logo

фарҳанг

ҲАМЕША БО ВАТАН БУДАНД

Ватан мавзӯи меҳварии осори шоири шаҳир устод Мирзо Турсунзода мебошад. Ин аст, ки ҳангоми Ватан гуфтани кас ӯ дар радифи фарзонафарзандони содиқи Меҳан дар оинаи дилу дида намудор мегардад.
Оре, устод Турсунзода ба қавли худаш, чун гӯшту нохун бо Ватан буда, васфи онро бо меҳри беандоза сароидааст. Барҳақ, устод Турсунзода бе ёди Ватан нафас накашид ва бе амри он ба ҷое гом назад. Байти зерин аз достони "Ҷони ширин" ба фикри боло шоҳид аст:
Мо сафар дорем бо амри Ватан,
Бо супоришҳои халқи хештан.
Устод Мирзо Турсунзода, ки бо амри Ватан ба гӯшаҳои дури дунё сафар мекард, ҳангоми бозгашт ба сари хок ва марзи Ватан расидан онро гаштаю баргашта мебӯсад:
Чун ниҳодам пои худро бар сари хоки Ватан,
Борҳо бӯсидам аз рухсораи поки Ватан.
Агар мо ба осори шоир устод Турсунзода чашм андозем, ба шеърҳое дучор мешавем, ки дилбастагии шоирро ба кӯҳу дарёҳо, ба обҳое, ки як пора, ё як ҳиссаи Тоҷикистони азиз мебошанд, дида метавонем. Устод Мирзо Турсунзода дилдодаи дарёи Варзоб аст, ҳамон рӯде, ки cap ба санг зада, сӯи Душанбе медавад ва онро рӯҳ бахшида, аз моварои он мегузарад, аз ин рӯ "Оби Душанбе" ном гирифтааст. Шоири ошиқ ва дилдода бо таъсири рӯҳбахши он шеърҳои "Рӯди кӯҳӣ", "Оби Душанбе", "Рӯди ман" ва "Таронаи рӯд" - ро эҷод кардааст. Дар ин шеърҳо устод Турсунзода бо рӯд гуфтугӯ мекунад.
Мирзо Турсунзода дар офаридани шеъри ватанхоҳӣ пеш меравад, яъне бо таъбири худ, “қуллаи нав” - ро сарбаландона тай мекунад. Дар ватансароӣ қуллаи нав дар осори шоир шеъри "Ватан" аст. Аз ҳар ҳарфи ин шеър, ки соли 1965 навишта шудааст, натиҷаи сафарҳои хориҷии шоир, ҳаёти дур аз Ватан ба cap бурдаи ӯ, ҷамъбасти умри аз cap гузашта ва муҳаббати бепоёни адиб ба Меҳан якҷоя садо медиҳанд:
Баҳор омад, зи умрам боз як соли дигар бигзашт,
Тамоми зиндагӣ оҳиста аз пеши назар бигзашт.
Ба мисли гӯшту нохун ҳамеша бо Ватан будам,
Агарчи нисфи умри беҳтаринам дар сафар бигзашт.
Ин аст, ки адиби ба таъбири устод Соҳиб Табаров, "саҳлимумтанеъгуфтор" барои хонанда бо сухану тафаккури олӣ дурри сухан суфтааст:
Ватан, дар ҳар куҷо омад ба cap форам ҳавои ту,
Ман аз он сӯи уқёнус бишнидам садои ту.
Агарчи дар миён тӯфону мавҷи баҳрҳо буданд.
Вале омад ба гӯши ман садои рӯдҳои ту.
Дар шарҳу эзоҳи шеъри "Ватан" бисёр навиштаанд, аз ҷумла Ҳасан Муҳаммадиев онро “авҷи сухан” номида, бо ҳамин ном мақола навишта, ба шеър аз ҷиҳати мазмун ва хусусиятҳои муҳимаш, ки аз равонию содагӣ, аз тазодҳои аҷибу ҳисси баланди ватандӯстӣ иборат аст, баҳои баланд додааст: - "Ин асар... на фақат дар эҷодиёти устод Мирзо Турсунзода, балки дар назми советии тоҷик ҳам камназир аст. Асари санъат агар бо маҳорати тамом эҷод шуда бошад, қатъи назар аз жанру ҳаҷмаш нодир хоҳад буд".
Аз рӯи маълумоти ӯ, ин шеър ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати Федератсияи Русия дар Тоҷикистон ва ба муносибати даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Озорбойҷон (1965) дар рӯзномаю ҳафтаномаҳо ва дар ҳамаи китобҳои муаллиф чоп шудааст.
Абулқосим Фирдавсӣ гуфтааст: "Фиристода бояд, ки доно бувад, Ба гуфтан далеру тавоно бувад". Халқу Ватан барои ҳалли масъалаҳои муҳими сиёсию иҷтимоӣ устод Мирзо Турсунзодаро ба хориҷи мамлакат, ба гӯшаҳои дури дунё ҳамчун сафири сулҳ мефиристонад. Таҳкими сулҳу ваҳдат, васл кардани миллионҳо дилҳо ба дил ва қитъаҳои олам, дар хориҷа нигоҳ доштани шаъну шарафи худ ва халқу Ватан ба дӯши ин марди фарзонаи миллат вогузошта шуда буд. Ин мафҳумро шоир ин тавр ба назм овардааст:
Агарчи борҳо афтодам аз ёру диёрам дур,
Ба сайёҳӣ маро карданд гарчи дӯстон машҳур.
Вале ман дар ҳама ҷо, дар ҳама кунҷу канори даҳр,
Ҳамеша бо Ватан будам, ҳамеша бо Ватан масрур.
Аминем, ки ғояҳои ватанпарваронаю башардӯстонаи устод Мирзо Турсунзода барои халқи тоҷик, бахусус барои насли наврас дарси ватандорӣ ва хештаншиносӣ мебахшад.
Шервони УМРИДДИН,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.05.2018    №: 87    Мутолиа карданд: 292

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед