logo

фарҳанг

САДА ҶАШНИ ОҒОЗИ КОРҲОИ КИШОВАРЗӢ

Сада - яке аз ҷашнҳои қадимтарини мардуми ориёӣ, аз ҷумла тоҷикон, аз наздик шудани фасли баҳор ва оғози корҳои кишоварзон хабар медиҳад. Ҷашни мазкур дар майдонҳои васеъ, дар фазои озод ва талу теппаҳо бо иштироки зану мард, кӯдакон ва тамоми мардум гузаронда шуда, онро иди  ҳамагон меномиданд.
Садаро махсусан кишоварзон бесаброна интизор шуда, бо шукӯҳу шаҳомат баргузор менамуданд. Бо гузашти замон ин ҷашни  миллӣ ба гӯшаи фаромӯшӣ рафт. Маҳз дар замони Истиқлолияти давлатӣ бо иқдоми хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҷашни ниёгонамон аз нав эҳё шуд.
Сарвари давлат ба арзиш ва қимати ҷашнҳои миллӣ баҳои баланд дода, аз ҷумла қайд намудаанд: «Сада ба монанди Наврӯз ва Меҳргон таҷассумгари суннатҳои неки инсонист, ки файзу баракати хони пурнеъмати кишоварзонро инъикос менамояд. Бинобар ин, зарур аст, ки ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил карда шавад. Аз ин хотир, анъанаву расму оинҳо ва фарҳанги ғании мардуми тоҷик, ки аз қадимулаём бо замин сару кор доштанд ва соҳиби маданияти баланди заминдорӣ буданд, то имрӯз зинда боқӣ мондааст ва ҳамчун ҷузъи таркибии тамаддуни умумибашарӣ барои инсоният хизмат менамояд».
Бояд гуфт, ки Сада - иди касбии олимони Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон низ ба шумор меравад. Олимони соҳа бо мақсади сазовор пешвоз гирифтани иди мазкур ва баҳри таъмини илмии рушди бахшҳои кишоварзӣ пурсамар фаъолият намуда, соли сипаригашта ба дастовардҳои муайян соҳиб гардиданд. Аз ҷумла, 7 навъи нави серҳосили зироатҳои кишоварзӣ - 2 навъи пахта, 1 навъ гандум, 1 навъ офтобпараст, 1 навъ юнучқа ва 2 навъ картошка минтақабоб гардида, ба Комиссияи давлатӣ барои санҷиш ва минтақабобкунӣ 21 навъу дурагаҳои зироатҳои кишоварзӣ супорида шуд. Инчунин, мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ ихтироъ гардиданд, ки дар хоҷагиҳои деҳқонӣ мавриди истифода қарор доранд.
Олимони Академия дар офаридани навъҳои серҳосили зироатҳо, доруҳои байторӣ ва тарҳрезии мошину мошинолоти хурдҳаҷми кишоварзӣ соҳиби 12 патент, 7 шаҳодатномаи ҳуқуқи селексионерӣ, 6 қарори мусбат барои гирифтани патент гардиданд.
Бо мақсади ҷустуҷӯйи роҳҳои баланд бардоштани самаранокии парвариши зироатҳо олимони Академия дар хоҷагии ҶДММ “Агросаноат”- и шаҳри Турсунзода қитъаи намоишии технологияи муосири парвариши пахтаи навъи “Дӯстӣ - ИЗ” дар зери плёнкаро бо усули обёрии қатрагӣ дар масоҳати 1 гектар ташкил  намуданд. Дар оғози кор дар ин қитъа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳузур доштанд. Аз ин қитъаи якгектара 50,6 сентнер ҳосил гирифта шуд. Инчунин, дар қиёс ба навъҳои чинӣ дар ноҳияҳои Данғара ва Дӯстӣ қитъаҳои намоишии парвариши пахтаи навъҳои олимони тоҷик “Нодир” ва “Тоҷикистон” дар майдони 2 гектар ташкил карда шуд ва ҳосилнокии онҳо мутаносибан 38,1 ва 42,6 сентнер аз ҳар гектарро ташкил дод.
Ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби олимони Академия 9 пешниҳод оид ба ҷобаҷогузории навъҳои пахта дар минтақаҳои ҷумҳурӣ, бунёди боғу токзорҳо дар заминҳои лалмии аз боришот таъмин, парвариши зироатҳои кишоварзӣ ва дарахтони мевадиҳанда дар мавзеи Канаски шаҳри Ваҳдат, интихоби зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ, кишти зериплёнкагии пахта бо усули обмонии қатрагӣ, азхуд намудани заминҳо дар мавзеъҳои ноҳияи Балҷувон, беҳтар намудани ҳолати мелиоративии замин дар ноҳияҳои вилояти Хатлон,  масъалаҳои рӯзмарраи рушди соҳаи парандапарварӣ ва истифодаи манбаъҳои маъдандори маҳаллӣ барои хӯроки чорвою паранда ирсол гардид.
Бо мақсади тайёр намудани кадрҳои ҷавони баландихтисоси илмӣ 13 рисолаи номзадию докторӣ дифоъ гардида, 80 ҷавони лаёқатманд ба магистратура, аспирантура ва докторантураи Академия ҷалб карда шуд.
Дар сохтори худи Академия бошад, 5 муассисаи нав - Маркази илмии ҳифзи рустаниҳо, марказҳои илми кишоварзӣ дар вилоятҳои Хатлону Суғд, Стансияи ҷумҳуриявии таҷрибавии пиллапарварӣ ва Стансияи таҷрибавии кишоварзӣ дар ноҳияи Данғара таъсис дода шуданд. Айни ҳол олимони Академия бо дастгирии доимии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми захираҳои зеҳнии худро баҳри рушди илми кишоварзӣ, таъмини амнияти озуқавории мамлакат ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум равона карда истодаанд.
Нуралӣ АСОЗОДА,
президенти АИКТ,
доктори илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.01.2018    №: 22    Мутолиа карданд: 121

21.02.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов бо Оле Йоҳан Бёрней

Ҷаласаи ситоди ҷумҳуриявӣ дар Вазорати кишоварзӣ

Баррасии масоили мубрами густариши ҳамкориҳо

Баргузории намоиши «Корвони ҳунар»

Ҷаҳон дар як сатр

СММ Туркияро ба қатъи амалиёти низомӣ дар Африн даъват намуд

Дар ИДМ 90 нафар барои маблағгузории терроризм ба даст афтод

Кушта шудани 24 полис аз дасти толибон

ДИ дар Афғонистон ва Покистон реша медавонад

Венесуэла соҳиби криптоасъори худ шуд

Samsung дроне баровард, ки бо нигоҳ идора мешавад

20.02.2018


Бизнес-форуми доираҳои соҳибкорӣ баргузор мешавад

Хисрав Соҳибзода бо Султон Саъд ал-Мурайхӣ мулоқот намуд

Дурнамои рушди сиёсати давлатии ҷавонон матраҳ мегардад

ҶДММ “Суғуртаи асри XXI” соҳиби иҷозатнома шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Вячеслав Володин: «Дар Сурия миёни «ДИ» - ро Русия шикаст»

Гуфтушуниди Чин бо ҷудоихоҳони покистонӣ

Қазоқистон: «Шустан» - и $500 миллион ва 8 сол маҳрумӣ аз озодӣ

Барои барқарорсозии Мехико баъди заминҷунбӣ шаш сол зарур аст

19.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Валбурга Рос мулоқот намуд

Муносибатҳои тиҷоратию иқтисодӣ бо Япония густариш меёбанд

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ба стандартҳои ҷаҳонӣ мутобиқ мешавад

Барориши нахустини коғазҳои қиматнок ба иқтисоди кишвар 500 миллион доллар ворид намуд

Нуъмон Абдуғаффорзода: "Ба шарофати имтиёзҳои андозию гумрукӣ инфрасохтори сайёҳӣ рушд меёбад"

Ҷаҳон дар як сатр

Масъулияти куштори одамон дар Қизлярро «ДИ» ба зимма гирифт

ИА воридсозии сулҳофарон ба Донбассро воситаи қатъи таҳрими зиддирусӣ мешуморад

Мексика дар 33 мунитсипалитет ҳолати фавқулода роҳандозӣ кард

Садамаи чархбол боиси марги 13 нафар гашт

Дар Венесуэла ҳавопаймо ба болои хона афтид

Варзиш

17.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Ясмин Гуедар мулоқот намуд

Баррасии рушди муносибатҳои Тоҷикистону Озарбойҷон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед