logo

иқтисод

МУРҒОБ. АГАР АЗ КОҲИШИ МАЙДОНИ ТЕРЕСКЕН ПЕШГИРӢ НАШАВАД...

- Одатан 3 - 4 нафарӣ мерафтем, аммо дар як сафар ҳамин тавр шуд, ки ҳамроҳи ман танҳо ронанда буд. Дар бозгашт мошинамон вайрон шуд. Сардии ҳаво шояд аз 50 дараҷа гузашта буд. Галаи гургон мошинро иҳота карданд ва ба мо, ки дар кабина паноҳ бурда будем, дарафтоданд. Бар асари ҳамлаашон як оинаи мошин шикаст. Аз як тараф ҳамлаи гургон, ки аз мошин дур намешуданд ва аз сӯйи дигар сармои 50 дараҷаӣ вазъамонро хеле бад карда буд. Нисфи шаб кормандони идораамон ҳамроҳи 4 нафар корманди милитсия ба ҷустуҷӯи мо омаданд ва бо дидани онҳо қадре ҷон гирифтем. Агар як соати дигар дертар меомаданд, аз сармои шадид ҷон ба саломат бурданамон дар гумон буд.

Ин ҳарфҳоро Амриддин Қуботбеков, мудири шуъбаи ҳифзи муҳити зисти ноҳияи Мурғоб дар хаймаи чӯпоние канори шоҳроҳи Душанбе – Хоруғ – Кулма дар суҳбат бо мо қисса кард. Дар берун ҳаво хеле сард шуда бошад ҳам, хаймаро тафси алови бухорӣ, ки бо ангишт буд, гарм нигоҳ медошт. Дар гирди бухорӣ суҳбатамон бо Амриддин Қуботбеков ва Парӣ Ғуломайдарова, сармутахассиси Раёсати ҳифзи муҳити зисти ВМКБ, гарм шуд. Вақте аз Амриддин доир ба ноҳияи Мурғоб ва пайвастани қисматаш ба ин ноҳияи дурдасту баландкӯҳ ва иқлими сарду шароити душвори табиӣ суол кардем, чунин гуфт:
- Мурғоб дорои ганҷҳои бебаҳо, табиати афсонавӣ ва пурасрор аст. Оби кӯл ва рӯдҳои азими кишварҳои Осиёи Марказӣ аз лозурҳои Мурғоб сарчашма мегиранд. Бовар меравад, ки дар ояндаи наздик ин мантақаи зебову афсонавии кишварамон бо бунёди инфрасохтори зарурӣ дар рушди соҳаи сайёҳӣ нақши муассир гузошт, ба яке аз ободтарин мавзеъҳои Тоҷикистон табдил меёбад. Дар ин ҷо нодиртарин ҳайвоноту парандаҳо, аз қабили гӯсфанди кӯҳӣ - Архар ё Марко Поло мечарад. Бузи кӯҳии сибирӣ ё худ нахчир, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин, мурғи ҳилоли тибетӣ, ғози ҳиндӣ, мурғи ҳумо, бургут, шоҳин, соҷдаи тибетӣ, дар кӯлҳо: гулмоҳӣ, ширмоҳӣ, асман мавҷуд мебошанд.
Ҳамчунин, дар ин ҷо кӯлҳои зебо, ки сайёҳон онҳоро «чашмони нилгуни Помир» ҳам меноманд - Суманкӯл, Булункӯл, Тузкӯл, Қундузкӯл, Сасикӯл, Зоркӯл, Рангкӯл, Қаракӯл, Чаманкӯл, Учкӯл мавҷуданд. Ноҳия дар масоҳати 38,4 ҳазор километри мураббаъ тӯл кашида, танҳо ҳудуди Боғи миллӣ майдони 2 миллиону 478 гектарро ташкил медиҳад. Ин сарвати бебаҳост ва онро бояд ҳифз кард ва содиқона ба насли оянда супурд.
Давоми суҳбат Амриддин аз нобудшавии буттаи терескен, ки дар ҳудуди ноҳияи Мурғоб ягона рустание, ки ҳам ғизои чорпоёни хонагӣ ва ҳам алафхӯрони ёбоӣ ҳасту сокинон чун маводи сӯхт низ истифода мебаранд, бо ҳасрат сухан мекунад. Ба гуфтаи ӯ, терескен аллакай аз маркази ноҳия дар ҳудуди то 100 км ба чашм намерасад. Нобудшавии терескен дар доманакӯҳҳою талу теппаҳо фалокати зиёдеро ба бор меорад. Аввалан, дар ин мавзеъ минбаъд имконияти парвариши чорпоёни хонагӣ, бавижа қутос, бузу гӯсфандон намемонад. Баъдан гӯсфандони кӯҳии Марко Поло, бузҳои кӯҳӣ, бузҳои сибирӣ ҳудуди Мурғобро тарк менамоянд. Чун онҳо рафтанд, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин ва дигар ҳайвонот дар ин мавзеъ зистан наметавонанд. Дар ҷойҳое, ки терескен нобуд шудааст, аллакай селравӣ мушоҳида мешавад, шамол қабати болои хокро ба ҳар тараф пароканда менамояд. Ба хотири пешгирӣ аз оқибатҳои тахрибшавии табиат бо амри Пешвои миллат ҳар сол ба маблағи 150 ҳазор сомонӣ ангиштсанг ворид ва ба табақаи ниёзманди ноҳия бо нархи арзон фурӯхта мешавад. Бо вуҷуди ин, нафароне ҳастанд, ки ба нобудсозии терескен даст мезананд.
Албатта, чораҳои пешгирӣ аз камшавии майдони терескен аз ҷониби масъулон роҳандозӣ мешавад. Вале дастёбӣ ба натиҷаи дилхоҳ тадбирҳои муассиртарро тақозо менамоянд.
Раҳмони ГУЛЗОР,
 “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.12.2017    №: 260    Мутолиа карданд: 392

20.10.2018


 ИДМ. Нозирони навраси тоҷик дар мақоми аввал

 Болоравии тавлидоти маҳсулоти саноатӣ

Рушди чорводорӣ

КАРТОШКАПАРВАРӢ. Талошҳо самар медиҳанд

 "Подоши амал" дар фестивали байналмилалӣ

 Дар ноҳияи Восеъ беш аз 200 иншоот месозанд

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. Ғалабаҳои "Истиқлол" ва "Хуҷанд"

17.10.2018


РАШТ. Гусели 40 нафар ба хизмати ҳарбӣ

ТОҶИКОБОД. Ду коргоҳи нав дар хизмати сокинон

Вусъати омодагиҳо дар ноҳияи Спитамен

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. 414 иншоот бунёд меёбад

ВАРЗИШГАРОНИ ТОҶИК ДАР ҚУВВАОЗМОИИ ҶАҲОНӢ

Бозиҳои олимпии наврасон. МЕДАЛИ НУҚРАИ БЕЖАН

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед