logo

иқтисод

ХАВФҲОРО БА НАФЪ КОҲИШ ДИҲЕМ

Дар асоси эълон гардидани Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 – 2028» имрӯзҳо дар саросари кишварҳои ҷаҳон роҳи ҳалли масоили вобаста ба мушкилоти норасоии об мушаххасу мураттаб шуда, вазифагузориҳо дар ин самт шурӯъ гардидаанд. Чунин пазироии ҷомеаи ҷаҳонӣ аз ин пешниҳоди Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аҳамияти баланди онро  аз нав бозтоб мекунад. Аз ин ҷост, ки ҷаҳониён ба ибтикороти Сарвари давлати мо бо чашми ибрат менигаранду андешаҳои инсонпарваронаашро қоиланд.

Дар ҳақиқат, проблемаи глобалии вобаста ба об торафт дар зиндагии  сокинони сайёра амиқтар реша медавонад. Рафъи ин мушкилот дар доираи  даҳсолаи эълоншуда  заминаи воқеӣ пайдо мекунад. Айни замон, дар ҳолати кам шудани об – яке аз чор унсури асосии ҳаёт халалдор гардидааст.
Ба гуфтаи Зайналобуддин Кобулиев, директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, доктори илмҳои техникӣ, дар партави барномаи даҳсола пеш аз ҳама моро зарур аст, ки ҷиҳати бартарафсозии баъзе мушкилоти соҳа дар мамлакат чораҷӯйӣ намоем. Аз ҷумла, шуста шудани қабати ҳосилхези заминҳо ҳангоми баланд гардидани сатҳи оби дарёҳо аз масъалаҳои ҳалталаби соҳа аст.  Аз мушоҳидаҳо бармеояд, ки  баҳорон дар натиҷаи боронҳои пай дар пай  селу обхезиҳо ба вуҷуд меоянд. Дар маҷрои дарёҳои Лучобу Варзоб, Кофарниҳону Вахш, Сурхобу Ёхсу ва дарёву рӯдҳои  дигар  лойқа ҷорӣ мешавад. Бо ин сабаб ҳар сол селу дарёҳо миллионҳо  тонна хоки  Ватанро бурда ба баҳри Арал ворид месозанд. Масалан, солҳои пешӣ  қисмати болооби ҳавзаи обанбори Норакро мушоҳида менамудем, ки  дар  тӯли 2 - 3 километр рӯ - рӯи обанбор лойқа ҷорӣ мешуд. Расо 47 сол аст, ки ин лойоб мунтазам аз баландкӯҳ ҷорӣ шуда, сатҳи поёнии ин обанборро аз лой пур карда истодааст. Агар садди НБО - и Роғун роҳи лойқаро набандад, солҳои наздик сатҳи поёнии лойқаи обанбори Норак хеле баланд мегардад ва ин иншооти муҳими стратегӣ бо иқтидори пурра фаъолият карда наметавонад.  
Дар ин ҳолат мо, сокинони ҷумҳурӣ, метавонем аз ин лойобаи дарёву рӯдҳо дар кишту парвариши зироатҳо босамар истифода намоем. Масалан, сокинони қисмати ғарбии ноҳияи Восеъ  дар ҷойҳои парешоншавии оби дарё, яъне, сангобҳо бо паҳноии 100 – 150 метр аз санг пешбандҳо месозанду аз лойқаи овардаи сел барои кишти шоливу пиёз замини корам ҳосил мекунанд. Имрӯзҳо ба шарофати осудагию оромии кишвар корхонаҳои пуриқтидори тавлиди сементу арматураю оҳангудозӣ таъсис ёфтанд. Бо маҳсулоти ватанӣ аз рӯи илми муосири геодезӣ  фасли баҳор барои дар ҳар сангоби паҳноиаш 3 - 4 километр сохтани пешбандҳои 6 - 7 - метра барои ташкили майдони серҳосили зироатҳо имкон дорад. Ҳамзамон, аз  200 то 300 метри соҳилҳои чапу рости сангобҳоро ба воситаи насосҳо обёрӣ ва дар заминҳо шолӣ парвариш намудан ба манфиати мардум аст. Ба ин васила имконият пайдо мегардад, ки  30 – 50 дарсади обҳои ватаниро дар хоҷагиҳои гуногуни кишварамон  истифода намоем. Ҳамчунин, суръати ҷоришавии об муътадил мегардад.
 Мо мардуми саодатмандем, ки Худо бароямон  табиати рангину пурғановатро насиб кардааст. Дар ҳоле ки бисёри одамони гӯшаю канори  дунё аз норасоии об танқисӣ мекашанд, дар миқёси ҷумҳуриамон 947 дарёву наҳр дорем. Дарозии камтарини онҳо зиёда аз 10 километрро ташкил медиҳад. Даҳсолаи номбурда моро водор месозад, ки сари масъалаи пок нигоҳ доштан ва истифодаи оқилонаи об андеша кунем ва чораҳои муассир роҳандозӣ намоем.
Раҳмат ШЕРАЛИЕВ,
Омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.07.2018    №: 137    Мутолиа карданд: 203

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед