logo

фарҳанг

САДА ҶАШНИ ОҒОЗИ КОРҲОИ КИШОВАРЗӢ

Сада - яке аз ҷашнҳои қадимтарини мардуми ориёӣ, аз ҷумла тоҷикон, аз наздик шудани фасли баҳор ва оғози корҳои кишоварзон хабар медиҳад. Ҷашни мазкур дар майдонҳои васеъ, дар фазои озод ва талу теппаҳо бо иштироки зану мард, кӯдакон ва тамоми мардум гузаронда шуда, онро иди  ҳамагон меномиданд.
Садаро махсусан кишоварзон бесаброна интизор шуда, бо шукӯҳу шаҳомат баргузор менамуданд. Бо гузашти замон ин ҷашни  миллӣ ба гӯшаи фаромӯшӣ рафт. Маҳз дар замони Истиқлолияти давлатӣ бо иқдоми хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҷашни ниёгонамон аз нав эҳё шуд.
Сарвари давлат ба арзиш ва қимати ҷашнҳои миллӣ баҳои баланд дода, аз ҷумла қайд намудаанд: «Сада ба монанди Наврӯз ва Меҳргон таҷассумгари суннатҳои неки инсонист, ки файзу баракати хони пурнеъмати кишоварзонро инъикос менамояд. Бинобар ин, зарур аст, ки ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил карда шавад. Аз ин хотир, анъанаву расму оинҳо ва фарҳанги ғании мардуми тоҷик, ки аз қадимулаём бо замин сару кор доштанд ва соҳиби маданияти баланди заминдорӣ буданд, то имрӯз зинда боқӣ мондааст ва ҳамчун ҷузъи таркибии тамаддуни умумибашарӣ барои инсоният хизмат менамояд».
Бояд гуфт, ки Сада - иди касбии олимони Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон низ ба шумор меравад. Олимони соҳа бо мақсади сазовор пешвоз гирифтани иди мазкур ва баҳри таъмини илмии рушди бахшҳои кишоварзӣ пурсамар фаъолият намуда, соли сипаригашта ба дастовардҳои муайян соҳиб гардиданд. Аз ҷумла, 7 навъи нави серҳосили зироатҳои кишоварзӣ - 2 навъи пахта, 1 навъ гандум, 1 навъ офтобпараст, 1 навъ юнучқа ва 2 навъ картошка минтақабоб гардида, ба Комиссияи давлатӣ барои санҷиш ва минтақабобкунӣ 21 навъу дурагаҳои зироатҳои кишоварзӣ супорида шуд. Инчунин, мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ ихтироъ гардиданд, ки дар хоҷагиҳои деҳқонӣ мавриди истифода қарор доранд.
Олимони Академия дар офаридани навъҳои серҳосили зироатҳо, доруҳои байторӣ ва тарҳрезии мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ соҳиби 12 патент, 7 шаҳодатномаи ҳуқуқи селексионерӣ, 6 қарори мусбат барои гирифтани патент гардиданд.
Бо мақсади ҷустуҷӯйи роҳҳои баланд бардоштани самаранокии парвариши зироатҳо олимони Академия дар хоҷагии ҶДММ “Агросаноат”- и шаҳри Турсунзода қитъаи намоишии технологияи муосири парвариши пахтаи навъи “Дӯстӣ - ИЗ” дар зери плёнкаро бо усули обёрии қатрагӣ дар масоҳати 1 гектар ташкил  намуданд. Дар оғози кор дар ин қитъа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳузур доштанд. Аз ин қитъаи якгектара 50,6 сентнер ҳосил гирифта шуд. Инчунин, дар қиёс ба навъҳои чинӣ дар ноҳияҳои Данғара ва Дӯстӣ қитъаҳои намоишии парвариши пахтаи навъҳои олимони тоҷик “Нодир” ва “Тоҷикистон” дар майдони 2 гектар ташкил карда шуд ва ҳосилнокии онҳо мутаносибан 38,1 ва 42,6 сентнер аз ҳар гектарро ташкил дод.
Ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби олимони Академия 9 пешниҳод оид ба ҷобаҷогузории навъҳои пахта дар минтақаҳои ҷумҳурӣ, бунёди боғу токзорҳо дар заминҳои лалмии аз боришот таъмин, парвариши зироатҳои кишоварзӣ ва дарахтони мевадиҳанда дар мавзеи Канаски шаҳри Ваҳдат, интихоби зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ, кишти зериплёнкагии пахта бо усули обмонии қатрагӣ, азхуд намудани заминҳо дар мавзеъҳои ноҳияи Балҷувон, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии замин дар ноҳияҳои вилояти Хатлон,  масъалаҳои рӯзмарраи рушди соҳаи парандапарварӣ ва истифодаи манбаъҳои маъдандори маҳаллӣ барои хӯроки чорвою паранда ирсол гардид.
Бо мақсади тайёр намудани кадрҳои ҷавони баландихтисоси илмӣ 13 рисолаи номзадию докторӣ дифоъ гардида, 80 ҷавони лаёқатманд ба магистратура, аспирантура ва докторантураи Академия ҷалб карда шуд.
Дар сохтори худи Академия бошад, 5 муассисаи нав - Маркази илмии ҳифзи рустаниҳо, марказҳои илми кишоварзӣ дар вилоятҳои Хатлону Суғд, Стансияи ҷумҳуриявии таҷрибавии пиллапарварӣ ва Стансияи таҷрибавии кишоварзӣ дар ноҳияи Данғара таъсис дода шуданд. Айни ҳол олимони Академия бо дастгирии доимии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми захираҳои зеҳнии худро баҳри рушди илми кишоварзӣ, таъмини амнияти озуқавории мамлакат ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум равона карда истодаанд.
Нуралӣ АСОЗОДА,
президенти АИКТ,
доктори илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.01.2018    №: 22    Мутолиа карданд: 210

16.08.2018


Рӯзноманигорони ӯзбек меҳмони Тоҷикистон

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед