logo

фарҳанг

САДА ҶАШНИ ОҒОЗИ КОРҲОИ КИШОВАРЗӢ

Сада - яке аз ҷашнҳои қадимтарини мардуми ориёӣ, аз ҷумла тоҷикон, аз наздик шудани фасли баҳор ва оғози корҳои кишоварзон хабар медиҳад. Ҷашни мазкур дар майдонҳои васеъ, дар фазои озод ва талу теппаҳо бо иштироки зану мард, кӯдакон ва тамоми мардум гузаронда шуда, онро иди  ҳамагон меномиданд.
Садаро махсусан кишоварзон бесаброна интизор шуда, бо шукӯҳу шаҳомат баргузор менамуданд. Бо гузашти замон ин ҷашни  миллӣ ба гӯшаи фаромӯшӣ рафт. Маҳз дар замони Истиқлолияти давлатӣ бо иқдоми хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҷашни ниёгонамон аз нав эҳё шуд.
Сарвари давлат ба арзиш ва қимати ҷашнҳои миллӣ баҳои баланд дода, аз ҷумла қайд намудаанд: «Сада ба монанди Наврӯз ва Меҳргон таҷассумгари суннатҳои неки инсонист, ки файзу баракати хони пурнеъмати кишоварзонро инъикос менамояд. Бинобар ин, зарур аст, ки ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил карда шавад. Аз ин хотир, анъанаву расму оинҳо ва фарҳанги ғании мардуми тоҷик, ки аз қадимулаём бо замин сару кор доштанд ва соҳиби маданияти баланди заминдорӣ буданд, то имрӯз зинда боқӣ мондааст ва ҳамчун ҷузъи таркибии тамаддуни умумибашарӣ барои инсоният хизмат менамояд».
Бояд гуфт, ки Сада - иди касбии олимони Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон низ ба шумор меравад. Олимони соҳа бо мақсади сазовор пешвоз гирифтани иди мазкур ва баҳри таъмини илмии рушди бахшҳои кишоварзӣ пурсамар фаъолият намуда, соли сипаригашта ба дастовардҳои муайян соҳиб гардиданд. Аз ҷумла, 7 навъи нави серҳосили зироатҳои кишоварзӣ - 2 навъи пахта, 1 навъ гандум, 1 навъ офтобпараст, 1 навъ юнучқа ва 2 навъ картошка минтақабоб гардида, ба Комиссияи давлатӣ барои санҷиш ва минтақабобкунӣ 21 навъу дурагаҳои зироатҳои кишоварзӣ супорида шуд. Инчунин, мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ ихтироъ гардиданд, ки дар хоҷагиҳои деҳқонӣ мавриди истифода қарор доранд.
Олимони Академия дар офаридани навъҳои серҳосили зироатҳо, доруҳои байторӣ ва тарҳрезии мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ соҳиби 12 патент, 7 шаҳодатномаи ҳуқуқи селексионерӣ, 6 қарори мусбат барои гирифтани патент гардиданд.
Бо мақсади ҷустуҷӯйи роҳҳои баланд бардоштани самаранокии парвариши зироатҳо олимони Академия дар хоҷагии ҶДММ “Агросаноат”- и шаҳри Турсунзода қитъаи намоишии технологияи муосири парвариши пахтаи навъи “Дӯстӣ - ИЗ” дар зери плёнкаро бо усули обёрии қатрагӣ дар масоҳати 1 гектар ташкил  намуданд. Дар оғози кор дар ин қитъа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳузур доштанд. Аз ин қитъаи якгектара 50,6 сентнер ҳосил гирифта шуд. Инчунин, дар қиёс ба навъҳои чинӣ дар ноҳияҳои Данғара ва Дӯстӣ қитъаҳои намоишии парвариши пахтаи навъҳои олимони тоҷик “Нодир” ва “Тоҷикистон” дар майдони 2 гектар ташкил карда шуд ва ҳосилнокии онҳо мутаносибан 38,1 ва 42,6 сентнер аз ҳар гектарро ташкил дод.
Ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби олимони Академия 9 пешниҳод оид ба ҷобаҷогузории навъҳои пахта дар минтақаҳои ҷумҳурӣ, бунёди боғу токзорҳо дар заминҳои лалмии аз боришот таъмин, парвариши зироатҳои кишоварзӣ ва дарахтони мевадиҳанда дар мавзеи Канаски шаҳри Ваҳдат, интихоби зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ, кишти зериплёнкагии пахта бо усули обмонии қатрагӣ, азхуд намудани заминҳо дар мавзеъҳои ноҳияи Балҷувон, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии замин дар ноҳияҳои вилояти Хатлон,  масъалаҳои рӯзмарраи рушди соҳаи парандапарварӣ ва истифодаи манбаъҳои маъдандори маҳаллӣ барои хӯроки чорвою паранда ирсол гардид.
Бо мақсади тайёр намудани кадрҳои ҷавони баландихтисоси илмӣ 13 рисолаи номзадию докторӣ дифоъ гардида, 80 ҷавони лаёқатманд ба магистратура, аспирантура ва докторантураи Академия ҷалб карда шуд.
Дар сохтори худи Академия бошад, 5 муассисаи нав - Маркази илмии ҳифзи рустаниҳо, марказҳои илми кишоварзӣ дар вилоятҳои Хатлону Суғд, Стансияи ҷумҳуриявии таҷрибавии пиллапарварӣ ва Стансияи таҷрибавии кишоварзӣ дар ноҳияи Данғара таъсис дода шуданд. Айни ҳол олимони Академия бо дастгирии доимии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми захираҳои зеҳнии худро баҳри рушди илми кишоварзӣ, таъмини амнияти озуқавории мамлакат ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум равона карда истодаанд.
Нуралӣ АСОЗОДА,
президенти АИКТ,
доктори илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.01.2018    №: 22    Мутолиа карданд: 164

23.05.2018


Ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳои ИДМ баргузор мегардад

Вохӯрии Абдураҳим Қаҳҳоров бо Чжао Кэчжи

Тоҷикистон дар ҳифзи нигаҳдории гуногунии биологӣ саҳми назаррас дорад

Ҷаҳон дар як сатр

Рашид Олимов: «Масоили амниятӣ таваҷҷуҳи бештар мехоҳад»

Дар Олмон ба хотимабахшии «давраи яхбандӣ» дар муносибат бо Русия даъват намуданд

Аморат низоми раводидро барои сармоягузорону мутахассисони баландпоя сабук кард

Қазоқистон: имтиёзҳои қарзи манзил барои омӯзгорон ва табибон

Қирғизистон барои иштирок дар лоиҳаи «Digital CASA» беш аз 3 миллиард рубл мегирад

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ

Армуғон аз Италия

Ҷаҳон дар як сатр

Низомиёни афғон маркази музофоти Фараҳро аз «Толибон» озод карданд

Дар Қоҳира кишварҳои араб масъалаи Байтулмуқаддасро баррасӣ мекунанд

Дар Қазоқистон иттиҳодияҳои динӣ ҳисоботи молиявӣ хоҳанд дод

Қирғизистон: ҳаҷми воридот аз содирот 3,2 маротиба бештар аст

16.05.2018


Рӯзҳои фарҳангии ВМКБ дар Хатлон

В. Путин: «Силоҳи нави мо даҳсолаҳо тавозуни стратегиро дар ҷаҳон таъмин месозад»

Пхенян таҳдиди дасткашӣ аз ҳамоиши ИМА – Кореяи Шимолӣ кард

«Иқтисоди сабз» метавонад 24 миллион ҷойи нави кор фароҳам орад

Дарёфти 7 медал дар Чемпионати Осиё


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед