logo

иқтисод

ОРД. ЧАРО ОНРО АЗ ГАНДУМИ МАҲАЛЛӢ ИСТЕҲСОЛ НАКУНЕМ?

Баъзан, хоҳиши чашидани як бурда нони аз гандуми маҳаллӣ пухташуда касро дар дукону мағозаҳои фаровони пойтахт ба ҷустуҷӯи орди маҳаллӣ мебарад.

Дар бештари гӯшаҳои “Бозори деҳқон” орди навъҳои якум ва дуюми истеҳсоли хориҷӣ ба фурӯш бароварда шудааст. Дар ин ҷо танҳо дар дукони № 17 орди маҳаллиро дарёфт намудем. Орд дар сехи хурди шаҳри Ҳисор бо коркарди гандуми маҳаллӣ истеҳсол мешавад. Корхонаҳои саноатӣ бо дастрасӣ ба технологияи нав имконияти коркарди ҳама гуна маҳсулотро пайдо карда, ба яке аз ҳадафҳои олӣ – коркарди ашёи хом ва истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ ноил шуда истодаанд. Вале истеҳсолоти ватании орд аз ҳисоби гандуми воридотӣ ҳанӯз нишони истеҳсоли яке аз 20 номгӯйи маҳсулоти ба содирот нигарондашуда – гандум (истеҳсоли орд) буда наметавонад. Ин ҷо суол пеш меояд, ки бартарии гандуми воридотӣ аз маҳаллӣ дар чист?
Фарқияти гандуми парваришнамуда дар сифати маҳсулоти истеҳсолшуда зоҳир меёбад. Ба гуфтаи Саидҷамол Саидзода, ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзӣ, кишвари мо бо иқлими хушк ва гарм дар водиҳо ва доманакӯҳҳо имконияти зироаткории обӣ ва лалмӣ дорад. Беҳуда нест, ки академик Н. И. Вавилов Тоҷикистонро дар Осиёи Марказӣ ватани навъҳои гуногуни гандум, аз ҷумла гандуми мулоим, ҳисобидааст.
Кишти зироатҳои ғалладона дар кишвар солҳои охир хеле вусъат ёфт. Ҳоло бо тавсияи олимон дар минтақаҳои гуногуни экологии ҷумҳурӣ навъҳои хосси минтақабоб кишт карда мешаванд. Зиёда аз 60 дарсади зироатҳои ғалладона дар заминҳои лалмӣ кишт шуда, ҳосилнокии миёнаи онҳо аз як гектар 15 - 25 сентнер ва дар заминҳои обӣ 30 - 40 сентнерро ташкил медиҳад. Дар ҷумҳурӣ соли гузашта 1447680 тонна ғалладона истеҳсол гардид, ки аз ин 881985 тоннааш гандум мебошад. Аммо ин барои пурра қонеъ намудани талаботи аҳолӣ бо орд нокифоя буда, боқимондаи талабот аз ҳисоби маҳсулоти воридотӣ таъмин мегардад. Аз ин лиҳоз, барои баланд бардоштани ҳосилнокии гандум андешидани чораҳои саривақтӣ зарур мебошад. Нахуст, иҷро кардани вазифае, ки Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба рӯёндани ҳосили на кам аз 50 сентнер аз 1 гектар дар заминҳои обӣ барои кишоварзон пеш гузоштааст, барои таъмини 70 – 75 дарсади талабот ба маҳсулоти ғизоии ниёзи аввал мусоидат менамояд. Кишоварзон сабаби асосии камсифат будани гандуми маҳаллиро дар сари вақт ҷамъоварӣ нашудани он медонанд, яъне дар офтоби гарми тобистон гандум сифати худро гум мекунад. Инро Маркази байналмилалӣ оид ба таҳқиқоти кишоварзӣ дар минтақаҳои хушк (ИКАРДА) низ муайян кардааст. Коркарди нодурусти гандум – сӯзондани он аз ҷониби баъзе коргоҳҳои истеҳсолӣ, хусусан коргоҳҳои хурди чинӣ, ба сифати маҳсулот таъсир мерасонад. Бартарафсозии ин ва дигар мушкилоти вобаста ба риоя намудани корҳои агротехникии парвариши ғалладона ҳосилнокӣ ва сифати гандумро беҳтар ва ба истеҳсоли орд мутобиқ мегардонад. Ин имкон медиҳад, ки савдогарони маҳаллӣ рафҳои мағозаю дуконҳои хешро на бо маҳсулоти воридотӣ, балки бо маводи фаровони истеҳсоли ватании арзону босифат пур кунанд.
О. ВАФОБЕК, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.07.2018    №: 140    Мутолиа карданд: 324
06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"

ПУТИН: «РОССИЯ БАРОИ РУШДИ ИҚТИСОД НИЁЗ БА МУҲОҶИРОН ДОРАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

03.07.2020


ХУҶАНД. ИФТИТОҲИ ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ

ЗАРУРАТИ ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ГАРДИД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4690 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ДЗЮДО. КУРСИ ТЕХНИКӢ БАРОИ МУРАББИЁН

АЛЕКСАНДР ЛУКАШЕНКО: «БЕЛАРУС БАР КОРОНАВИРУС ҒОЛИБ ОМАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.07.2020


77 ДАРСАДИ БЕМОРОН ДАР ТОҶИКИСТОН СИҲАТ ШУДАНД

КУМАКИ ШИРКАТИ “ПОМИР ЭНЕРҶИ” БА НИЁЗМАНДОН

ҚАРИБ 650 ШАҲРВАНДИ ТОҶИКИСТОН АЗ РОССИЯ БАРГАШТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.07.2020


ҚАРОР ДАР БОРАИ ТАЪЙИН ВА ПАРДОХТИ КУМАКПУЛИИ ИҶТИМОӢ

4568 МУБТАЛОИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ИҚТИСОДИИ ИДМ

НИШАСТИ САТҲИ БАЛАНД ДАР ҚОЛАБИ С5+1

ЛИГАИ ОЛӢ. ЭҲСОН ВА ВИТАЛИЙ БЕҲТАРИНҲОИ МОҲИ ИЮН

НАҚШАИ РУШДИ ИДМ БО НАЗАРДОШТИ COVID-19 ТАТБИҚ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

30.06.2020


МУРАШКО: «РОССИЯ ОМОДА АСТ, ВАКСИНАҲОИ КОРОНАВИРУСРО БА БОЗОРИ ҶАҲОНӢ ВОРИД СОЗАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.06.2020


75 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОНИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТАНД

БОХТАР. ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ САВГАНД ЁД КАРДАНД

ФУТБОЛ. БОЗИИ РАФИҚОНАИ ДУ КИШВАРИ ДӮСТ

СУТ ХУРУҶИ НАВИ КОРОНАВИРУСРО ДАР АВРУПО ТАСДИҚ НАМУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

25.06.2020


COVID – 19. ДАР ТОҶИКИСТОН 4194 СИРОЯТЁФТА СИҲАТ ШУД

24.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН 73,8 ДАРСАДИ МУБТАЛОЁНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

АРАБИСТОНИ САУДӢ ҲАҶРО БАРОИ ЗОИРИНИ ХОРИҶӢ МАНЪ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед