logo

фарҳанг

ЗАБОН. ДАР РУШДИ ОН БЕТАРАФ НАБОШЕМ!

Яке аз арзишҳои волои инсонӣ, нигоҳдорандаи таъриху фарҳанги миллат забон мебошад. Маҳз забон шиносонандаи давлат дар миқёси байналмилалист. Воқеан, забонҳо гуногунанд ва таъриху тамаддуни хосси худро доранд. Забони тоҷикӣ низ яке аз забонҳои қадимест, ки дар худ фалсафаи бузурге дорад ва ҳар кӣ ба умқи он ворид гардад, аз ширинии ин лафзи гуворо ҷаҳони маънавии худро ғанӣ мегардонад.
Муҳаққиқон пайваста талош меварзанд, ки ҷаҳониён бо таърихи гузаштаю имрӯзаи забони тоҷикӣ ошноӣ пайдо намоянд. Забони тоҷикӣ бо вуҷуди куҳан будан пас аз ба даст овардани истиқлолияти сиёсӣ ба давраи нави инкишофи худ ворид гардид.
Миллати тоҷик баробари ба даст овардани истиқлолият дар рушди арзишҳои фарҳангиву инкишофи тамаддуни худ қадамҳои боз ҳам боҷуръат гузошт. Истиқлолияти сиёсӣ шароит фароҳам овард, то ки тоҷикон озодона арзишҳои гаронбаҳои худро бо шакли нав муаррифӣ намоянд. Забони тоҷикӣ дар ин давра инкишофи бемайлонро соҳиб гардид. Ҳукумат сиёсати оқилонаеро пеш гирифт, ки ба рушди забон мусоидат намуд. Сиёсати забони давлатӣ сиёсате мебошад, ки барои пуштибонӣ аз забони давлатӣ, рушд ва такомули забон дар алоқамандӣ  бо идеологияи давлатӣ ба роҳ монда шудааст.
Албатта, шириниву шевоии забони ноби тоҷикиро адибону забоншиносон зиёд васф менамоянд, аз ин рӯ, нишон додани қудрату неруи забони тоҷикӣ ҳамчун забони сиёсатофар имрӯз басо аҳамиятнок мебошад. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳои худ дар вохӯрӣ бо зиёиён ба нақши забони тоҷикӣ баҳои арзанда медиҳанд. Пешвои миллат бо забони нобу ширине суҳбат менамоянд, шунаванда беихтиёр мафтун мегардад. Метавон гуфт, ки Президенти муаззами мо Эмомалӣ Раҳмон барои насли ҷавон устоду омӯзгори суханварест.
Аз ин рӯ, ҳар яки моро мебояд, ки забони худро ҳифз намоем ва баҳри рушди он талош варзем. Гарчанде мо қудрати гуфтани сухани воло чун Рӯдакию Ҳофизу Сино надошта бошем ҳам, метавонем дар рушди забон саҳм гузорем. Имрӯз зиёд мушоҳида мегардад, ки ҷавонон ҳангоми муколама забони тоҷикиро бо калимаҳои русию лаҳҷавӣ омехта мекунанд. Албатта, омӯзиши забонҳои хориҷӣ барои ҳар яки мо бисёр муҳим аст, вале дар баробари ин, бояд кӯшиш намоем, ки фонди луғавии худро ғанӣ созем, то ки забони тоҷикӣ дар суҳбат боз ҳам ширинтару гуворотар ба гӯш бирасад. Ҳар хориҷие, ки бо забони тоҷикӣ такаллум кардани моро бишнавад, бояд моил ба омӯхтани ин забон гардад. Бояд воқеан ҳам, накҳати забони тоҷикиро дар ботини худ эҳсос карда тавонем. Чуноне ки мардумони бохирад забони тоҷикиро «забони аҳли биҳишт» унвон кардаанд.
Маҳз дар партави сиёсати миллӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ забони мо бо доштани имконоти  зиёд дар асоси қолабҳои меъёрии суннатӣ ва равишҳои адабӣ дар ҷомеа мақому мартаба пайдо кард. Тӯли чанд сол аст, ки аз минбари баланди СММ, дар ҳамоишҳои бонуфузи сиёсии байналмилалӣ, дар корҳои муҳташами  раёсати давлатҳои муътабар лафзи ширину шевои тоҷикӣ садо медиҳад. Таърихи ҷомеаи башарӣ ва таҷрибаи давлатҳои куҳан ва пешрафтаи дунё  нишон медиҳад, ки истифода аз як забони умумӣ ба эҷоди миллате боис мегардад, ки пайванди иҷтимоии қавӣ доранд.
Истиқлолияти сиёсӣ барои рушди минбаъдаи забони тоҷикӣ шароити мусоид фароҳам овард. Забон, ки ҷузъи муҳими фарҳанг аст, дар шароити озод бе ягон фишороварӣ метавонад рушд намояд.
Бояд дар назар дошт, ки истиқлолияти сиёсию давлатии мо дар шароити глобализатсия таҳким ёфта истодааст. Аз ин рӯ, ҳимояи ҳамаҷонибаи Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ҳамчун падидаи иҷтимоию сиёсӣ бисёр аҳамиятнок аст ва ҳимояи забони тоҷикӣ дар шароити глобализатсия аҳамияти махсус дорад.
Омӯхтан ва ба малакаи гуфтори ҳамешагӣ табдил додани забони адабии тоҷикӣ нафақат арзиши фарҳангӣ, балки аҳамияти сиёсӣ низ дорад. Бинобар ин, арҷгузорӣ ба забони давлатӣ, ки ҳамчун рукни муҳимтарини ҳастии миллат, пойдевори асосии давлатдорӣ ва фарҳангу маънавиёти халқамон мебошад, вазифаи инсониву виҷдонии ҳар як фарди бонангу номус ба ҳисоб меравад. Миллати тоҷик, бо вуҷуди беадолатиҳои таърих, рисолати инсондӯстию фарҳангпарварии худро нигоҳ дошта, барои ҳифзи истиқлолияти сиёсиву фарҳангӣ ва забони шевои модарии худ ҷаҳду талошҳо намудааст. Пас, имрӯз ҳам мо бояд баҳри рушду такомули ин забони аҷдодӣ саъю кӯшиш дошта бошем.
Рухсора ТАҒОЕВА,
аспиранти бахши якуми шуъбаи сиёсатшиносии Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.06.2018    №: 114    Мутолиа карданд: 227

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе

Густариши ҳамкориҳо бо Бонки исломии рушд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед