logo

фарҳанг

АЗ ҶОМЕАИ ИТТИЛООТӢ БА ҶОМЕАИ РАҚАМӢ Ё ҲАМҚАДАМИ ЗАМОН БОШЕМ!

Паёми  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии  Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон  ба  Маҷлиси  Олиро ҳар дафъа муфассал меомӯзам. Албатта, ҳамчун иқтисодшинос, пеш аз ҳама, ба он диққат медиҳам, ки ин дафъа кадом масъалаҳои муҳимтарини соҳа бештар таваҷҷуҳи Сарвари давлатро ба худ ҷалб намудаанд.
Аз ин паёмҳо ман барои худ ду ҷиҳати умдатаринро кашф кардаам: таҳлили бағоят амиқу объективонаи вазъият ва дар ин асос масъалагузорию пешгӯиҳои некбинона. Яъне, қадами минбаъдаи иқтисоди миллӣ ба кадом самт ва чӣ гуна гузошта шуда, чӣ боздеҳе дошта бошад. Ин ҳаётан муҳим аст, зеро иқтисоди рушдкарда локомотиви кулли соҳаҳои дигар маҳсуб меёбад.
Агар паёмҳои даҳ соли охирро муқоиса кунем, ҷиҳати умда он аст, ки миқёси вазифагузориҳо бамаротиб афзудааст, доманадор шудааст. Ин, пеш аз ҳама, далели зиёдшавии имкониятҳои иқтисодию молиявӣ ва зеҳнии мамлакат мебошад, ки метавонем пеши худ ҳадафҳои бузургтар гузошта бошем, ҳамгироиямон бо иқтисодӣ ҷаҳонӣ бештар гардад, ҳамкориҳои судмандамон бо кишварҳои дунё тақвият ёбанд. Мақсад аз ин ҳама дар ниҳоят эътибори байналмилалии Тоҷикистон чун кишвари пешрав ва таъмини рӯзгори шоистаи мардуми шарифи диёр аст. Албатта, дар сурати таваҷҷуҳи вижа, пеш аз ҳама, ба ҳалли масоили иқтисодӣ.
Дар Паём ба Маҷлиси Олӣ омадааст: «Хотирнишон  месозам,  ки  такмили  низоми   идоракунии  давлатӣ   ва пешниҳоди  хизматрасониҳои босифат самти  муҳими  ислоҳоти  иқтисодӣ   ба  ҳисоб  меравад”.  Аз ин ҳама ҳидояту вазифагузориҳо ояндаи наздику дури иқтисоди миллиро тасаввур метавон кард, ки муҳимтарин дастовардҳои технологияҳои иттилоотию коммуникатсиониро ба таври густурда истифода карда бошад. Яъне, иқтисоди миллии мо низ рӯ ба иқтисоди рақамӣ мениҳад. Зимнан, 20 соли охир он воқеан тренди ҷаҳонӣ гашта, дар ин муддати кӯтоҳ Сингапур, Британияи Кабир, Зеландияи Нав, Амороти Муттаҳидаи Араб, Эстония, Ҳонконг, Ҷопон ва Исроил тавонистанд бо иқтисоди рақамии рушдкарда “элитаи рақамӣ” - и дунё шаванд.
Хушбахтона, дар Тоҷикистони мо низ аз “иқтисоди рақамӣ” дар ғафлат намондаанд. Мо чанд сол инҷониб аз нахустин самараҳои он истифода мебарем. Ин, бешубҳа, даставвал интернет аст, ки ҳам дар кор, ҳам дар таҳсилу рӯзгор ҳамсафару мушкилкушоямон гаштааст. Тавассути он мо низ чун дар дигар давлатҳои пешрафта бо харидуфурӯш машғул мешавем, бо кортҳои электронӣ сару кор дорем, маош мегирем, пардохтҳои гуногун анҷом медиҳем. Дар корхонаҳои пешқадам аз технологияҳои интернети индустриалӣ истифода мебаранд. Сохторҳои давлатӣ барои шаҳрвандон тавассути “Равзанаи ягона” номгӯи зиёди хизматрасониҳои электрониро манзур мекунанд. Фаъолияти “ҳукумати электронӣ” торафт густурдатар мешавад. Дар мактабҳои олӣ тавассути технологияҳои интернетӣ раванди таълим комилан тағйир ёфтааст.
Дар баробари ин, дар кори такмили низоми идоракунии давлатӣ ва пешниҳоди хизматрасониҳои босифат, ки Пешвои миллат вазифагузорӣ карданд, муассиртарин омили калидӣ роҳандозии фаъоли иқтисоди рақамӣ шуда метавонад. Ин ба сари худ як таҳаввулоти ҷиддии муносибат дар ташкили кори соҳаҳои мухталифи иқтисод, алоқаю ҳамкориҳои истеҳсолӣ, иттилоотӣ, тиҷоратӣ ва иҷтимоӣ, сарфи назар аз шакли моликият мебошад. Бинобар ҳамин, дар ин кор на саҳлангорӣ равост, на шитобзадагӣ. Пеш аз ҳама, бояд муайян сохт, ки дар кадом марҳила қарор дорем ва дар асоси омӯзиши таҷрибаи ҷаҳонӣ ба ҳалли кадом масъалаҳо дар навбати якум аҳамият дод. Бешубҳа, барои тезондани афзоиши рақамӣ аз муҳимтарин шартҳо дастрасии саросарӣ ба интернети босуръат, истифодаи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ мебошад. Барор гирифтани нақшаҳо дар роҳандозии иқтисоди рақамӣ ба мавҷудияти IT- мутахассисони баландпоя вобаста мебошад. Яъне, дигар ҷиҳати муҳим омодасозии кадрҳои замонавӣ барои ҳама зинаҳост.
Пӯшида нест, ки дар аксар корхонаҳо техникаю технологияҳои аз нимаи дуюм ва солҳои охири садаи гузашта мондаанд. Яъне, барои онҳо масъалаи рақами як таҷдиди воситаҳои истеҳсолот бо таҷҳизоту технологияҳои муосир мебошад, ки маблағгузории калонро тақозо дорад. Ҳукумати ҷумҳурӣ дар ин бобат онҳоро дастгирӣ карда, барои воридсозии техникаю технологияҳои навтарин имтиёзҳои андозу гумрукӣ муқаррар намудааст. Аз ин рӯ, онҳо зимни харидории воситаҳои истеҳсолот бояд хусусиятҳои иқтисоди рақамиро дар назар дошта бошанд. Иқтисоди рақамӣ роҳи имрӯзу фардои иқтисоди дунёст. Тоҷикистони соҳибистиқлол дар ин ҷода қадамҳои нахустин мегузорад. Ҳидоятҳои дар Паём баёнёфтаи Сарвари давлат ин қадамҳоро устувортар ва тадриҷан аз ҷомеаи иттилоотӣ ба ҷомеаи рақамӣ гузаштани кишварамонро амри ногузир мегардонанд. 
Аъзам ХОЛМАТОВ,
корманди пешбари илмии Институти  иқтисодиёт 
ва  демографияи Академияи  илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илми иқтисод


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 308

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед