logo

фарҳанг

ВОРИСИ ҒАФУРОВ

Яке аз ворисони ҳақиқиву давомдиҳандаи кору пайкори аллома Бобоҷон Ғафуров профессор Усмонҷон Ғаффоров мебошанд. Эшон шурӯъ аз даврони донишҷӯӣ ишқу алоқа ба осори аллома доштанд ва ҳини аспирантӣ дар Маскав аз ғамхориҳои пайвастаи Бобоҷон Ғафуров баҳравар мегардиданд.
Вақте меҳмони хонадонашон шудем, гӯшаи махсуси ба Б. Ғафуров ихтисосдодаи китобхонаи шахсии худро муаррифӣ намуда, чандин аксҳои нодири Ғафуровро дар ихтиёри мо гузоштанд. Дар дасти он кас китоби ба забони русӣ чопшудаи «Тоҷикон» бо соядасти муаллиф мавҷуд аст, ки навишта: «Ба Усмонҷон Ғаффорови азиз аз номи Б. Ғафуров».
Усмонҷон Ғаффоров он рӯзҳои таърихиро чунин ёд мекунад: «Толеи баланд дорам, ки бо муаррихи бузург, фарзонафарзанди тоҷик Бобоҷон Ғафуров борҳо вохӯрдаам ва дар суҳбатҳои гарму хотирмони эшон ҳузур доштам. Устод Бобоҷон Ғафуров ҳар қадар бузургу шуҳратёр буданд, ҳамон қадар хоксору заминӣ низ буданд. Аз ҳоли аспирантони тоҷик пайваста воқиф шуда, ёрдампулиҳои иловагӣ мефиристоданд, яке аз он толибилмони хушбахт ман будам. Дар ҳамон замонҳо дар дил ният мепарваридам, ки оянда ғафуровшинос мешавам».
Воқеан ҳам минбаъд У. Ғаффоров ҳаёту фаъолияти Ғафуровро ҳаматарафа омӯхта, зиёда аз 160 мақола ва чандин китобҳои алоҳида чоп карданд, ки «Равшангари таърих» ва «Нобиға» аз ҷумлаи онҳоянд. Аксари рисолаву китобҳои дар бораи Ғафуров навиштаи У. Ғаффоров имрӯзҳо барои таърихнигорони тоҷик, бавижа дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров дар хидмати аҳли маҳфили ғафуровшиносони ҷавон қарор доранд.
- Ростӣ, аз хурдтарин хабару гузориш, то нусхаҳои бузургтарин мақолаву китобу рисолаҳое, ки оид ба Б. Ғафуров аст, дар хазинаи худ дорам. Ин қадар маълумоту мадраке, ки ҷамъ кардам, барои чандин кори илмӣ кифоят мекунад. Аксҳои аллома ҳини Ҳаҷ кардан (1974), вохӯрӣ бо яке аз саромадони фарҳангу сиёсати Ҳиндустон Индира Гандӣ ва сиёсатмадори Чин Мао Тзе Дун (1959) дар китобхонаи ман маҳфузанд, ки бори аввал барои чоп дар рӯзномаи «Ҷумҳурият» армуғон мекунам, - изҳор дошт У. Ғаффоров.
Танҳо дар гӯшаи «Ғафурнома» - и китобхонаи устод наздик ба 200 тақризу мақолаҳо доир ба «Тоҷикон» ва муаллифи он ҷамъоварӣ шудаанд, ки ба қалами олимону файласуфон, рӯзноманигорону адибон ва сиёсатмадорони ҷаҳон дахл дорад. Аз ҷумла, тақризҳои Монфред Лоренс (Олмон), Ричард Фрай (Амрико), Иржи Бечка (Чехословакия), Ҳасан Донӣ (Покистон), Нурул Ҳасан, Шаши Бушон, Мансур Ҳайдар (Ҳиндустон) ва академикҳо А. П. Окладников, Е. М. Жуков, М. П. Ким, А. Л. Нарочниский, И. И. Минтс, Б. Б. Пиотровский маҳфузанд. Танҳо ҳамин гуфтаҳои олими маъруф Ричард Фрай кофист, ки мартабаи бузурги Б. Ғафуровро дар ховаршиносии ҷаҳон бидонем: «Беназирии академик Б. Fафуров дар таҳқиқи масъалаҳои илмии марбут ба Осиё на танҳо аз он аст, ки ӯ фарзанди миллати тоҷик аст, балки ӯ директори Институти ховаршиносии АИ СССР – бузургтарин маркази ховаршиносие низ мебошад, ки таҳти раёсаташ дар кӯтоҳтарин муддат муваффақиятҳои гӯшношунидро ноил гашт. Агар зарурати тарҷумаи англисии ягон асари русӣ оид ба Осиёи Марказӣ пеш ояд, бешак он «Тоҷикон» аст».
Ё худ А. П. Окладников дар рӯзномаи «Известия» навиштааст: «Рисолаи фундаменталии Б.Fафуров дониши моро доир ба омӯхтани таърих ва анъанаҳои яке аз халқҳои қадимтарини мамлакати мо (СССР дар назар дошта шудааст – Б. Б.) – тоҷикон боз ҳам бой ва ғанӣ мегардонад ва ин ҳиссаи арзандаи олим дар омӯзиши таърихи Ватан аст. Ба майдон омадани «Тоҷикон» маҳсули меҳнати чандинсолаи  муаллиф аст».
- Вақте кас аз ин истиқболу ифтихори хориҷиён ба унвони фарзанди тоҷик огоҳ мешавад, албатта, наметавонад ором бошад, дар зиндагардонии таърихи ин миллат камари ҳиммат набандад. Ба хотири ҳамин меҳру муҳаббати сӯзони Ватан ва халқи азизаш номи аллома Бобоҷон Ғафуров дар дили мо – шогирдонаш то абад зинда мемонад ва мо низ то зиндаем, барои абадияти номаш хидматҳои кӯчакеро анҷом медиҳем, - афзуд У. Ғаффоров.
Устод аз озмуне, ки рӯзномаи «Ҷумҳурият» барои гиромидошти осору хотираи Б. Ғафуров эълон кардааст, изҳори хушнудӣ намуда, таъкид карданд, ки ин ибтикори роҳбарияти рӯзнома на танҳо маълумоту мақолаҳои нодиру тозаро дар бораи Қаҳрамони Тоҷикистон Б. Ғафуров ҷамъ менамояд, балки барои шинохти бештари ин чеҳраи мондагор ва таҳкими ҳувияти миллии насли ҷавон мусоидат хоҳад кард.
Бузургмеҳри БАҲОДУР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.05.2018    №: 103    Мутолиа карданд: 303

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе

Густариши ҳамкориҳо бо Бонки исломии рушд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед