logo

иҷтимоиёт

ЗАМИНУ ОСМОН ЁРИ МО ГАРДИДАНД

Дар як замину зери як осмон тайи ҳазорсолаҳо ду халқи ба ҳам бародар, ду ҷомеаи тамаддунсози башар зиндагиву талоши ҳастӣ доштанд. Тайи садсолаҳо дар сари як дастархон нону намакхӯр буданд ва дар ҳар як марҳилаи навбатии рушди ҷараёни бунёдкориҳояшон падидаҳои бузурги фарҳангӣ эҷод мекарданд. Тоҷикон ва ӯзбекҳо дар ҳамаи давраҳои таърихи ҳамзистӣ аз маърифату дастовардҳо, аз ҳунару аз шеъру таронаҳои ҳамдигар огоҳии хуб доштанд.
Мутафаккири бузурги турк Юсуф Баласоғунӣ ҳанӯз ҳазор сол қабл ба аҳли ин сарзамин муроҷиат намуда гуфта буд, ки дар китобҳои тоҷикон маъниҳои амиқи дунёшиносӣ шарҳ дода шудаанд.
Абунасри Форобӣ - фарзанди фозили дашти турк тамоми осори юнониёни қадимро азбар намуд, ӯро пас аз Арасту "муаллими сонӣ" номиданд ва маҳз тайи тарғиби китобҳои Форобӣ дар сарзамини аҷдодии мо марҳилаи эҳёи тамаддуни ҷаҳонӣ оғоз гардид.
Фарзанди дигари Бухорои сомониён Абуалӣ ибни Сино дар пайравии Форобӣ ба таҳқиқи илми мусиқӣ пардохт ва аввалин шуда ба кулли аҳли илму адаби хилофати араб маъниву муҳтавои суруди тоҷикиро ошно гардонд. Ин замон дар фазои фарҳангии Мовароуннаҳр аллакай садои "Ушшоқ" - и Рӯдакӣ танинандоз буд ва нидои "Ҳеҷ шодӣ нест андар ин ҷаҳон" - и ӯ дар дили мардуми ин сарзамин маъво гирифта буданд. Бо ҳамин илҳом ва бо ҳамин қудрати бунёдкорӣ ду халқи бародар ба пешвози садҳо монеаҳову даҳшатҳои таърихӣ бо сари баланд баромаданд ва бо ҳамдастиву ҳамдилӣ сарзамини хешро аз мухолифат эмин доштанд. Шеъру суруд, ҳикматҳои Ясавӣ ва насиҳатҳои Синову Рӯдакӣ қудрати зиндагонии онҳоро даҳчанд менамуданд.
Ба талаву тороҷ, ғорату истисмори бегонагон назар накарда, дар лаҳзаи дигар ду фарзанди дигари ин миллатҳо Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишери Навоӣ гӯё бо даъвати Замину Осмон бо ҳам аҳди дӯстӣ ва ҳамкорӣ бастанд. Онҳо ҳазорон соҳибфикрон ва шоирону муғанниёни замонашонро ба сӯи бунёдкориҳои аср даъват карданд. Дар ҳамин замон мусиқии ҳазорсолаи мо - силсилаи Дувоздаҳмақом ба ду шохаи ба ҳам пайванд - ба услуби ӯзбекиву тоҷикӣ ташаккули хешро идома дод. Минбаъд, тайи садсолаҳои дигар ашъори Ҷомиву Навоӣ, Ҳофизу Камол, Ҳилоливу Сайидо, Саккокиву Лутфӣ ва даҳҳо шоирони зуллисонайн бо оҳангҳои дилнавози Шашмақом мардумони ин сарзаминро рӯҳбаланд мекарданд.
Замоне расиду устод Айнӣ соҳиби дунёи маърифати ин халқи ба ҳам бародар шуданд ва фарзандони онҳоро ба ҷониби созандакории бузурги таърихӣ, яъне бунёди давлатҳои навинашон ҳидоят намуданд.
Устод Мирзо Турсунзода, хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошкент аз нав "Дӯстиро ҷустуҷӯ дорем мо" - гӯён тоҷикон ва ӯзбеконро ба аҳли дунё муаррифӣ намуданд.
Асри бистум - замони талошҳои бузурги иҷтимоӣ ва сиёсӣ гардид. Лаҳзае шуд, ки ба ин  дарёи пурқудрати дӯстӣ ва ҳамкории халқҳои мо кӯшиши бастани сад пайдо шуд.
Хушбахтона, ин замон ба мадади халқҳои мо Замину Осмон ёр шуданд. Ду фарзанди фарзона, ду абармарди замон, ду хирадманди дунёдидаву дунёсанҷида, ки тибқи амри тақдир гӯё дар як лаҳзаи таърихӣ даст ба дасти ҳамдигар гирифтанд ва мавҷҳои дӯстиву бародарӣ аз нав фавҷ заданд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев дар воқеъ саҳифаи нави дӯстиву ҳамкориҳои ин ду миллати бузургро кашф намуданд. Дар замири ҳар ду ин фарзонафарзандон шояд бо шири модар ва садои рӯҳангези шеъру суруди Ҷомиву Навоӣ ин гуна қудрат ва шуҷоати мислаш надидашуда пайдо гардид. Инро таърих тақозо менамуд, эҳёи ин дӯстиро рӯҳи бузургворони халқҳоямон тақозо менамуд ва шубҳае нест, ки муҳтавои оҳангу таронаҳои Шашмақом, ки тайи садсолаҳо дили ҳар ду миллатро пайвандӣ бахшида буд, он низ тақозо менамуд. Сарварони соҳибхиради Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бо ин ҳаракати бузурги таърихӣ ва бо ин шуҷоати азими фарҳангӣ исбот карданд, ки онҳо ҳамчун роҳбаладони мардуми ин сарзамин тамоми қудрат ва имкониятҳои эҷодиву созандагии халқҳои тоҷику ӯзбекро барои бунёди ояндаи дурахшон ҳидоят намуданд. Ба ин амали мардонагии онҳо ин лаҳза Замину Осмон ёри мо гардид. Зиҳӣ, дӯстиву пайвандии халқҳои тоҷику ӯзбек!
Аслиддин НИЗОМӢ,
доктори илмҳои санъатшиносӣ, профессор

 

 

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.08.2018    №: 162    Мутолиа карданд: 216

18.09.2019


Харбузаҳои 25 - килограмма

Суиқасд ба ҷони Президенти Афғонистон Ашраф Ғанӣ

Дар Душанбе ба ифтитоҳи масҷиди калонтарин дар Осиёи Марказӣ омодагӣ мебинанд

Вохӯрии нахустини Путин ва Зеленский мумкин аст моҳи октябр баргузор шавад

Медведев давраи нави муносиботи Москва ва Пекинро эълом дошт

Низомиёни Ироқ ба марҳилаи нави мубориза алайҳи «Давлати исломӣ» шурӯъ карданд

17.09.2019


“ДУШАНБЕ – ҚАЛБИ ТОҶИКИСТОН”. САЗОВОРИ ҶОЙИ АВВАЛ

16.09.2019


Мулоқоти Маҳмадсаид Убайдуллоев бо Муҳаммадтақии Собирӣ

Ҳамкориҳо бо Созмони ҷаҳонии гумрук густариш меёбанд

Дар шаҳри Хоруғ маркази нави хизматрасонии ширкати Тсеll кушода шуд

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН

ҚАЛЪАИ ҲУЛБУК. Бозёфти таърихии мансуб ба асрҳои IX – X

Ҷаҳон дар як сатр

Тоҷикистону Британия Палатаи савдо таъсис доданд

Сарвазири Шӯрои давлатии Чин Россияро барои кишвараш шарики калидӣ хонд

Пристайко: «Дар муносиботи Киев ва Москва «ях об мешавад»

05.09.2019


Ҷаҳон дар як сатр

СОҲИБКОР СОҲИБВАТАН АСТ

НОҲИЯИ АЙНӢ. Зиндагӣ ранги тоза мегирад

03.09.2019


Россия ба пешниҳоди ҳамкорӣ ба Макрон посух дод

Миллион нафар амрикоӣ ба ҷойҳои бехавф кӯчонда хоҳанд шуд

Ҳалокати 20 сарбози неруҳои амниятӣ дар вилояти Қундуз

ИМА ва Чин ба молҳои якдигар боҷҳои нав ҷорӣ карданд

ТАЭКВОН – ДО. Дурахши варзишгарони тоҷик дар чемпионати ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

РОFУН. Таъсиси хатсайрҳои нави сайёҳӣ

29.08.2019


Раҳмон Озода Эмомалӣ сафири Созмони байналмилалии «Занони сиёсатмадори роҳбар» дар Тоҷикистон таъйин гардид

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҷейми Флай

ҶОМИ ПРЕЗИДЕНТИ ТОҶИКИСТОН НАСИБИ ТЕННИСБОЗОНИ ТОҶИКУ ӮЗБЕК ГАРДИД

САРИДОРАИ БОЙГОНӢ. Мизи мудаввар бахшида ба Ҷашни Истиқлолияти давлатӣ

Ҷаҳон дар як сатр

ИШТИРОКИ ҲАЙАТИ ТОҶИКИСТОН ДАР КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ҲИФЗИ МЕРОСИ ФАРҲАНГӢ

МТС. ЯК КОНФРОНСИ МУҲИМ

28.08.2019


ИДИ КАДУ ДАР ДУШАНБЕ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед