logo

иҷтимоиёт

Рӯзгоре барои ибрат

Ҳар гоҳ сухан аз хусуси чеҳраҳои дурахшони илм биравад, симои Акбар Махсумов пеши назар меояд.
Ӯ 2 майи соли 1928 дар оилаи арбоби намоёни сиёсию давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Нусратулло Махсум ба дунё  омадааст. Фаъолияти кории худро соли 1948 ба ҳайси агроном оид ба зироаткорӣ ва растанипарварии шуъбаи минтақавии хоҷагии қишлоқи ноҳияи Кофарниҳон (ҳозира шаҳри Ваҳдат), оғоз намуда, саҳмаш дар давоми солҳои 50 - 80 - уми асри ХХ ҳамчун олими варзида дар бунёду ободонӣ ва азхудкунии заминҳои ду атрофи  шоҳроҳи Душанбе - Ваҳдат ва Боғи ботаникии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ (ҳоло Боғи ботаникии Тоҷикистон) ҳамчун сарагроному мутахассиси соҳа басо калон мебошад.
Соли 1965  вазири хоҷагии қишлоқи ҷумҳурӣ таъйин мегардад. Соҳаҳои пахтакорӣ, чорводорӣ, боғпарварӣ, ангурпарварӣ, сабзавоту картошкапарварӣ, мурғпарварӣ, лимӯпарварӣ, занбӯриасалпарварӣ бо роҳбарии  ӯ рушди тоза пайдо мекунанд. Дастовардҳои пешқадами илмӣ-техникии ҷаҳонӣ беш аз пеш дар истеҳсолот ҷорӣ гардида, тадқиқотҳои илмӣ ба талаботи истеҳсолот хеле  наздик карда мешавад.
Дар асари бунёдии ин муҳаққиқ таҳти унвони «Масъалаҳои асосии зироаткории лалмӣ дар Тоҷикистон» Консепсияи рушди зироаткории лалмӣ вобаста ба шароитҳои табиии маҳал пешниҳод мегардад. Татбиқи он дар истеҳсолоти кишоварзӣ ба рушди чунин соҳаҳои сердаромад, аз қабили сабзавоткорӣ, ангурпарварӣ, боғдорӣ дар шароити заминҳои лалмӣ такони тоза бахшид. Назарияи ба ҳам марбути соҳаҳои кишоварзӣ ва чорводорӣ, ки дар асарҳои илмияш хеле дақиқ таҳлил карда шудааст, баъди ба амал ҷорӣ шудан ба иқтисодиёти кишварамон  фоидаи калони иқтисодӣ овард. Бори аввал дар таърихи соҳаи кишоварзии Тоҷикистон соли 1980 ҳосили як миллион тонна пахта ба даст оварда шуд, ки саҳми академик  Акбар Махсумов дар он ҳамчун муҳаққиқу ташкилотчии моҳир ва роҳбари соҳибтаҷрибаву кордон басо бузург мебошад. Ин асари дуҷилдаи  бунёдӣ, ки ҳамзамон перомуни ба истеҳсолот ҷалб намудани заминҳои лалмии минтақаҳои кӯҳӣ ва наздикӯҳии Тоҷикистон, ба боғу роғ табдил додани онҳо аст, сазовори Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино гардид.
Ӯ солҳои 1971 - 1975 вазифаи ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳуриро ба зимма  дошт. Соли 1962 узви вобаста, соли  1968 узви пайвастаи (академики) Академияи илмҳои Тоҷикистон, соли 1967 узви вобастаи Академияи умумииттифоқии илмҳои кишоварзии Русия, соли 1994 академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон интихоб гардидааст. Соли 1964 бо унвони  Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон сарфароз гардид. Солҳои 1967, 1971, 1975, 1980, 1985, яъне панҷ маротиба вакили Шӯрои Олии ҷумҳурӣ интихоб шудааст.
Саҳми академик А. Махсумов дар интишори асари бунёдии даҳҷилдаи «Флораи Тоҷикистон» бениҳоят калон буда, ба қалами ӯ зиёда аз 200 кори илмӣ, таҳрири 20 китоби илмӣ - оммавӣ, дастурҳои соҳавӣ ва тавсиявӣ мутааллиқанд. Солҳои зиёд аъзои Шӯрои махсусгардондашудаи  дифои рисолаҳои илмии назди шуъбаи илмҳои биологии Академияи илмҳо ва Шӯрои дифои рисолаҳои илмии назди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемурро ба уҳда  дошт.
Хидматҳои  арзанда ва бисёрсолаи ӯ бо орденҳои «Нишони Фахрӣ», «Инқилоби Октябр»,  2 ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат» қадр  карда шудааст.
Абдусаттор САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ,
Мухбирҷон КЕНҶАЕВ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.04.2018    №: 85    Мутолиа карданд: 510
28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ

НОҲИЯИ ЛАХШ. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 ТАҲКИМ МЕЁБАД

КУМАКИ ЧИН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ ПАҲНШАВИИ COVID – 19

БЕЭҲТИЁТИИ МУХЛИСОН - МӮҶИБИ ГИРИФТОРӢ БА КОРОНАВИРУС

ОЛИМОНИ РУС ВАКСИНАИ ЗИДДИ КОРОНАВИРУСРО МУВАФФАҚОНА ОЗМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ИСТИФОДАИ САМАРАНОКИ ЗАМИН ДАР МАДДИ АВВАЛ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед