logo

иқтисод

ПАЁМ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

Дар Паёми навбатии худ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарияти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистонро муваззаф сохтанд, ки дар сохтори худ Маркази омӯзиши пиряхҳоро таъсис дода, мониторинги доимии пиряхҳо ва дигар сарчашмаҳои обии кишварро ҷиддӣ ба роҳ монад. Ҳамзамон, таъкид гардид, ки муассисаҳои илмии академияро зарур аст таҳқиқотро доир ба гуногунии биологӣ, сарватҳои табииву зеризаминӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ, корҳои бостоншиносӣ ва омӯзиши таъриху фарҳанги миллати тоҷик идома диҳанд.
Дар шароити имрӯза, ки илму технология бо суръати кайҳонӣ пеш рафта истодааст, олимони кишварро зарур аст, ки ҷиҳати баланд бардоштани қобилияти рақобати илми ватанӣ корҳои таҳқиқотию технологиро вусъат бахшанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали  Муттаҳид «Дар бораи тағйирёбии иқлим» аз соли 1998 ҳамроҳ буда,  Сарвари давлат 5 маротиба аз минбари бонуфузи СММ оид ба пешгирӣ намудани тағйирёбии иқлим пешниҳодҳои ҷолиб намудаанд. Ҳарчанд ҳиссаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми партов ба муҳит дар миқёси олам ночиз мебошад, аммо кишвари мо дар масъалаи тағйирёбии иқлим яке аз давлатҳои осебпазир маҳсуб меёбад.
Имрӯз соҳаҳои асосии иқтисодиёти Тоҷикистон бо пайомадҳои манфии вобаста ба тағйирёбии иқлим рӯ ба рӯ гардидаанд. Кишвари мо, ки зиёда аз 93 дарсади қаламравашро кӯҳсор ташкил медиҳад, яке аз манбаъҳои асосии оби Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Пиряхҳои он беш аз 60 дарсади захираҳои оби минтақаро ташкил медиҳанд. Аз ин рӯ, обшавии босуръати пиряхҳо, ки бар асари тағйирёбии иқлим ба вуҷуд омадааст, ба раванди таъмини шароити мусоиди зиндагии аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои об таҳдиди ҷиддӣ дорад.
Тавре ки Пешвои миллат зимни ироаи Паёми навбатии худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд дар давоми 40 соли охир аз 14 ҳазор пиряхи хурду калони мавҷудаи кишвар, ки барои тамоми минтақа аҳамияти ҳаётӣ доранд, беш аз 1000 пирях ба нобудӣ расидааст.
Феълан ҷараёни босуръати обшавии пиряхҳо дар натиҷаи баландшавии ҳарорати ҳаво боиси афзоиши бесобиқаи офатҳои табиӣ ва таназзули экосистемаи обӣ гардидааст. Ин падида ҳар сол сабаби хароб гардидани иншооти зиёди иқтисодӣ ва ворид шудани хисороти бузург мегардад.
Ҳолати имрӯзаи вазъи муҳити зист дар ҳавзаи дарёҳои фаромарзӣ бо сабаби афзоиши аҳолӣ, рушди саноат, густариши пайвастаи заминҳои обӣ, фарсуда гардидани шабакаҳои обёрӣ, истифодаи ғайрисамараноки захираҳои об ва нокифоя будани имкониятҳо барои пешгирӣ ва коҳиш додани таъсири офатҳои табиӣ метавонад бештар осебпазир гардад.
Барои кишвари мо татбиқи чораҳои амалӣ дар робита ба ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ, аз ҷумла дар самти пешгирӣ аз таназзули захираҳои обӣ (дарёҳо, кӯлҳо, захираи барф ва пиряхҳо) ва табиӣ ниҳоят муҳим аст.
Аз ҳисоби офатҳои табиии марбут ба об ҳар сол ба ҳисоби миёна ба андозаи беш аз 60 миллиард доллари амрикоӣ зарар ба вуқӯъ пайваста, хушксолию биёбоншавӣ ба сарчашмаи василаҳои зиндагии зиёда аз 1 миллиарду 200 миллион одамон дар тамоми ҷаҳон таҳдид мекунад. Шумораи аҳолии сайёра то соли 2050 зиёда аз 9 миллиард нафарро ташкил дода, ба афзудани истеъмоли об боис мегардад.
Ширин ҚУРБОНОВА,
раиси ташкилоти ибтидоии ҲХДТ «Илмпешагон» - и раёсати  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.01.2018    №: 3    Мутолиа карданд: 288

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед