logo

фарҳанг

"НАМУНАИ АДАБИЁТИ ТОҶИК" - ШИНОСНОМАИ МИЛЛАТ

Корнамоии таърихии устод Айнӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» дар замони худ воқеан нақши шиносномаи ҳақиқии халқи тоҷикро бозид.
Эмомалӣ РАҲМОН


Устод Садриддин Айнӣ, олим ва адабиётшиноси барҷаста аст. Асарҳои «Намунаи адабиёти тоҷик», «Устод Рӯдакӣ», «Дар бораи Фирдавсӣ ва «Шоҳнома» - и ӯ, «Шайхурраис Абуалӣ Сино», «Шайх Муслиҳиддин Саъдии Шерозӣ», «Алишери Навоӣ», «Восифӣ ва хулосаи «Бадоеъ ул - вақоеъ», «Мирзо Абдулқодири Бедил» аз нигоҳи илмӣ дар сатҳи хеле баланд офарида шудаанд. Устод Садриддин Айнӣ муҳити зиндагӣ ва осори ин шоиронро таҳлил ва хулосабарорӣ намудаанд. Бахусус дар байни ин асарҳо «Намунаи адабиёти тоҷик» ҷойгоҳи махсусро ишғол менамояд.

«Намунаи адабиёти тоҷик» давоми анъанаи тазкиранависии суннатӣ дар адабиёти тоҷик мебошад. Асари мазкур аз се қисм иборат буда, доир ба 220 нафар шоироне, ки дар Мовароуннаҳр ва Хуросон зиндагӣ ва эҷод кардаанд, маълумот медиҳад.
Баъд аз Инқилоби Бухоро тақдири халқи тоҷик бояд ҳал мешуд. Душманони халқамон мавҷуд будани миллатеро бо номи тоҷик инкор мекарданд. «Қавме бо номи тоҷик вуҷуд надорад, онҳо гурӯҳе кандашуда аз эрониён мебошанд», - мегуфтанд онҳо.
Ин даъвои беасоси онҳо ба ҷисму ҷони устод Садриддин Айнӣ чун нештар мехалид ва ба гуфтаи худи ӯ «гумону ақидаи эшон аз бехабарӣ буд» ва «дар Бухоро, Самарқанд, Истаравшан, Хуҷанд, Фарғона, Фалғар, Мастчоҳ ва умуман дар шарқи Бухоро ин қавм зиндагонӣ дорад ва забон, урф, одату адабиёти худро бо тамоми камол нигоҳ доштаанд».
Ба ҳамин хотир устод  Айнӣ аз пайи ҷамъоварии осори адибоне, ки дар ин сарзамин эҷод кардаанд (аз Рӯдакӣ то Пайрав Сулаймонӣ) оғоз мекунад.
Дар он солҳо навиштан ва чоп кардани ин гуна асари муҳташам кори осон набуд, ҳам нависанда ва ҳам асарро хатари нобудшавӣ дар пай буд. Аз ин рӯ, ба Айнии мубориз такягоҳ ва пуштибоне лозим буд, то ки чунин як асари арзишмандро ба чоп расонад. Хушбахтона, ба бахти устод ва миллати тоҷик Абдуқодир Муҳиддинов – тоҷики ифтихорманду сарбаланд – раиси нашриёти халқҳои Иттиҳоди Шӯравӣ таъйин шуд. Бо заҳматҳои фаровони ӯ ва устод Лоҳутӣ «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 1926 дар шаҳри Москва нашр гашт. Баъд аз нашр шудани «Намунаи адабиёти тоҷик» душманон ва бадхоҳони миллати тоҷик муҳри хомӯшӣ бар лаб заданд ва соли 1929 Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон ташкил шуд.
Баъди чанде боз мубориза ба муқобили устод Айнӣ ва китоби ӯ оғоз шуд. Душманон даъво доштанд, ки дар ин китоб шеъре омадааст, ки муаллиф гӯё амири рондашудаи аморати Бухороро дар маснади хеш дидан мехоҳад. Ин даъвои беасоси муғризонаи миллатгароёнро соли 1934 дар шаҳри Москва нахустин анҷумани нависандагони Иттиҳоди Шӯравӣ ботил сохт.
Хушбахтона, бо шарофати Истиқлолияти давлатӣ ва дастгирии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Намунаи адабиёти тоҷик» соли 2010 бори дигар ба табъ расид.
Файзулло БОҚИЕВ,
омӯзгори МТМУ № 5 - и ноҳияи Айнӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 250

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед