logo

фарҳанг

СУРУДИ НОТАМОМИ ҶАВОНӢ

(Ҳиссае аз қиссаҳои ногуфта)
Кампири Зиёда ҳар гоҳ, ки ҳиссае аз қиссааш оғоз мекард, симояш тағйир меёфт. Пешонааш пурожанг мегашт. Қиссаи дарозу мондагор дорад ӯ. Вале бисёр қиссаҳои талху ширин дар ниҳодаш ҳанӯз нуҳуфта аст.

Ӯ ҳанӯз, вақте ки ҷавонӣ медид, орзуву ҳавас дошт. Ба умеди орзуҳои ширинаш шабҳои фироқро рӯз мекард. Рӯзҳо таронаҳои ҷигарсӯз хондаву кор мекард. Рӯзеро интизор буд, ки ёрашро дар бараш бинад. Даҳ солу бист солу панҷоҳ солу… сипарӣ гардиданд. Мӯяш сап - сафед шуд. Қоматаш хам гашт. Ба даст асо гирифт. Аммо, аз он рӯзи васл нишоне набуд, ки набуд…
Якдигарро дӯст медоштанд. Паси талҳои сурхи гандуми расида, даст ба даст ниҳода, суруд мехонданду роз мегуфтанд. Суруду розҳои ҷавонӣ. Шафати хирмани пурбори гандум, ҳини фароғат, ҳар ду: Эшону Зиёда якҷо нишаста, сипоси зиндагӣ мекарданд. Эшон тарҳи рӯзгори ояндаро мекашид. Бо ҳавас хонаи пур аз бача ва зиндагии серу пурро орзу мекард. Зиёда паси пардаи сафеди моҳтобӣ табассум дошт. Дилаш лабрези ишқу сурур буд. Аз хаёлбозиҳои ширини Эшон аҷаб хушаш меомад… 
Субҳ ҳар яке ба «даста» - и хеш мерафт. Меҳнати сахту вазнин оғоз меёфт. Зери гармои тобистон, даруни гандумзор, гӯё ки набарде баргузор мегашт. Занҳо дос мондаву хӯшаҳои «тиллоӣ» дарав карда, аз паси мардон мерафтанд. Зиёда қатори занҳо буд. Ҳамранги дугонаҳо, арақи ҷабин дар пешона, кор мекард. Фурсате, ки меёфт, сӯи пеш тарафи Эшон менигарист. Ёри танумандашро дар паҳлуяш дида, дилаш гул мекард. Он замон раванди зиндагӣ ҳамин буду тоқатфарсо.
Рӯзи сиёҳ расид. Зоғҳои бадмӯр болои гандумзор чарх задан гирифтанд. Нишонаи бад падид омад. Аспакие аз маркази колхоз зери обу арақ ва бо ранги парида хабари шумро овард: «Ҷанг сар шуд, ҷанг!..».
Суруди шӯхи ҷавонӣ ба марсия бадал гашт. Паси якдигар ҷавонон ба ҷанг, ба дифои Ватан мерафтанд. Ҷанг давом дошт. Аскариравӣ ҳам.
Як соли ҷанг сипарӣ гашт. Эшону Зиёда соли дуюми ҳаёти якҷоягиро мегузаронданд. Духтарчаашон Сангинмоҳ ба дунё омад. Нишонаи зиндагии талху ширин, нишонаи ишқи аввалину охирини Эшону Зиёда гардид ин духтарча.
Зиёда аввал бародараш Холро ба ҷанг гусел кард. Баъдтар Эшонро.
Рӯзҳои сахту вазнини Зиёда сар шуданд. Саробонии ду оила ба дӯшаш бор шуда буд. Аз субҳ то шом дар колхоз кор мекард. Рӯзгораш басо душвор гашта буд. Зиёда Сангинмоҳро бари модари пири Эшон гузошта, сапедадам ба саҳро мерафт. Зиёдаи тануманд ба ҷои ду-се кас кор мекард. Гандум медаравид. Дарзаҳоро пушт карда, сари хирман меовард. То як поси шаб гандум кӯфта тоза мекард.
Як бегоҳ хаткашон хати сиёҳи бародарашро овард. Хешону наздикон азо гирифтанд. Зиёда бар тан либос дарида, барои бародараш гирист. Аз Эшон дер боз хабаре набуд. Зиёда дар ташвиш монд. Хобҳои нохуш медид. Фақат Сангинмоҳ - тифлаки дӯстрӯяш ғамбарораш буд. Боре нимашабӣ дари хонаи онҳоро куфтанд. Зиёда чароғ бар даст аз хона бадар омад. Паси дар, амакаш, Пир Маҳмудро диду дилаш таҳ кашид. Пай бурд, ки дар ин поси шаб ӯро беҳуда бедор накардаанд. Пир Маҳмуд бо овози ларзон ба зӯр гуфт, ки «хати сиёҳ»- и Эшонро овардааст. Зиёда беҳуш гашт. Рӯю мӯ канд. Болои ғамаш ғами нав зам гашт.  
Ҷанг поён ёфт. Ниҳоят, рӯзи Ғалаба, ки мардум дер гоҳ интизораш буданд, фаро расид. Ғолибони ҷанг ба деҳа бармегаштанд. Дар он хонадоне, ки аскар меомад, шамъ афрӯхта мешуд. Ҳамдиёрон бари аскари зафарманд нишаста, муддатҳо ҳолпурсӣ мекарданд ва қиссаҳои қаҳрамонӣ мешуниданд. Аммо шамъи хонаи Зиёда хомӯш буд.
Солҳо сипарӣ мегаштанд. Зиёда сол ба сол симояш тағйир меёфту қиёфааш дигар мегашт. Ягона хушнудиаш, набераҳояш, фарзандони Сангинмоҳ ва фарзандони бародараш Хол буданд, ки ӯро тасаллият медоданд…
Убайдулло  РАҲИМОВ,
Аълочии маориф ва фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон,
ходими калони илмии Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, узви ИЖТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 08.05.2018    №: 90    Мутолиа карданд: 237

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Футболбозони навраси тоҷик дар финал

04.10.2018


Анҷоми озмуни. “Маҳалла ва ташкилоти беҳтарин” дар Бохтар

КОНИБОДОМ. Деҳқонон ғолиби мусобиқа

Баргузории фестивали “Оши палов”

ТАНДУРУСТӢ. Назорат пурзӯр мешавад

Як мулоқоти муҳим


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед