logo

фарҳанг

КОХИ НАВРӮЗ. НАМОДИ ТАМАДДУН, ФАРҲАНГ ВА ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ

Кохи Наврӯз. Ин шоҳкории муҳташами аср, ки дар пойтахти Тоҷикистони соҳибистиқлол - шаҳри Душанбе қоматафрозӣ мекунад, ҳамчун маҷмааи нодири фарҳангӣ - фароғатӣ бо ташаббуси бевоситаи Пешвои миллат бунёд шудааст. Он бузургтарин кох дар Осиёи Марказӣ ба ҳисоб рафта, фаротар аз як маҷмаа амсоли ганҷина ё худ осорхонаи таъриху тамаддун ва фарҳангу ҳунарҳои мардумии миллати тоҷик дар як муддати кӯтоҳ ба ҷаҳониён муаррифӣ гашт.
Хишти аввали онро Сарвари тамаддунпарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон моҳи марти соли 2009 дар арафаи таҷлили Ҷашни Наврӯз   гузоштанд ва баъди панҷ сол 12 сентябри соли 2014 зимни баргузории ҷаласаи навбатии сарони кишварҳои узви Созмони ҳамкории Шанхай бо иштироки роҳбарони давлатҳои аъзо ва нозирони байналмилалӣ Кохи Наврӯз барои бори нахуст дари худро ба рӯи меҳмонон боз намуд.
Кохи Наврӯз дар хиёбони Исмоили Сомонии пойтахт ҷойгир буда, аз 5 ошёна иборат аст ва дар масоҳати 40 ҳазор метри мураббаъ доман густурдааст. Кох бо санъати волои тоҷикӣ - гаҷкорӣ, ойинабандӣ, наққошӣ, кундал, кандакорӣ, сангтарошӣ, чӯбкории ҳунармандони тоҷик оро ёфта,  айвончаҳои тобистона  ва фаввораҳои рангаи хурду бузург ба намои он шукӯҳу шаҳомати тоза мебахшанд.
Кох дар маҷмӯъ 15 толор дошта, «Зарандуд», «Гулистон», «Дидор» ва «Аржанг» аз толорҳои асосӣ маҳсуб меёбанд.
Бино ба маълумоти Самеъ Азизиён, сармеъмори кохи мазкур, толори бошукӯҳу барҳавои «Зарандуд» яке аз калонтарин толорҳост. Масоҳати он 1000 метри мураббаъро ташкил дода, бо санъати гаҷкорӣ дар рӯйи ойина бо тиллокорӣ ороиш дода шудааст. Баландӣ, дарозӣ ва паҳноии он 36 - метрӣ мебошад. Қутри қандиле, ки дар он мавҷуд аст, 10 метр ва баландияш 22 метр буда, 6 ҳазору 700 килограмм вазн дорад. Дар толор 16 сутуни баландиашон 16 - метрӣ мавҷуд аст, ки дар болои онҳо 16 нимгунбаз ҷой дода шудааст. Инчунин, 16 карнай, ҳавокаш, меҳроб, гунбаз, арк ва тиреза мавҷуданд, ки ҳар кадоми онҳо рамзанд, рамзи Иҷлосияи 16 - уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Рӯзи Президент. Толори дигар, ки «Дидор» ном дорад, дар ошёнаи 1 - ум ҷойгир аст. Толор 1108 метри мураббаъ масоҳат дошта, бо санъати вассаҷуфт, наққошӣ, кандакорӣ ва гаҷкорӣ дар рӯйи ойина оро ёфтааст. Тамоми гулҳо ва санъате, ки дар ин толор истифода   шудаанд, нақши сирф тоҷикӣ доранд. Фарши толор  бо санги хоро ва мармар ороиш дода шуда, дар он низ пурра санъати миллӣ дарҷ гардидааст.
Толори «Аржанг» аз номи  китоби  Монӣ гирифта шудааст. Масоҳаташ 1000 метри мураббаъ буда, дар он зиёда аз 29 намуд сангҳои нимқиматбаҳои Тоҷикистон (лоҷвард, лаъли кабуд, ақиқ, нефрит, оникс, яшми сабз, мармари сафеду сурх ва ғайра) дар ҳаҷми 52 ҳазор килограмм истифода шудаанд.
- Барои мисол, як намуд санги мармар, ки аз зери пиряхи азими Тоҷикистон - Федченко пайдо гардидааст, дар кох истифода бурда шуд. Фарқияти санги мазкур аз дигар сангҳои мармар дар он аст, ки вай ҳангоми нигоҳ кардан пурра сафед ва тоза намудор шуда, диққати касро ба худ ҷалб мекунад, - мегӯяд С. Азизиён.
Дар ду паҳлуи даромадгоҳи асосии кох расмҳо ҷой дода шудаанд, ки онҳо «Таърихи давлатдорӣ» ном дошта, ба хотири зинда нигоҳ доштани таърих аз замони Авасто, Куруши Кабир ва Ориён бо нишонаҳо аз Тахти Ҷамшед тасвир  шудаанд.
Чуноне мушоҳида намудем, дар бино, толорҳои фароғатӣ ва иншооти дигар низ мавҷуданд, аз ҷумла толорҳои боулинг, саққозанӣ, клуби дилхушӣ, кинотеатр ва тарабхонаи замонавӣ.
Дар Кохи Наврӯз чорабиниҳои муҳими давлатии сатҳи ҷумҳурияӣ ва байналмилалӣ баргузор мегарданд. Кох дар як вақт имкони қабули 3200 меҳмонро дорад. Аз ин рӯ, мушкилоти танбашавии роҳро низ ба назар гирифта, дар таҳхонаи  бино таваққуфгоҳ сохтаанд. 
Маҷмааи фарҳангӣ - фароғатии «Кохи Наврӯз» чун дурдонаи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ таваҷҷуҳи сайёҳони дохилию хориҷиро торафт зиёдтар ҷалб мекунад ва ҳар бинанда пас аз тамошои толорҳои кох ба ҳунари волои устоҳои тоҷик аҳсант мегӯяд.
Шаҳбоз АБРОР, Қурбон АҲМАДЗОД,
 «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 4812

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед