logo

маориф

ВМКБ. МАБЛАҒГУЗОРИИ САРИКАСӢ – МУШКИЛОТИ МАКТАБҲОИ ДЕҲОТИ ДУРДАСТ

Тайи солҳои соҳибистиқлолӣ бо мақсади дарёфти роҳҳои пурсамари фаъолият, истифодаи сарфакоронаи маблағҳои буҷетӣ, мусоидат ба баланд бардоштани сатҳи  некуаҳволии мардум дар ҳамаи соҳаҳои хоҷагии халқи кишвар,  аз ҷумла дар соҳаи маориф, ислоҳоти зиёде рӯи кор омаданд. Ба тасвиб расидани қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ба шаклҳои нави идора ва маблағгузорӣ гузаронидани баъзе муассисаҳои таҳсилоти умумӣ» дар соли 2006 аз  ҷумлаи чунин тадбирҳои  саривақтӣ дар соҳаи маорифи кишвар маҳсуб меёбад.
Эраҷ Ҷонмирзоев, сардори раёсати маориф ва илми Вилояти Мухтори Кӯҳистони  Бадахшон, иттилоъ дод, ки тибқи қарори мазкур, ба тариқи таҷриба дар вилоят аввал дар муассисаҳои таълимии шаҳри Хоруғ ва ноҳияи Шуғнон, минбаъд дар ноҳияҳои  дигари кишвар низоми нави  маблағгузории муассисаҳои таҳсилоти умумӣ ҷорӣ гардид. Чун бардоштҳо аз таҷрибаи нав мусбат арзёбӣ гардиданд, аз  соли 2010  ҳамаи мактабҳои  вилоят  ба  ин  низом  гузаронда  шуданд.
Ба гуфтаи Э. Ҷонмирзоев, ҳадафи ҷорӣ намудани низоми нави маблағгузорӣ истифодаи мустақилона, ҳадафманд ва дурусти маблағҳо аз ҷониби муассисаҳои таълимӣ, ба ибораи дигар, ба дӯши худи  муассисаҳо вогузор намудани ихтиёрдории маблағҳои буҷетии ҷудогардида маҳсуб меёбад. Механизми маблағгузорӣ ба шумораи хонанда рабт дошта, маблағҳо барои пардохти ҳаққи хизматрасониҳои таълимӣ, тарбиявӣ, педагогӣ, коммуналӣ ва ғайра сарф мешаванд. Банақшагирии хароҷот ва даромад, истифодаи дурусти буҷет дар  салоҳияти сарвари мактаб қарор гирифта, истифодаи шаффофи маблағҳоро кумитаи волидон назорат мебарад. Вобаста ба теъдоди афзояндаи хонандагон муассисаҳои таълимии кишвар фоидаи молиявӣ ҳам мебинанд.
Мутаассифона, вазъ дар ин самт дар  муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии ВМКБ дигар аст. Мушкилӣ дар он аст, ки дар шаҳру ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон теъдоди хонандагони  муассисаҳои  таълимӣ  тамоюли коҳишёбӣ  дорад. Вобаста ба кам шудани шумораи хонандагон ба  муассисаҳо камтар маблағ ҷудо шуда, минбаъд онҳо ба ғайр аз пардохти маоши кормандон ва баъзе корҳои аввалиндараҷа наметавонанд барои дигар хизматрасониҳо маблағ харҷ намоянд. Бино ба маълумоти оморӣ, шумораи хонандагон дар вилоят аз 42757 нафари соли 2009 дар  соли 2016 то 37690 нафар кам гардид. Мувофиқи таҳлилҳо, мутаассифона, ин майлон идома дорад.
Мувофиқи низомнома ва дастурамали ташкили маблағгузории  сарикасӣ, шумораи хонандагон дар як синф  набояд камтар аз 25 нафар бошад. Вале, теъдоди миёнаи хонандагони синф дар сатҳи ҷумҳурӣ 21,3, дар ВМКБ 12,3 ва дар деҳаҳои дурдасти он ҳамагӣ 5-8 нафарро ташкил медиҳад.
Дар вилоят синфҳое, ки аз 25 нафар камтар хонанда доранд, хеле  зиёданд. Ҳамчунин, 36 мактаби ибтидоӣ аз 15 нафар, 40 мактаби асосӣ аз 70 ва 70 мактаби миёна аз 120 нафар  камтар хонанда доранд, яъне дар маҷмӯъ дар 146 мактаби вилоят (48%)  аз меъёрҳои муқарраргардида камтар хонандагон таҳсил мекунанд. Аз рӯи меъёр, ҳамасола дар вилоят бояд тақрибан то 88 синф ихтисор  ва аз  ин  ҳисоб то 1195556 сомонӣ маблағҳои буҷетӣ  сарфа шаванд. Вале, боиси изтироб ин аст: мактабҳои ибтидоӣ, асосӣ ва миёнаи деҳоти дурдасти камаҳолии вилоят, ки аз  марказҳои ҷамоатҳо 10 - 20 км дуранд, бо шумораи хеле ками хонанда чӣ гуна фаъолият менамоянд?
Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии  вилоят пешниҳод менамояд, ки барои  ин мактабҳо коэффитсиентҳои дигар пешбинӣ карда шаванд. Вазорати маориф ва илми  ҷумҳурӣ низ барои мактабҳои минтақаҳои кӯҳии ҷумҳурӣ, аз ҷумла ВМКБ,   ин пешниҳодро қобили қабул мешуморад. Сардори раёсати маорифи вилоят мутмаин аст, ки муассисаҳои таҳсилоти ҳамагонии минтақаҳои дурдасту камаҳолӣ, аз  ҷумла ВМКБ, бо гирифтани коэффитсиентҳои махсус барои пеш бурдани фаъолияташон имкон пайдо менамоянд.
Раҳмони  ГУЛЗОР, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.06.2018    №: 118    Мутолиа карданд: 298

16.08.2018


Рӯзноманигорони ӯзбек меҳмони Тоҷикистон

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед