logo

иқтисод

МУРҒОБ. АГАР АЗ КОҲИШИ МАЙДОНИ ТЕРЕСКЕН ПЕШГИРӢ НАШАВАД...

- Одатан 3 - 4 нафарӣ мерафтем, аммо дар як сафар ҳамин тавр шуд, ки ҳамроҳи ман танҳо ронанда буд. Дар бозгашт мошинамон вайрон шуд. Сардии ҳаво шояд аз 50 дараҷа гузашта буд. Галаи гургон мошинро иҳота карданд ва ба мо, ки дар кабина паноҳ бурда будем, дарафтоданд. Бар асари ҳамлаашон як оинаи мошин шикаст. Аз як тараф ҳамлаи гургон, ки аз мошин дур намешуданд ва аз сӯйи дигар сармои 50 дараҷаӣ вазъамонро хеле бад карда буд. Нисфи шаб кормандони идораамон ҳамроҳи 4 нафар корманди милитсия ба ҷустуҷӯи мо омаданд ва бо дидани онҳо қадре ҷон гирифтем. Агар як соати дигар дертар меомаданд, аз сармои шадид ҷон ба саломат бурданамон дар гумон буд.

Ин ҳарфҳоро Амриддин Қуботбеков, мудири шуъбаи ҳифзи муҳити зисти ноҳияи Мурғоб дар хаймаи чӯпоние канори шоҳроҳи Душанбе – Хоруғ – Кулма дар суҳбат бо мо қисса кард. Дар берун ҳаво хеле сард шуда бошад ҳам, хаймаро тафси алови бухорӣ, ки бо ангишт буд, гарм нигоҳ медошт. Дар гирди бухорӣ суҳбатамон бо Амриддин Қуботбеков ва Парӣ Ғуломайдарова, сармутахассиси Раёсати ҳифзи муҳити зисти ВМКБ, гарм шуд. Вақте аз Амриддин доир ба ноҳияи Мурғоб ва пайвастани қисматаш ба ин ноҳияи дурдасту баландкӯҳ ва иқлими сарду шароити душвори табиӣ суол кардем, чунин гуфт:
- Мурғоб дорои ганҷҳои бебаҳо, табиати афсонавӣ ва пурасрор аст. Оби кӯл ва рӯдҳои азими кишварҳои Осиёи Марказӣ аз лозурҳои Мурғоб сарчашма мегиранд. Бовар меравад, ки дар ояндаи наздик ин мантақаи зебову афсонавии кишварамон бо бунёди инфрасохтори зарурӣ дар рушди соҳаи сайёҳӣ нақши муассир гузошт, ба яке аз ободтарин мавзеъҳои Тоҷикистон табдил меёбад. Дар ин ҷо нодиртарин ҳайвоноту парандаҳо, аз қабили гӯсфанди кӯҳӣ - Архар ё Марко Поло мечарад. Бузи кӯҳии сибирӣ ё худ нахчир, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин, мурғи ҳилоли тибетӣ, ғози ҳиндӣ, мурғи ҳумо, бургут, шоҳин, соҷдаи тибетӣ, дар кӯлҳо: гулмоҳӣ, ширмоҳӣ, асман мавҷуд мебошанд.
Ҳамчунин, дар ин ҷо кӯлҳои зебо, ки сайёҳон онҳоро «чашмони нилгуни Помир» ҳам меноманд - Суманкӯл, Булункӯл, Тузкӯл, Қундузкӯл, Сасикӯл, Зоркӯл, Рангкӯл, Қаракӯл, Чаманкӯл, Учкӯл мавҷуданд. Ноҳия дар масоҳати 38,4 ҳазор километри мураббаъ тӯл кашида, танҳо ҳудуди Боғи миллӣ майдони 2 миллиону 478 гектарро ташкил медиҳад. Ин сарвати бебаҳост ва онро бояд ҳифз кард ва содиқона ба насли оянда супурд.
Давоми суҳбат Амриддин аз нобудшавии буттаи терескен, ки дар ҳудуди ноҳияи Мурғоб ягона рустание, ки ҳам ғизои чорпоёни хонагӣ ва ҳам алафхӯрони ёбоӣ ҳасту сокинон чун маводи сӯхт низ истифода мебаранд, бо ҳасрат сухан мекунад. Ба гуфтаи ӯ, терескен аллакай аз маркази ноҳия дар ҳудуди то 100 км ба чашм намерасад. Нобудшавии терескен дар доманакӯҳҳою талу теппаҳо фалокати зиёдеро ба бор меорад. Аввалан, дар ин мавзеъ минбаъд имконияти парвариши чорпоёни хонагӣ, бавижа қутос, бузу гӯсфандон намемонад. Баъдан гӯсфандони кӯҳии Марко Поло, бузҳои кӯҳӣ, бузҳои сибирӣ ҳудуди Мурғобро тарк менамоянд. Чун онҳо рафтанд, бабри барфӣ, хирси малла, силавсин ва дигар ҳайвонот дар ин мавзеъ зистан наметавонанд. Дар ҷойҳое, ки терескен нобуд шудааст, аллакай селравӣ мушоҳида мешавад, шамол қабати болои хокро ба ҳар тараф пароканда менамояд. Ба хотири пешгирӣ аз оқибатҳои тахрибшавии табиат бо амри Пешвои миллат ҳар сол ба маблағи 150 ҳазор сомонӣ ангиштсанг ворид ва ба табақаи ниёзманди ноҳия бо нархи арзон фурӯхта мешавад. Бо вуҷуди ин, нафароне ҳастанд, ки ба нобудсозии терескен даст мезананд.
Албатта, чораҳои пешгирӣ аз камшавии майдони терескен аз ҷониби масъулон роҳандозӣ мешавад. Вале дастёбӣ ба натиҷаи дилхоҳ тадбирҳои муассиртарро тақозо менамоянд.
Раҳмони ГУЛЗОР,
 “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.12.2017    №: 260    Мутолиа карданд: 582

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед