logo

иҷтимоиёт

Рӯзгоре барои ибрат

Ҳар гоҳ сухан аз хусуси чеҳраҳои дурахшони илм биравад, симои Акбар Махсумов пеши назар меояд.
Ӯ 2 майи соли 1928 дар оилаи арбоби намоёни сиёсию давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Нусратулло Махсум ба дунё  омадааст. Фаъолияти кории худро соли 1948 ба ҳайси агроном оид ба зироаткорӣ ва растанипарварии шуъбаи минтақавии хоҷагии қишлоқи ноҳияи Кофарниҳон (ҳозира шаҳри Ваҳдат), оғоз намуда, саҳмаш дар давоми солҳои 50 - 80 - уми асри ХХ ҳамчун олими варзида дар бунёду ободонӣ ва азхудкунии заминҳои ду атрофи  шоҳроҳи Душанбе - Ваҳдат ва Боғи ботаникии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ (ҳоло Боғи ботаникии Тоҷикистон) ҳамчун сарагроному мутахассиси соҳа басо калон мебошад.
Соли 1965  вазири хоҷагии қишлоқи ҷумҳурӣ таъйин мегардад. Соҳаҳои пахтакорӣ, чорводорӣ, боғпарварӣ, ангурпарварӣ, сабзавоту картошкапарварӣ, мурғпарварӣ, лимӯпарварӣ, занбӯриасалпарварӣ бо роҳбарии  ӯ рушди тоза пайдо мекунанд. Дастовардҳои пешқадами илмӣ-техникии ҷаҳонӣ беш аз пеш дар истеҳсолот ҷорӣ гардида, тадқиқотҳои илмӣ ба талаботи истеҳсолот хеле  наздик карда мешавад.
Дар асари бунёдии ин муҳаққиқ таҳти унвони «Масъалаҳои асосии зироаткории лалмӣ дар Тоҷикистон» Консепсияи рушди зироаткории лалмӣ вобаста ба шароитҳои табиии маҳал пешниҳод мегардад. Татбиқи он дар истеҳсолоти кишоварзӣ ба рушди чунин соҳаҳои сердаромад, аз қабили сабзавоткорӣ, ангурпарварӣ, боғдорӣ дар шароити заминҳои лалмӣ такони тоза бахшид. Назарияи ба ҳам марбути соҳаҳои кишоварзӣ ва чорводорӣ, ки дар асарҳои илмияш хеле дақиқ таҳлил карда шудааст, баъди ба амал ҷорӣ шудан ба иқтисодиёти кишварамон  фоидаи калони иқтисодӣ овард. Бори аввал дар таърихи соҳаи кишоварзии Тоҷикистон соли 1980 ҳосили як миллион тонна пахта ба даст оварда шуд, ки саҳми академик  Акбар Махсумов дар он ҳамчун муҳаққиқу ташкилотчии моҳир ва роҳбари соҳибтаҷрибаву кордон басо бузург мебошад. Ин асари дуҷилдаи  бунёдӣ, ки ҳамзамон перомуни ба истеҳсолот ҷалб намудани заминҳои лалмии минтақаҳои кӯҳӣ ва наздикӯҳии Тоҷикистон, ба боғу роғ табдил додани онҳо аст, сазовори Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино гардид.
Ӯ солҳои 1971 - 1975 вазифаи ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳуриро ба зимма  дошт. Соли 1962 узви вобаста, соли  1968 узви пайвастаи (академики) Академияи илмҳои Тоҷикистон, соли 1967 узви вобастаи Академияи умумииттифоқии илмҳои кишоварзии Русия, соли 1994 академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон интихоб гардидааст. Соли 1964 бо унвони  Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон сарфароз гардид. Солҳои 1967, 1971, 1975, 1980, 1985, яъне панҷ маротиба вакили Шӯрои Олии ҷумҳурӣ интихоб шудааст.
Саҳми академик А. Махсумов дар интишори асари бунёдии даҳҷилдаи «Флораи Тоҷикистон» бениҳоят калон буда, ба қалами ӯ зиёда аз 200 кори илмӣ, таҳрири 20 китоби илмӣ - оммавӣ, дастурҳои соҳавӣ ва тавсиявӣ мутааллиқанд. Солҳои зиёд аъзои Шӯрои махсусгардондашудаи  дифои рисолаҳои илмии назди шуъбаи илмҳои биологии Академияи илмҳо ва Шӯрои дифои рисолаҳои илмии назди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемурро ба уҳда  дошт.
Хидматҳои  арзанда ва бисёрсолаи ӯ бо орденҳои «Нишони Фахрӣ», «Инқилоби Октябр»,  2 ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат» қадр  карда шудааст.
Абдусаттор САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ,
Мухбирҷон КЕНҶАЕВ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.04.2018    №: 85    Мутолиа карданд: 306

23.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед