logo

иҷтимоиёт

Рӯзгоре барои ибрат

Ҳар гоҳ сухан аз хусуси чеҳраҳои дурахшони илм биравад, симои Акбар Махсумов пеши назар меояд.
Ӯ 2 майи соли 1928 дар оилаи арбоби намоёни сиёсию давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Нусратулло Махсум ба дунё  омадааст. Фаъолияти кории худро соли 1948 ба ҳайси агроном оид ба зироаткорӣ ва растанипарварии шуъбаи минтақавии хоҷагии қишлоқи ноҳияи Кофарниҳон (ҳозира шаҳри Ваҳдат), оғоз намуда, саҳмаш дар давоми солҳои 50 - 80 - уми асри ХХ ҳамчун олими варзида дар бунёду ободонӣ ва азхудкунии заминҳои ду атрофи  шоҳроҳи Душанбе - Ваҳдат ва Боғи ботаникии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ (ҳоло Боғи ботаникии Тоҷикистон) ҳамчун сарагроному мутахассиси соҳа басо калон мебошад.
Соли 1965  вазири хоҷагии қишлоқи ҷумҳурӣ таъйин мегардад. Соҳаҳои пахтакорӣ, чорводорӣ, боғпарварӣ, ангурпарварӣ, сабзавоту картошкапарварӣ, мурғпарварӣ, лимӯпарварӣ, занбӯриасалпарварӣ бо роҳбарии  ӯ рушди тоза пайдо мекунанд. Дастовардҳои пешқадами илмӣ-техникии ҷаҳонӣ беш аз пеш дар истеҳсолот ҷорӣ гардида, тадқиқотҳои илмӣ ба талаботи истеҳсолот хеле  наздик карда мешавад.
Дар асари бунёдии ин муҳаққиқ таҳти унвони «Масъалаҳои асосии зироаткории лалмӣ дар Тоҷикистон» Консепсияи рушди зироаткории лалмӣ вобаста ба шароитҳои табиии маҳал пешниҳод мегардад. Татбиқи он дар истеҳсолоти кишоварзӣ ба рушди чунин соҳаҳои сердаромад, аз қабили сабзавоткорӣ, ангурпарварӣ, боғдорӣ дар шароити заминҳои лалмӣ такони тоза бахшид. Назарияи ба ҳам марбути соҳаҳои кишоварзӣ ва чорводорӣ, ки дар асарҳои илмияш хеле дақиқ таҳлил карда шудааст, баъди ба амал ҷорӣ шудан ба иқтисодиёти кишварамон  фоидаи калони иқтисодӣ овард. Бори аввал дар таърихи соҳаи кишоварзии Тоҷикистон соли 1980 ҳосили як миллион тонна пахта ба даст оварда шуд, ки саҳми академик  Акбар Махсумов дар он ҳамчун муҳаққиқу ташкилотчии моҳир ва роҳбари соҳибтаҷрибаву кордон басо бузург мебошад. Ин асари дуҷилдаи  бунёдӣ, ки ҳамзамон перомуни ба истеҳсолот ҷалб намудани заминҳои лалмии минтақаҳои кӯҳӣ ва наздикӯҳии Тоҷикистон, ба боғу роғ табдил додани онҳо аст, сазовори Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино гардид.
Ӯ солҳои 1971 - 1975 вазифаи ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳуриро ба зимма  дошт. Соли 1962 узви вобаста, соли  1968 узви пайвастаи (академики) Академияи илмҳои Тоҷикистон, соли 1967 узви вобастаи Академияи умумииттифоқии илмҳои кишоварзии Русия, соли 1994 академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон интихоб гардидааст. Соли 1964 бо унвони  Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон сарфароз гардид. Солҳои 1967, 1971, 1975, 1980, 1985, яъне панҷ маротиба вакили Шӯрои Олии ҷумҳурӣ интихоб шудааст.
Саҳми академик А. Махсумов дар интишори асари бунёдии даҳҷилдаи «Флораи Тоҷикистон» бениҳоят калон буда, ба қалами ӯ зиёда аз 200 кори илмӣ, таҳрири 20 китоби илмӣ - оммавӣ, дастурҳои соҳавӣ ва тавсиявӣ мутааллиқанд. Солҳои зиёд аъзои Шӯрои махсусгардондашудаи  дифои рисолаҳои илмии назди шуъбаи илмҳои биологии Академияи илмҳо ва Шӯрои дифои рисолаҳои илмии назди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемурро ба уҳда  дошт.
Хидматҳои  арзанда ва бисёрсолаи ӯ бо орденҳои «Нишони Фахрӣ», «Инқилоби Октябр»,  2 ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат» қадр  карда шудааст.
Абдусаттор САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ,
Мухбирҷон КЕНҶАЕВ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.04.2018    №: 85    Мутолиа карданд: 417

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр

07.10.2019


ВМКБ. Нақшаи даъват иҷро шуд

ҲИСОР. Ташкили аввалин бозори минтақавии ҳунармандӣ

Ихтирои доруи заъфи дилу раг дар Канада

Сарвари Ӯзбекистон санҷиши фаъолияти сомонаҳои мақомоти давлатиро дархост намуд

ҶХД-и Корея музокирот бо ИМА - ро то охири сол қатъ кард

Дар чор шаҳри калони Россия амали террористӣ пешгирӣ гардид

Ҷаҳон дар як сатр

03.10.2019


Путин: «ИИАО бояд бо СҲШ ва АСЕАН иртиботи қавӣ дошта бошад»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед