logo

иқтисод

ПАЁМ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

Дар Паёми навбатии худ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарияти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистонро муваззаф сохтанд, ки дар сохтори худ Маркази омӯзиши пиряхҳоро таъсис дода, мониторинги доимии пиряхҳо ва дигар сарчашмаҳои обии кишварро ҷиддӣ ба роҳ монад. Ҳамзамон, таъкид гардид, ки муассисаҳои илмии академияро зарур аст таҳқиқотро доир ба гуногунии биологӣ, сарватҳои табииву зеризаминӣ, ҷустуҷӯӣ - геологӣ, корҳои бостоншиносӣ ва омӯзиши таъриху фарҳанги миллати тоҷик идома диҳанд.
Дар шароити имрӯза, ки илму технология бо суръати кайҳонӣ пеш рафта истодааст, олимони кишварро зарур аст, ки ҷиҳати баланд бардоштани қобилияти рақобати илми ватанӣ корҳои таҳқиқотию технологиро вусъат бахшанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Конвенсияи Созмони Милали  Муттаҳид «Дар бораи тағйирёбии иқлим» аз соли 1998 ҳамроҳ буда,  Сарвари давлат 5 маротиба аз минбари бонуфузи СММ оид ба пешгирӣ намудани тағйирёбии иқлим пешниҳодҳои ҷолиб намудаанд. Ҳарчанд ҳиссаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми партов ба муҳит дар миқёси олам ночиз мебошад, аммо кишвари мо дар масъалаи тағйирёбии иқлим яке аз давлатҳои осебпазир маҳсуб меёбад.
Имрӯз соҳаҳои асосии иқтисодиёти Тоҷикистон бо пайомадҳои манфии вобаста ба тағйирёбии иқлим рӯ ба рӯ гардидаанд. Кишвари мо, ки зиёда аз 93 дарсади қаламравашро кӯҳсор ташкил медиҳад, яке аз манбаъҳои асосии оби Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Пиряхҳои он беш аз 60 дарсади захираҳои оби минтақаро ташкил медиҳанд. Аз ин рӯ, обшавии босуръати пиряхҳо, ки бар асари тағйирёбии иқлим ба вуҷуд омадааст, ба раванди таъмини шароити мусоиди зиндагии аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои об таҳдиди ҷиддӣ дорад.
Тавре ки Пешвои миллат зимни ироаи Паёми навбатии худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд дар давоми 40 соли охир аз 14 ҳазор пиряхи хурду калони мавҷудаи кишвар, ки барои тамоми минтақа аҳамияти ҳаётӣ доранд, беш аз 1000 пирях ба нобудӣ расидааст.
Феълан ҷараёни босуръати обшавии пиряхҳо дар натиҷаи баландшавии ҳарорати ҳаво боиси афзоиши бесобиқаи офатҳои табиӣ ва таназзули экосистемаи обӣ гардидааст. Ин падида ҳар сол сабаби хароб гардидани иншооти зиёди иқтисодӣ ва ворид шудани хисороти бузург мегардад.
Ҳолати имрӯзаи вазъи муҳити зист дар ҳавзаи дарёҳои фаромарзӣ бо сабаби афзоиши аҳолӣ, рушди саноат, густариши пайвастаи заминҳои обӣ, фарсуда гардидани шабакаҳои обёрӣ, истифодаи ғайрисамараноки захираҳои об ва нокифоя будани имкониятҳо барои пешгирӣ ва коҳиш додани таъсири офатҳои табиӣ метавонад бештар осебпазир гардад.
Барои кишвари мо татбиқи чораҳои амалӣ дар робита ба ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ, аз ҷумла дар самти пешгирӣ аз таназзули захираҳои обӣ (дарёҳо, кӯлҳо, захираи барф ва пиряхҳо) ва табиӣ ниҳоят муҳим аст.
Аз ҳисоби офатҳои табиии марбут ба об ҳар сол ба ҳисоби миёна ба андозаи беш аз 60 миллиард доллари амрикоӣ зарар ба вуқӯъ пайваста, хушксолию биёбоншавӣ ба сарчашмаи василаҳои зиндагии зиёда аз 1 миллиарду 200 миллион одамон дар тамоми ҷаҳон таҳдид мекунад. Шумораи аҳолии сайёра то соли 2050 зиёда аз 9 миллиард нафарро ташкил дода, ба афзудани истеъмоли об боис мегардад.
Ширин ҚУРБОНОВА,
раиси ташкилоти ибтидоии ҲХДТ «Илмпешагон» - и раёсати  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.01.2018    №: 3    Мутолиа карданд: 119

18.04.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Рашид Мередов

Сармоягузорӣ ва соҳибкорӣ матраҳ гардиданд

Тақвияти мубориза алайҳи терроризм

Тавсеаи ҳамкориҳои гумрукӣ

Футболи соҳилӣ дар Тоҷикистон

МАЛАЙЗИЯ. Дастоварди навбатии хонандагони тоҷик дар олимпиада

Меркел зарурати вохӯрӣ бо Путинро таъкид намуд

Могерини: «24-25 апрел дар Брюссел қазияи Сурия баррасӣ мегардад»

Аз чор се ҳиссаи аҳолии Яман ниёзманди ёрии башарист

Туркманистон бандари $2 миллиардиро мекушояд

17.04.2018


Омодагӣ ба интихоботи миёнадаврӣ

«Роҳбалади беҳтарин» озмуни КИ ҲХДТ дар шаҳри Кӯлоб

Рӯзи илм таҷлил гардид

Дурахши дзюдогарони кишвар дар ҷомҳои Аврупову Осиё

Вашингтон вақтҳои наздик низомиёнашро аз Сурия мебарорад

Нигаронии президенти Олмон аз дуршавии бештари Русия ва Ғарб

Департаменти ИМА барои идомаи муколама бо Димишқ шарт гузошт

Коршиносон то 100 доллар расидани нархи нафтро пешгӯӣ карданд

16.04.2018


Баргузории ҷаласаи Кумитаи тадорукоти Конференсияи байналмилалии сатҳи баланд

Вохӯрии Сироҷиддин Аслов ва Ли Ён Хо

Иҷлосияи 23-юми Шӯрои вазирони корҳои хориҷии Созмони ҳамкории иқтисодӣ доир мешавад

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ифтитоҳи ду бинои таълимӣ

13.04.2018


Оғози бунёди «Қасри Бахт»

Густариши ҳамкориҳои байнипарлумонӣ

Мулоқоти Ҳамрохон Зарифӣ ва Кэйҷи Фуруя

Баррасии масъалаи дастрасии хизматрасониҳои молиявӣ ба соҳибкории хурду миёна ва аҳолӣ

«Шоми мақом»

Варзиш

Меркел ба зарбазании Сурия ҳамроҳ шудан нахост

Пушков: «Бе Русия СММ дуюм НАТО мешавад»

Меваю сабзавоти Осиёи Миёна бо ёрии Вашингтон ба Прибалтика меравад

Ҷанҷоли «нобелӣ» дар академияи Шведсия

Роҳандозии низоми шинохти фаврии чеҳра дар Чин

12.04.2018


НОҲИЯИ ҶАББОР РАСУЛОВ 93 км роҳ таъмир мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед