рӯзномаи «Известия» низ ба дасти хонандагон - аскарон тавассути ҳамин китобхона расид. Баъди як моҳ аз китобхонаи шаҳри Тошкент 150 адад китоби дигар оварданд. Минбаъд адабиёти зарурӣ аз шаҳрҳои Москва ва Петроград дастрас мегардид.
Китобхона дар Хонаи озодӣ ҷойгир шуда, мудири нахустини он Червинский таъйин гашт. Аз 1 январ то 1 августи соли 1919 барои ба махзани китобхона ворид кардани адабиёти зарурӣ 33 560 рубл ва барои дастуру раҳнамоҳо 27 447 рубл маблағ сарф гардид. Бино ба иттилои Корманди шоистаи санъати Тоҷикистон Н. Морозов ва профессор А. Дун соли 1924 китобхона шаҳрӣ шуда, дар назди клуби 1 - уми май ҷойгир мешавад. Аз соли 1927 он ҳамчун китобхонаи марказӣ ва дастурдеҳ бо китобхонаҳои ноҳияҳои Хуҷанд, Нов, Ашт, Конибодом ва Исфара ҳамкорӣ мекард.
Шӯрои шаҳри Хуҷанд барои вусъат бахшидани корҳои китобдориву китобшиносӣ корҳои зиёдеро анҷом дод. Дар натиҷа, бинои китобхонаи марказии шаҳрӣ калонтар ва дар он аввалин толори хониш кушода шуд.
Дар солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳон низ (1939 – 1945) ҳам китобхона аз фаъолият намонд. Китобдорон ба аскарону афсарони дар госпиталҳои ҳарбии шаҳр буда, китоб мекашонданд. Соли 1947 китобхонаи шаҳрӣ ба вилоятӣ табдил ёфта, соли 1949 онро ба бинои нав кӯчониданд.  Махзани китобхона дар соли 1959 ба 123 ҳазор нусха расонда шуд.
Мутахассисони маҳаллӣ низ дар он ба фаъолият шурӯъ карданд. Соли 1961 А. Маҳкамов дар вазифаи мудири китобхона, О.Додохоҷаева ва М. Умарова  мудири  шуъба,            О. Неъматова ва дигарон китобдор шуда кор мекарданд.
Ҳамасола фонди он ғанӣ мегардид. Танҳо дар соли 1987 ба хазинаи китобхонаи вилоятӣ 13 ҳазор нусха китоб, 416 номгӯйи рӯзномаву маҷаллаҳо ворид гардида, аз он зиёда аз 10 ҳазор хонанда истифода бурд.
Дар солҳои Истиқлолияти давлатӣ ба ҳайати кории китобхона шомил шудани Нависандаи халқии Тоҷикистон Муҳиддин Хоҷазод, нависандаву рӯзноманигор Аҳмадҷони Хистеварзӣ, таърихшинос Эҳсон Оқилов, адабиётшиносон Нуралӣ Нуров, Баҳром Мирсаидов ва Тайиба Бобоева дар таърихи  китобхонаи вилоятӣ саҳифаҳои навро боз намуд.
Айни замон бинои чаҳорошёнаи китобхона тамоми шароитҳои кориро доро мебошад. Он таҳхонаҳои калон барои нигаҳдории китобҳо низ дорад. Дар ошёнаи якум шуъбаҳои техникӣ ва кишоварзию нигаҳдории китобҳо ҷойгир шудаанд. Шуъбаҳои хизматрасонӣ, маълумотдиҳӣ - библиографӣ, табъу нашр, дастхатҳо ва нашрияҳои нодир, китобхона - филилали № 7, толори маҷлис, шуъбаи илмӣ - методӣ ва дафтарҳои маъмурӣ дар ошёнаи дувум воқеъ гардидаанд. Дар ошёнаи сеюм бошад, шуъбаҳои электронӣ, толори хониш, адабиёти хориҷӣ, феҳристҳо, санъат, адабиёти бачагона (китобхона - филиали № 8) мавқеъ доранд. Ду шуъба - матбуоти даврӣ ва адабиёти тиббӣ дар ошёнаи чаҳорум барои истифодабарандагон хизмат мерасонанд.
Сафар ЭРКАЕВ,
дотсенти Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.11.2017    №: 233    Мутолиа карданд: 1144

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

ВАЗОРАТИ МЕҲНАТ, МУҲОҶИРАТ ВА ШУҒЛИ АҲОЛӢ. Музди миёнаи меҳнат – 1350 сомонӣ

ТИББИ ОИЛАВӢ МУҲИМТАРИН РУКНИ ТАНДУРУСТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед