logo

туризм

РӮШОН. ВАЗЪИ ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХӢ НИГАРОНКУНАНДА АСТ

Имрӯзҳо дар доираи Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ, тибқи дастуру супоришҳои Пешвои миллат, барои ривоҷу равнақи туризм, фароҳам овардани инфрасохтори муосир ва баланд бардоштани сифати хизматрасонӣ дар саросари кишвар, аз ҷумла Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, тадбирҳои зарурӣ андешида мешаванд.
Бешак, Бадахшон бо табиати нотакрораш худ диққати сайёҳони зиёди дохиливу хориҷиро ба худ ҷалб месозад. Ҳарчанд дар ин амр, тайи соли равон, дар вилоят корҳои зиёде ба сомон расида бошанд ҳам, баъзе камбудиҳо ба назар мерасанд. Масалан, дар ноҳияи Рӯшон, ки бо ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ ва олами рангоранги набототу ҳайвонот дорои имкониятҳои васеи пешрафти соҳаи сайёҳӣ мебошад, чунин норасоиҳо ҷой доранд. Бахусус, вазъи ёдгориҳои бостонӣ ногуворанд. Алҳол дар ноҳия қариб 70 ёдгории таърихиву фарҳангӣ мавҷуд аст, вале аксари онҳо таъмирталабанд. Аз ҷумла, дар деҳаи Дерзуд 7 ёдгорӣ – Чашмаи Шоҳносир, Остони Сабзпӯш, Остони Бобоалишоҳ, Мазори Бобоалишоҳ, Мазори Мир Манзаршоҳ, Остони Панҷаи Шоҳ, Ҷамоатхонаи таърихӣ ҷойгиранд, ки аксарияташон аз бетаваҷҷуҳӣ сол ба сол вайрону валангор гардида, қисме ба чарогоҳ табдил дода шуда, бахше талаву тороҷ ва, ҳатто, бенишон гаштаанд. Аз қалъаҳои Савноб, Рошорв, Нисур ва Ҷизев сангтӯдаю деворҳои фурӯрафта боқӣ монда, аз қалъаҳои Шидз ва Емс бошад, нишоне нест.
Вазъи маҷмааи Қалъаи Вамар, ки аз муҳташамтарин ёдгориҳои бостонии Рӯшонзамин мебошад низ, нигаронкунанда аст. Мувофиқи маълумоти рисолаи «Ҳокимони Қалъаи Вамар» (таълифи Бовар Сӯфизода ва Қиматшоҳ Исматзода, соли 1949), Қалъаи Вамар дар давраи Шоҳтолиби Сармаст (дарвеши нимафсонавии қарни Х милодӣ) сохта шуда, соли 1684 навсозӣ гардидааст… Соли 1843 сохтмони қалъа бо фармони  ҳокими Рӯшон Сулаймонхон дар майдони 1,5 гектар  аз нав  оғоз шуда, тӯли се сол идома ёфт... Қалъа 3 дарвоза, 1 тӯпхона, зиндони дуқабатаи зеризаминӣ ва дар зери  дарахти чанор чоҳи обдузд (рахнаи ноаёни зеризаминӣ, ки об ба он фурӯ меравад) дошт. Боғи сарсабзи онро беш аз 100 намуд дарахтони сояафкану ороишӣ ва  баҳрадор зинат медоданд. Дар саҳни қалъа майдони васеъ бо номи Ригакмайдон (майдони регзор) мавҷуд буд, ки ҷойи баргузории  ҷашну маросимҳо ва бозиҳои миллӣ, аз қабили гӯштигирӣ, аспдавонӣ, бузкашӣ, чавгонбозӣ ва ғайра будааст…».
Боиси таассуф аст, ки аз боғу майдон, дарвозаю тӯпхона ва чоҳу зиндони қалъа ба ҷуз ном  нишоне намондааст. Давоми даҳ соли охир гирду атрофи қалъаро сокинони маркази ноҳия тибқи қарору дастурҳои масъулин аз худ намуда, ба хонаю ҳавлӣ ва боғу полизии хусусӣ табдил доданд. Имрӯз фақат қисмати пеши қалъа барои таъмиру азнавсозӣ нигоҳ дошта шудааст. Аз ҷониби Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои азнавсозии Қалъаи Вамар маблағи муайяне ҷудо гардида, ҶДММ «Акмал» ба таври ҷузъӣ корҳоеро низ анҷом додааст. Аз ҷумла, девору манораи пешорӯйи қалъа андаке таъмир шуданд, вале ҳоло ҳам вазъи он нигаронкунанда мебошад.
Дар баробари ин, дар ноҳия боз даҳҳо иморату иншооти таърихию фарҳангӣ мавҷуд аст, ки агар солҳои наздик барои ҳифзи онҳо чораҳои зарурӣ андешида нашаванд, пурра аз байн рафтанашон мумкин аст. Масъалаи дигари муҳим набудани осорхона дар ноҳия мебошад. Рӯшон ҳамчун диёри фарҳангхезу соҳиби фарзандони барӯманд, шояд дар кишварамон ягона ноҳияе бошад, ки ба истиснои як - ду хонамузеи шахсӣ, то ҳанӯз осорхона надорад.  Агар маъмурину масъулини ноҳия баҳри ҳифзи Қалъаи Вамар, ҳамчун ёдгории бузурги таърихӣ, талош меварзиданд ва  онро чун Қалъаи Ҳисор ба як макони тамошобобу диданӣ, ҷойи баргузории  ҷашну маросимҳо ё ба  осорхонаи таърихию фарҳангӣ мубаддал гардондан саъю кӯшиш мекарданд, дар Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ туҳфаи камназир маҳсуб мешуд. Бинобар ин, аз ҷониби масъулин дар баробари чунин як фурсати муносиб набояд камҳавсалагию бепарвоӣ зоҳир шавад.
Мафтун ҚИМАТШОЕВ,
корманди Осорхонаи миллии Тоҷикистон

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.08.2018    №: 170    Мутолиа карданд: 216

10.12.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Томас Гремингер

Ҷамъомади тантанавӣ бахшида ба таъсиси воҳидҳои таъйиноти махсуси ВКД

Ба ифтихори солгарди Сайидои Насафӣ Конфронси байналмилалӣ доир мегардад

Вориси Ангела Меркел дар мақоми сарвари ҲНД Аннегрет Крамп-Карренбауэр шуд

Дар ОПЕК+доир ба маҳдудсозии истихроҷи нафт ба мувофиқа расиданд

Боздошти беш аз 1700 нафар дар намоишҳои эътирозӣ дар Фаронса

Беш аз нисфи аҳолии сайёра ба интернет дастрасӣ ёфт

Ҷаҳон дар як сатр

МАСТЧОҲ. Деҳаҳо симои нав мегиранд

Путин: «Дар ИИАО бозори ягонаи газ, нафт ва маҳсулоти нафтӣ мешавад»

Нахустин ҳамоиши сарони манотиқи кишварҳои СҲШ дар Челябинск гузашт

Медведев: «Россия мушкили амнияти озуқавориро ҳал намуд»

Дар Олмон кӣ Ангела Меркелро иваз мекунад?

Нақлиёти ройгони ҷамъиятӣ дар Люксембург

Ҷаҳон дар як сатр

Кишоварзӣ бахши муҳим дар ноҳияи Деваштич

06.12.2018


74 варзишгар ба Ҷоизаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шуд

Иштироки муовини вазири рушди иқтисод ва савдо дар мулоқоти сатҳи баланд

Баррасии масъалаи содироти маҳсулот ба бозорҳои Аврупо

ПАНҶАКЕНТ. Ифтитоҳи 63 иншоот

Бунёди роҳи танобӣ дар шаҳри Хуҷанд

“ГАНҶИ ҲИЛОЛ”. Тадбирҳо самар медиҳанд

05.12.2018


Баррасии масоили сиёсати хориҷии кишвар

Мулоқоти Шамсиддин Орумбекзода бо Мерилин Йосефсон

Баргузории конференсияи «Нақши сайёҳӣ дар ташаккули тарзи ҳаёти солим»

Путин ва Назарбоев ҳамкориро дар доираи Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё баррасӣ карданд

Куртс ҳамкорӣ бо Россияро шарти сулҳу субот дар Аврупо номид

Вашингтон дар Покистон муколамаи Кобул бо "Толибон"-ро муҳокима мекунад

Трамп дар фикри баррасии мушкили мусаллаҳшавии бошитоб бо Путин ва Си Ҷинпин шуд

Ҳонконгро матлубтарин кишвари дидании сайёҳон дар соли равон хонданд

Ҷаҳон дар як сатр

ЛУКА МОДРИЧ - барандаи "Тӯби тиллоӣ"

5 медали теннисбозони тоҷик

04.12.2018


Ҳамоиш оид ба татбиқи самтҳои асосии сиёсати хориҷии Тоҷикистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед