logo

фарҳанг

ҲАМЕША БО ВАТАН БУДАНД

Ватан мавзӯи меҳварии осори шоири шаҳир устод Мирзо Турсунзода мебошад. Ин аст, ки ҳангоми Ватан гуфтани кас ӯ дар радифи фарзонафарзандони содиқи Меҳан дар оинаи дилу дида намудор мегардад.
Оре, устод Турсунзода ба қавли худаш, чун гӯшту нохун бо Ватан буда, васфи онро бо меҳри беандоза сароидааст. Барҳақ, устод Турсунзода бе ёди Ватан нафас накашид ва бе амри он ба ҷое гом назад. Байти зерин аз достони "Ҷони ширин" ба фикри боло шоҳид аст:
Мо сафар дорем бо амри Ватан,
Бо супоришҳои халқи хештан.
Устод Мирзо Турсунзода, ки бо амри Ватан ба гӯшаҳои дури дунё сафар мекард, ҳангоми бозгашт ба сари хок ва марзи Ватан расидан онро гаштаю баргашта мебӯсад:
Чун ниҳодам пои худро бар сари хоки Ватан,
Борҳо бӯсидам аз рухсораи поки Ватан.
Агар мо ба осори шоир устод Турсунзода чашм андозем, ба шеърҳое дучор мешавем, ки дилбастагии шоирро ба кӯҳу дарёҳо, ба обҳое, ки як пора, ё як ҳиссаи Тоҷикистони азиз мебошанд, дида метавонем. Устод Мирзо Турсунзода дилдодаи дарёи Варзоб аст, ҳамон рӯде, ки cap ба санг зада, сӯи Душанбе медавад ва онро рӯҳ бахшида, аз моварои он мегузарад, аз ин рӯ "Оби Душанбе" ном гирифтааст. Шоири ошиқ ва дилдода бо таъсири рӯҳбахши он шеърҳои "Рӯди кӯҳӣ", "Оби Душанбе", "Рӯди ман" ва "Таронаи рӯд" - ро эҷод кардааст. Дар ин шеърҳо устод Турсунзода бо рӯд гуфтугӯ мекунад.
Мирзо Турсунзода дар офаридани шеъри ватанхоҳӣ пеш меравад, яъне бо таъбири худ, “қуллаи нав” - ро сарбаландона тай мекунад. Дар ватансароӣ қуллаи нав дар осори шоир шеъри "Ватан" аст. Аз ҳар ҳарфи ин шеър, ки соли 1965 навишта шудааст, натиҷаи сафарҳои хориҷии шоир, ҳаёти дур аз Ватан ба cap бурдаи ӯ, ҷамъбасти умри аз cap гузашта ва муҳаббати бепоёни адиб ба Меҳан якҷоя садо медиҳанд:
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт,
Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт.
Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Агарчи нисфи умри беҳтаринам дар сафар бигзашт.
Ин аст, ки адиби ба таъбири устод Соҳиб Табаров, "саҳлимумтанеъгуфтор" барои хонанда бо сухану тафаккури олӣ дурри сухан суфтааст:
Ватан, дар ҳар куҷо омад ба cap форам ҳавои ту,
Ман аз он сӯи уқёнус бишнидам садои ту.
Агарчи дар миён тӯфону мавҷи баҳрҳо буданд.
Вале омад ба гӯши ман садои рӯдҳои ту.
Дар шарҳу эзоҳи шеъри "Ватан" бисёр навиштаанд, аз ҷумла Ҳасан Муҳаммадиев онро “авҷи сухан” номида, бо ҳамин ном мақола навишта, ба шеър аз ҷиҳати мазмун ва хусусиятҳои муҳимаш, ки аз равонию содагӣ, аз тазодҳои аҷибу ҳисси баланди ватандӯстӣ иборат аст, баҳои баланд додааст: - "Ин асар... на фақат дар эҷодиёти устод Мирзо Турсунзода, балки дар назми советии тоҷик ҳам камназир аст. Асари санъат агар бо маҳорати тамом эҷод шуда бошад, қатъи назар аз жанру ҳаҷмаш нодир хоҳад буд".
Аз рӯи маълумоти ӯ, ин шеър ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати Федератсияи Русия дар Тоҷикистон ва ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Озорбойҷон (1965) дар рӯзномаю ҳафтаномаҳо ва дар ҳамаи китобҳои муаллиф чоп шудааст.
Абулқосим Фирдавсӣ гуфтааст: "Фиристода бояд, ки доно бувад, Ба гуфтан далеру тавоно бувад". Халқу Ватан барои ҳалли масъалаҳои муҳими сиёсию иҷтимоӣ устод Мирзо Турсунзодаро ба хориҷи мамлакат, ба гӯшаҳои дури дунё ҳамчун сафири сулҳ мефиристонад. Таҳкими сулҳу ваҳдат, васл кардани миллионҳо дилҳо ба дил ва қитъаҳои олам, дар хориҷа нигоҳ доштани шаъну шарафи худ ва халқу Ватан ба дӯши ин марди фарзонаи миллат вогузошта шуда буд. Ин мафҳумро шоир ин тавр ба назм овардааст:
Агарчи борҳо афтодам аз ёру диёрам дур,
Ба сайёҳӣ маро карданд гарчи дӯстон машҳур.
Вале ман дар ҳама ҷо, дар ҳама кунҷу канори даҳр,
Ҳамеша бо Ватан будам, ҳамеша бо Ватан масрур.
Аминем, ки ғояҳои ватанпарваронаю башардӯстонаи устод Мирзо Турсунзода барои халқи тоҷик, бахусус барои насли наврас дарси ватандорӣ ва хештаншиносӣ мебахшад.
Шервони УМРИДДИН,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.05.2018    №: 87    Мутолиа карданд: 94

23.05.2018


Ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳои ИДМ баргузор мегардад

Вохӯрии Абдураҳим Қаҳҳоров бо Чжао Кэчжи

Тоҷикистон дар ҳифзи нигаҳдории гуногунии биологӣ саҳми назаррас дорад

Ҷаҳон дар як сатр

Рашид Олимов: «Масоили амниятӣ таваҷҷуҳи бештар мехоҳад»

Дар Олмон ба хотимабахшии «давраи яхбандӣ» дар муносибат бо Русия даъват намуданд

Аморат низоми раводидро барои сармоягузорону мутахассисони баландпоя сабук кард

Қазоқистон: имтиёзҳои қарзи манзил барои омӯзгорон ва табибон

Қирғизистон барои иштирок дар лоиҳаи «Digital CASA» беш аз 3 миллиард рубл мегирад

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ

Армуғон аз Италия

Ҷаҳон дар як сатр

Низомиёни афғон маркази музофоти Фараҳро аз «Толибон» озод карданд

Дар Қоҳира кишварҳои араб масъалаи Байтулмуқаддасро баррасӣ мекунанд

Дар Қазоқистон иттиҳодияҳои динӣ ҳисоботи молиявӣ хоҳанд дод

Қирғизистон: ҳаҷми воридот аз содирот 3,2 маротиба бештар аст

16.05.2018


Рӯзҳои фарҳангии ВМКБ дар Хатлон

В. Путин: «Силоҳи нави мо даҳсолаҳо тавозуни стратегиро дар ҷаҳон таъмин месозад»

Пхенян таҳдиди дасткашӣ аз ҳамоиши ИМА – Кореяи Шимолӣ кард

«Иқтисоди сабз» метавонад 24 миллион ҷойи нави кор фароҳам орад

Дарёфти 7 медал дар Чемпионати Осиё


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед