logo

номаҳо

ТАҲИЯИ КОДЕКСИ БОНКӢ ТАҚОЗОИ ЗАМОН

Баҳсҳои  печ дар печи бахши бонкдории кишвар, ки ба халалдор гардидани  рушди муътадили соҳа боис шудаанд, таҳияи санади ягонаи танзими ҳуқуқии муносибатҳои бонкиро тақозо менамоянд. Як бахши баҳсҳои  доманадор ин аст, ки муштариён  баъд аз иштирок дар амалиёти бонкӣ маблағҳои худро пас гирифта наметавонанд ва кафолати бозгардони онҳоро низ ҳеҷ як ташкилот бар уҳдаи хеш намегирад.
Яке аз сабабҳои ба вуҷуд омадани ин вазъ зери танзими дурусти ҳуқуқӣ қарор нагирифтани додугирифти шаҳрвандон дар умури бонкист. Кодекси  соҳавӣ дар ин ҷода ягона ҳуҷҷати мукаммали танзимкунандаи муносибатҳои ҷамъиятӣ буда метавонад. Дар пайи пешрафти босуръати муносибатҳои бонкӣ дар ҷумҳурӣ  қонунгузории соҳа низ инкишоф ёфта истодааст. Дар мамлакат вобаста ба танзими фаъолияти бонкӣ санадҳои меъёрию ҳуқуқии зиёд, аз ҷумла қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Бонки миллии Тоҷикистон”, “Дар бораи фаъолияти бонкӣ”, “Дар бораи фаъолияти бонкии исломӣ”, “Дар бораи иттифоқҳои қарзӣ”, “Дар бораи таърихи қарз”, “Дар бораи қарзгирии давлатӣ ва қарзе, ки аз ҷониби давлат кафолат дода мешавад”, “Дар бораи ташкилотҳои маблағгузории хурд”, “Дар бораи барҳам додани ташкилотҳои қарзӣ”, қабул шуда, амал менамоянд. Санадҳои  зерқонунӣ  низ дар бахши муносибатҳои бонкӣ хеле зиёданд. Аммо санадҳои номбурда ба ҳам омехта ва парешонанд. Дар ин ҳолат зарурати  кодификатсия намудани санадҳои меъёрию ҳуқуқии соҳа ва таҳияи  санади ягона ва мураттабгардидаи мукаммал дар шакли кодекс пеш омадааст.
Ҳолати муфлисшавии баъзе бонкҳои бонуфузи кишвар мушкилоти дар ин самт ҷойдоштаро боз ҳам шиддатнок намуда, боварии муштариёнро нисбат ба  бонкҳо коҳиш додааст. Аз ин рӯ, танзими ҳуқуқии баҳсҳои бонкӣ ва тартиби ҳалли онҳо дар қонунгузории бонкӣ бояд дар як шакли муайян  инъикоси дақиқи худро ёбад.
Ҳангоми  таъхири пардохти қарзи бонк аз  муштарӣ ба таври маҷбурӣ маблағ меситонанд ё  қарздор ба ҷавобгарии ҷиноӣ кашида мешавад. Вале, агар ташкилоти бонкию қарзӣ аз  муштарӣ қарз ё уҳдадорӣ дошта бошад, ин ҳол ба мушоҳида намерасад.  Нисбат ба бонк ҳеҷ ҷавобгарӣ муқаррар нагардидааст. Ҳамин тавр, масъала ҳалли худро намеёбад.  Дар ин маврид қабули кодекси бонкӣ имконият медиҳад, ки тартиби ҳалли баҳсҳо ба таври мушаххас ба роҳ монда шавад.
Ҳамчунин, инкишофи муносибатҳои бонкӣ, хусусан бо намояндагони хориҷӣ, ҳалли саривақтии ин масъаларо тақозо менамояд. Масалан, фаъолияти филиалу намояндагиҳои бонку ташкилотҳои қарзии хориҷӣ  дар мамлакат, иштироки шаҳрвандони хориҷӣ дар амалиёти бонкҳои ҷумҳурӣ ва баръакс – саҳми шаҳрвандони кишвар дар фаъолияти бонкҳои хориҷӣ, ҳамкории бонку ташкилотҳои қарзии ватанӣ бо муассисаҳои ҳамтои хориҷӣ танзими ҳуқуқии колизионии муносибатҳои бонкиро талаб доранд. Кодекси бонкии Ҷумҳурии Тоҷикистон чун кодексҳои гражданӣ, оилавӣ, ҷиноятӣ  як фасли алоҳидаи қонунгузории мамлакат хоҳад буд.
Баъзе аз коршиносони соҳа бар ин андешаанд, ки муносибатҳои бонкӣ дар Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон  танзими худро ёфтаанд. Аммо танзимнамоӣ аз ҷониби санади мазкур  қисман сурат гирифта, на ҳамаи паҳлуҳои фаъолияти бонкиро фаро гирифтааст.
Фаридун БОБОХОНОВ,
донишҷӯи  факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.07.2018    №: 141    Мутолиа карданд: 3448
22.01.2021


ҶАЛАСАИ XVII ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ КИШВАРҲОИ УЗВИ МУКОЛАМАИ ҲАМКОРИҲОИ ОСИЁ

21.01.2021


ДАР КӮЛОБ КОРХОНАИ ИСТЕҲСОЛӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

ҶАЛАСАИ ҶАМЪБАСТИИ НАТИҶАҲОИ РУШДИ ИҶТИМОИЮ ИҚТИСОДИИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН

ВАҚТИ ПАЙВАНДИ ИЛМ БО АМАЛ АСТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ФИФА. ТОҶИКИСТОНРО 14 ДОВАР МУАРРИФӢ МЕКУНАД

НАХУСТИН ФИЛМИ ТОҶИКИЮ БРИТАНӢ АЗ РӮИ ФИЛМНОМАИ АНИСА СОБИРӢ НАВОРБАРДОРӢ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДАР РОССИЯ АЗ КОРОНАВИРУС ЗИЁДА АЗ 3 МИЛЛИОН БЕМОР ШИФО ЁФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДУ БОЗИИ РАФИҚОНАИ МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН

КОМЁБИИ ДАСТПАРВАРОНИ МТМУ № 45

РУЙДОДҲОИ ИЛМӢ

19.01.2021


СҶТ-РО ДАСТРАСИИ НОБАРОБАРИ ДАВЛАТҲО БА ВАКСИНА САХТ НИГАРОН НАМУДААСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ХАТЛОН. СОДИРОТИ БАРЗИЁДИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ

“САФЕДДАРА”. ЯТИМОНИ КУЛЛИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН АЗ БЕҲТАРИН МАВЗЕИ САЙЁҲӢ ДИДАН КАРДАНД

ТАҚДИМИ КИТОБИ «ТОҶИКОН» БА СОКИНОНИ НОҲИЯИ ИШКОШИМ

ҲИСОР. ХИЗМАТРАСОНИИ ТИББӢ РӮ БА БЕҲБУДӢ ДОРАД

15.01.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ “ОМӮЗГОРИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020”

ҶАЛАСАИ СИТОДИ КОРӢ ОИД БА ТАҶЛИЛИ 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ БАРГУЗОР ШУД

МАОРИФ. НАТИҶАГИРӢ АЗ ФАЪОЛИЯТИ ВАЗОРАТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ТОҶИКИСТОН. БОЗ ЯК ШИРКАТ БА БОЗОРИ САЙЁҲӢ ВОРИД ГАРДИД

РӮЙДОДҲОИ ИЛМӢ

12.01.2021


 ҶДММ «ММК АГРО» МАЙДОНИ ГАРМХОНАИ ИННОВАТСИОНИРО МЕАФЗОЯД

 РАШТ: МУЛОҚОТИ  РАИСИ  МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН  БО  ИНТИХОБКУНАНДАГОН

 ШАҲРИ ГУЛИСТОН: АВҶИ СОХТМОНИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

 ТАФСИЛОТИ ЯК ҶИНОЯТ. Ё ЧАРО «ҚОЗӢ»-И АВФШУДА ПАСИ ПАНҶАРА РАФТ?

 ТАЪСИСИ КОРХОНАИ НОДИРИ ИЛМИВУ ИСТЕҲСОЛӢ

 ТАЪМИНИ МАРКАЗҲОИ ИЛМӢ ВА МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ БО РЕАКТИВҲОИ КИМИЁӢ

 ПЕШНИҲОДИ БОСТОНШИНОСОН БА ЮНЕСКО

08.01.2021


ВОХӮРИИ МАҲМАДТОИР ЗОКИРЗОДА БО СОКИНОНИ НОҲИЯИ САНГВОР

ДАВРИ ҶУМҲУРИЯВИИ ОЗМУНИ «МУРАББИИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020» ОҒОЗ ГАРДИД

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед