logo

иқтисод

ВЕРМИКОМПОСТ НУРИИ ОРГАНИКИЕ, КИ ҲОСИЛРО БАЛАНДУ ОБРО САРФА МЕКУНАД

Тавлиди вермикомпост бо истифода аз технологияи инноватсионии коркарди партовҳои органикӣ барои гирифтани ҳосили баланду аз ҷиҳати экологӣ тозаи зироатҳои кишоварзӣ ва сифати маҳсулоти онҳо манфиатбахшии худро дар таҷрибаҳои истеҳсолӣ нишон дод.

Бино ба иттилои Валиҷон Ғанизода, котиби илмии Маркази инноватсионии биологӣ ва тиббии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, соли гузашта дар як қитъаи замини хоҷагии деҳқонии ба номи Ғ. Мирзои Ҷамоати деҳоти “Чортеппа” – и ноҳияи Рӯдакӣ босамарии нурии органикӣ – вермикомпост аз ҷониби олимони марказ мавриди тадқиқот қарор гирифт.
Ҳамчун объекти тадқиқотӣ зироатҳои ҷуворимакка, сир, қулфинай ва ниҳолҳои дарахтони мевагӣ интихоб шуда буданд. Тадқиқҳо нишон доданд, ки рустаниву ниҳолҳои бо истифода аз вермикомпост парваришёфта, дар муқобили касалиҳои пӯсиши реша, фитофтороз, фузариоз ва занги зард назар ба рустаниҳои дигар устувортаранд. Пошидани доруҳои зидди замбӯруғҳо (ридамил, ридамил тоад, импоит, фитопорим) ду карат кам шуд. Инчунин, ҳосилнокии қулфинай ба ҳисоби миёна то 20-25 дарсад афзуд. Барои мисол, агар аз як садяки гектари кишти қулфинай бе истифода аз вермикомпост дар давраи аз моҳи май то охири моҳи июл 2250 кило ҳосил гирифта бошанд, бо истифодаи вермикомпост дар ҳамин давра 2760 кило ҳосил ба даст оварданд. Намуди беруна ва хусусияти нигоҳдории буттамеваи қулфинай ҳам дар муқоиса хеле беҳтар шуд. Инчунин, хусусияти мусбати истифодаи  вермикомпост дар он аст, ки шумораи обмонӣ ба ҷӯяҳои қулфинай нисбатан кам мегардад. Дар фасли тобистон қулфинайро бе истифода аз вермикомпост се рӯз пас об мемонанд, вале бо истифодаи вермикомпост дар ҳар 5 рӯз об додан кофист. Ин натиҷа аз ҷиҳати иқтисодӣ муҳим буда, барои кам кардани исрофи оби полизӣ мусоидат мекунад.
Маълум аст, ки баҳодиҳии самаранокии нуриҳо дар замини масоҳаташ калон хеле муҳим мебошад. Аз ин лиҳоз,  мувофиқи мақсад дониста шуд, ки самаранокии вермикомпостро дар масоҳати 2 гектар замини обии хоҷагии номбурда дар гандуми навъи “Старшина” (селексияи краснодарӣ) гузаронанд. Нуриандозӣ ва кишт баҳори соли гузашта сурат гирифт. Ду қитъаи тадқиқотӣ интихоб шуд: қитъаи замини назоратӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ) ва қитъаи замини таҷрибавӣ 1 гектар (нуриҳои минералӣ + вермикомпост).
 Дар қитъаи таҷрибавӣ илова ба нуриҳои минералӣ тақрибан 7 тонна вермикомпост истифода шуд. Дар қитъаи таҷрибавӣ ҳосилнокии дони гандум ба 67 сентнер аз ҳар гектар расид. Дар қитъаи замини назоратӣ бошад, ҳосилнокии дон ба 48 сентнер гектар баробар шуд. Ҳамин тавр, натиҷаҳои тадқиқоти истеҳсолӣ нишон доданд, ки истифодабарии нурии органикии вермикомпост ҳосилнокии дони гандумро низ то 19 сентнер баланд мебардорад. Аз ин лиҳоз, истифодаи ин нурӣ дар парвариши зироатҳо бурди соҳаи кишоварзии ҷумҳурист.
У. МУРОД, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.05.2018    №: 95    Мутолиа карданд: 246

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед