logo

иқтисод

АШЁИ ХОМ АЗ МО, ФОИДААШ АЗ ДИГАРОН. ЧАРО?

Имрӯз содироти пӯст асосан ба шакли маҳсулоти нимтайёр сурат  мегирад. Пашмро ҳам ба чунин тарз мебаранд. Маҳсулоти табиии ватанӣ ба шакли ашёи хом берун рафта, боз ба нархи даҳчанд ҳамчун моли тайёр ба бозорҳои ҷумҳурӣ бармегардад. Чанд сол муқаддам дар  шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ коргоҳҳои коркарди пӯсту пашм таъсис ёфта буданд. Аз ҷумла, Иттифоқи «Тоҷикматлубот» дар шаҳри Ваҳдат корхонаи коркарди пӯсту пашмро ба кор андохт. Коргоҳ дар оғози фаъолият дар як соат 8 тонна пашмро шуста, барои истифода омода мекард. Аммо баъди як муддати кӯтоҳи фаъолият ба мушкилӣ дучор шуду кор  қатъ гардид.
Соли 2008 Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи коркарди пурраи ашёи хоми чорво (пӯст ва пашм) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015» - ро қабул  кард. Қабули барнома чанд баробар бештар коркард кардани пӯсту пашмро дар назар дошт. Соли 2015 мувофиқи нақша  бояд дар кишвар 2 миллион дона пӯст коркард гардида, маҳсулоти аввалияи пашм ба 6495 тонна  мерасид.
Бино ба иттилои Вазорати саноат ва технологияҳои нав, он сол дар кишвар 1 миллиону 117 дона пӯст коркард гардид, ки назар ба як соли пеш 1 ҳазору 400 дона бештар буд. Соли  гузашта дар ҷумҳурӣ коркарди аввалияи пӯст 492 ҳазору 524 дона ва давоми 9 моҳи соли равон 379 ҳазору  779 донаро ташкил медиҳад. Аммо айни замон  пӯст бе коркард, бар ивази ба ҳар тонна 300 евро супурдан ба хориҷи кишвар содирот  мешавад. Пашм бошад, соли пешин  6 ҳазору 409,5 тонна ва тӯли 10 моҳи соли ҷорӣ 6 ҳазору 622 тонна истеҳсол шудааст.
Месазад, ки корхонаҳои коркарди пӯсту пашмро фаъолтар гардонем.Ҷамъоварию захира кардани пӯст ҳам тартиботу назорати худро дошта, ба исрофи он набояд роҳ дод. Дар баробари сохторҳои марбутаи давлат дар шаҳру ноҳияҳо нуқтаҳои махсуси қабули пӯст вуҷуд надоранд. Пашму пӯст дар ҷумҳуриамон бисёр асту  туфлиҳои бадошту зебо ва сарулибос аз чарму пашми маҳаллӣ кам.
Шаш сол қабл Ҳукумати кишвар ба хотири  дар дохили ҷумҳурӣ бештар  мавриди истифода қарор гирифтани пӯсту пашм содироти коркарднашудаи ин ашёи хоми саноатиро муваққатан манъ карда буд. Масъулони мақомоти дахлдор он вақт гуфта буданд, ки ин иқдоми Ҳукумат коркарди пашмро  чор дарсад бештар кардааст. Бояд то имрӯз корхонаҳои соҳа  бештар фаъол мешуданду  маҳсулоти коркардшуда афзун. Аммо то ҳол кори назаррасе дар ин самт анҷом дода нашудааст. Корхонаҳои соҳа дар ҳалли мушкилоти пеши рӯи худ оҷизанду  бархеи дигар самти фаъолияташонро дигар кардаанд.
Пештар пашми дурушту сиёҳи дар ҷумҳурӣ чандон талабот надоштаро пас аз покизаву коркард кардан ба кишварҳои Русияву Эрон содир мекарданд. Чуноне мутахассисони соҳа зикр мекунанд, қариб 14 дарсади қолинҳои гаронарзиши ҷаҳон, ки бо даст бофта мешаванд, аз пашманд. Аз оне, ки қолинҳои қиматбаҳо дар кишварамон харидор надоранд, дар саноати сабук истифодаи пашми сиёҳ хеле ночиз мебошад.
Солҳои охир саршумори  чорво дар ҳоли афзоиш аст. Аз ҷумла саршумори моли майда дар қиёс ба соли гузашта афзуда, қариб  ба  5 миллиону 600 ҳазор сар баробар аст. Ин гувоҳи он мебошад, ки пӯсту пашм – ашёи хоми  саноатии аз ҷиҳати экологӣ тозаю табиӣ   барои пурра фаъолият кардани  корхонаҳои мавҷудаи соҳа ва таъсиси коргоҳҳои нав  дар оянда кофист. Пас, бояд тадбиру чора андешем. Ба   молу маҳсулоти хориҷӣ ҳавас дорем. Аммо намеандешем, ки ашёи хоми моро арзон харида, ба хости дилашон  нарх гузошта, боз ба мо мефурӯшанд. Имкон дорем, ки онро худамон истеҳсол намоему  арзонтар ба аҳолӣ фурӯшем. Илоҷи ин кор дар дасти сарварони Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурист, ки бояд барои ҳалли ин масъала тадбирҳои мушаххас андешанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.12.2017    №: 259    Мутолиа карданд: 152

18.04.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Рашид Мередов

Сармоягузорӣ ва соҳибкорӣ матраҳ гардиданд

Тақвияти мубориза алайҳи терроризм

Тавсеаи ҳамкориҳои гумрукӣ

Футболи соҳилӣ дар Тоҷикистон

МАЛАЙЗИЯ. Дастоварди навбатии хонандагони тоҷик дар олимпиада

Меркел зарурати вохӯрӣ бо Путинро таъкид намуд

Могерини: «24-25 апрел дар Брюссел қазияи Сурия баррасӣ мегардад»

Аз чор се ҳиссаи аҳолии Яман ниёзманди ёрии башарист

Туркманистон бандари $2 миллиардиро мекушояд

17.04.2018


Омодагӣ ба интихоботи миёнадаврӣ

«Роҳбалади беҳтарин» озмуни КИ ҲХДТ дар шаҳри Кӯлоб

Рӯзи илм таҷлил гардид

Дурахши дзюдогарони кишвар дар ҷомҳои Аврупову Осиё

Вашингтон вақтҳои наздик низомиёнашро аз Сурия мебарорад

Нигаронии президенти Олмон аз дуршавии бештари Русия ва Ғарб

Департаменти ИМА барои идомаи муколама бо Димишқ шарт гузошт

Коршиносон то 100 доллар расидани нархи нафтро пешгӯӣ карданд

16.04.2018


Баргузории ҷаласаи Кумитаи тадорукоти Конференсияи байналмилалии сатҳи баланд

Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Ли Ён Хо

Иҷлосияи 23-юми Шӯрои вазирони корҳои хориҷии Созмони ҳамкории иқтисодӣ доир мешавад

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ифтитоҳи ду бинои таълимӣ

13.04.2018


Оғози бунёди «Қасри Бахт»

Густариши ҳамкориҳои байнипарлумонӣ

Мулоқоти Ҳамрохон Зарифӣ ва Кэйҷи Фуруя

Баррасии масъалаи дастрасии хизматрасониҳои молиявӣ ба соҳибкории хурду миёна ва аҳолӣ

«Шоми мақом»

Варзиш

Меркел ба зарбазании Сурия ҳамроҳ шудан нахост

Пушков: «Бе Русия СММ дуюм НАТО мешавад»

Меваю сабзавоти Осиёи Миёна бо ёрии Вашингтон ба Прибалтика меравад

Ҷанҷоли «нобелӣ» дар академияи Шведсия

Роҳандозии низоми шинохти фаврии чеҳра дар Чин

12.04.2018


НОҲИЯИ ҶАББОР РАСУЛОВ 93 км роҳ таъмир мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед