logo

фарҳанг

ТЕАТРҲОИ ХАЛҚӢ БОШАНД Ё НАБОШАНД?

Дар кишварамон 22 театри халқӣ бо 95 нафар корманд дар сохтори шуъба ва бахшҳои фарҳанги шаҳру ноҳияҳо фаъолият менамояд. Аз он 5 театр дар вилояти Хатлон (27 нафар корманд), 5 театри халқӣ дар вилояти Суғд (17 корманд), 8 адад дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ (40 корманд), дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон бошад, 4 – тои дигар (9 корманд) арзи ҳастӣ доранд. Маъмулан, театрҳои халқӣ аз ду воҳиди корӣ - коргардон ва рассом дар назди шуъба ва ҳоло бахшҳои фарҳанг, дар заминаи маҳфилҳои драмавии хонаҳои фарҳанг, таъсис дода шудаанд. Вазифаи театрҳои халқӣ аз ҳисоби ҳаваскорони санъат ба саҳна гузоштани асарҳои хурди театрӣ, намоишҳои якпардагӣ, ташкили намоишҳои театришуда дар чорабиниҳои фарҳангиву сиёсӣ ва ҷашнҳои миллӣ иборат аст. 
Бо иқдоми Вазорати фарҳанг дар фосилаи ду - се сол озмуни ҷумҳуриявии театрҳои халқӣ ташкил ва баргузор мешавад, ки  ин тадбири муҳим то ҷое барои фаъолияти пурсамари онҳо такони ҷиддӣ медиҳад. Театрҳои халқии ноҳияҳои Деваштич ва Мастчоҳ, шаҳрҳои Истаравшан, Панҷакент ва Исфара дар вилояти Суғд, ноҳияҳои Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Фархор ва Ёвон дар вилояти Хатлон, шаҳри Ҳисор, ноҳияҳои Файзобод ва Сангвор аз шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, театрҳои ноҳияҳои Рӯшон, Ишкошим ва Ванҷ аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таърихи тӯлонӣ дошта, тайи ин муддат фаъолияташон назаррас ба чашм мерасад.
Воқеан, ибораи "халқии ҳаваскор" маҳсули замони шӯравӣ буд. Имрӯз замона тақозо менамояд, ки дар оянда театрҳои халқӣ ба унвони театр – студияҳо табдили ном намоянд. Воҳидҳои кории онҳо аз 10 то 15 нафар аз ҳисоби соҳибистеъдодҳо, хатмкардагони донишкада ва коллеҷҳои соҳавӣ, ҳунармандони ҷавоне, ки табиатан маҳорати актёрӣ ва коргардонӣ доранд, мураттаб сохта шавад. Ин дар давраи аввали фаъолият, яъне то қомат рост намудан ва имконияти худмаблағгузориро пайдо кардани онҳо.
 Дар сохторҳои шуъба ва бахшҳои фарҳанг воҳидҳои корие мавҷуданд, ки камаҳамият гардидаанд. Аз ҳамин ҳисоб, масъулони соҳа метавонанд дар мувофиқа бо мақомоти маҳаллӣ ва раёсатҳои молия 50 дарсади ин масъаларо ҳал намоянд, 50 фоизи дигар аз буҷети шаҳр ва ноҳия маблағгузорӣ гардад.
Хело хуб мебуд  театрҳои халқӣ суратҳисобҳои ҷорӣ дошта бошанд. Аудиторияи асосӣ ва ё тамошобини намоишҳои театрҳои халқӣ кормандони муассисаҳои давлатӣ, корхонаҳои истеҳсолӣ, мактаббачагони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, боғчаи бачагон, муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ шуда метавонанд. Интизори тамошобин нашуда ба назди тамошобин рафтан лозим. То ба кай умедвор мешавем, ки аз буҷети ноҳия моро маблағгузорӣ намоянд. Мусаллам аст, ки дар сатҳи шаҳр ва ноҳия масъалаҳои муҳим хеле зиёданд.
Айни замон, барои амалӣ гаштани ин тадбир, яъне ба шароити кунунӣ ба роҳ мондани фаъолияти театрҳои халқӣ дар миқёси шаҳру ноҳияҳо, пеш аз ҳама, мусоидат намудани мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо зарур аст.
Театрҳои халқӣ як шохаи муҳими соҳаи фарҳанг ба ҳисоб мераванд. Дар сурати ба замона мувофиқ намудани фаъолияти онҳо сафи дӯстдорони санъати театрӣ зиёд мегардад.
Барои чӣ наврасону ҷавонон ба театр ва намоишҳои театрӣ кам таваҷҷуҳ доранд? Агар бача аз боғчаи бачагон ва давраи таҳсил дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ бо театр ошноӣ дошта бошад, баъди ба шаҳри калон омадан албатта дар вақти фориғ аз дарс ҳатман ба он меравад. Чунки ӯ аллакай медонад актёр ва драматург кист, намоиши театрӣ чӣ аҳамият дорад, маънии «ғизои маънавӣ» аз чӣ иборат аст.
Бо ин мақсад пешниҳод менамоям, ки дар заминаи театрҳои халқӣ студияҳои театрӣ ташкил намоем ва дар муддати ду ва се сол мо шоҳиди он мегардем, ки ба натиҷаҳои дилхоҳ дастёб хоҳем шуд. Барои ин тадбир бино бунёд намудан зарурат надорад. Театрҳои халқӣ дар қаср ва кохҳои фарҳанги марказҳои шаҳру ноҳия ҷойгиранд. Ба сафарҳои ҳунарӣ баромадани онҳо дар сатҳи бахшҳои фарҳанг бе мушкилӣ ҳаллу фасл мешавад. Ягона мушкилӣ ин воҳидҳои кории театрҳои халқӣ мебошад. Агар ин тадбир ҳал нашавад, дар мисоли фаъолияти театрҳои халқии имрӯза, ки аксарашон «аз озмун то озмун» фаъолият менамоянд, ба ҷое намерасем.
Имрӯз мутахассисони соҳа аз қабили коргардонҳо, актёрони касбӣ, ороишгарони соҳавӣ намерасанд. Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи «Барномаи давлатии рушди муассисаҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020» муддати чандест баҳри тағйиру иловаҳо ворид намудан ба низомномаҳои муассисаҳои фарҳангӣ ҷораҷӯӣ намуда истодааст. Ба мақсад мувофиқ мебуд, ки дар ҳамин радиф ба низомномаи театрҳои халқӣ низ тағйирот ворид намуда, аттестатсияи коргардонҳо сурат ва фаъолияти онҳо мавриди санҷиш қарор гирад. Нисбат ба театрҳои халқие, ки талаботи низомномавиашонро иҷро намекунанд, коргардони касбӣ надоранд, шароити хуби кориро доро намебошанд, чораҳо андешида шаванд. Ба шумора не ба сифати фаъолияти театрҳои халқӣ аҳамияти аввалиндараҷа бояд дода шавад.
Хуб мебуд, ки дар заминаи театрҳои халқии шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ як театри касбие, ки имконияти васеъ дошта бошад,  таъсис дода шавад. Масалан, дар минтақаи Рашт то ҳол театри касбӣ вуҷуд надорад. Мутахассисони Вазорати фарҳанг, Пажӯҳишгоҳи илмӣ - тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот дар ҳамкорӣ бо раёсат, шуъба ва бахшҳои фарҳанги вилоят ва шаҳру ноҳияҳо, дар давоми нимсолаи дуюми соли 2018 чораҳои судманд биандешанд, то ки сар аз оғози соли 2019 мо дар заминаи ин ва ё он театри халқӣ тавонем ба шакли таҷриба фаъолияти студияи театриро ба роҳ монем. Дар сурати натиҷаи дилхоҳ ба даст овардан бо баргузор намудани як семинари омӯзишии ҷумҳуриявӣ ин таҷрибаро ба дигар масъулони соҳаи фарҳанг пешниҳод намоем.
Шодибек УСМОНОВ,
Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.07.2018    №: 143    Мутолиа карданд: 298

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед