logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. ИСТИХРОҶ ДАР РУШДИ ИҚТИСОД НАҚШИ КАЛИДӢ ДОРАД

Мувофиқи  арзёбии олимону мутахассисони байналмилалӣ, аз ҳисоби истихроҷи сарватҳои зеризаминии Тоҷикистон то 50 дарсади даромади Буҷети давлатиро таъмин кардан имконпазир аст. Айни ҳол даромади Буҷети  давлатӣ аз ҳисоби истихроҷи захираҳои табиӣ 7 дарсадро  ташкил медиҳад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои истифода аз захираҳои фаровони табиии кишвар ва ба ин васила зиёд намудани даромади буҷети давлатӣ фазои мусоиди сармоягузориро муҳайё намудааст. Соли 2012 Тоҷикистон узви Созмони байналмилалии иқтисодии “Ташаббуси шаффофият дар соҳаи истихроҷ” гардид ва бо он ҳамкории зичро ба роҳ монд.
Ҷаҳонгир Неъматов, намояндаи созмони номбурда дар Тоҷикистон, изҳор дошт, ки иқдомҳои давлат ва Ҳукумати мамлакат ба ҷалби бештари сармоягузорони хориҷӣ дар соҳаи истихроҷ мусоидат менамоянд. Узвият дар ин созмони байналмилалӣ яке аз нишондодҳои фазои мусоиди сармоягузорӣ дар ҷодаи истихроҷи канданиҳои фоиданоки ҷумҳурӣ  ва фаъолияти соҳибкорист. Пеш аз ҳама, бо роҳи истихроҷи канданиҳои фоиданок ворид намудани маблағи зиёд ба буҷети давлат имконпазир мегардад. Тоҷикистон, хусусан аз лиҳози захираҳои табиии нуқраю ангишт, дар ҷаҳон  мақоми намоёнро соҳиб аст.  
Тибқи иттилои оморӣ,  дар ҳудуди ҷумҳурӣ  конҳои тилло кашф шудаанд. Кишвари  мо дар дунё аз рӯи захираи нуқра ҷойи 2 - юмро  ишғол мекунад. Бар асоси таҳлили коршиносони соҳа,  Тоҷикистон имкон дорад, ки давоми беш аз 150  сол  бо иқтидори солонаи 50 тонна нуқра истихроҷ намояд. “Кони Мансур” яке аз конҳои азими  нуқраи мамлакат  аст.
Аз ҳисоби захираи сурма Тоҷикистон миёни мамлакатҳои Иттиҳоди  Давлатҳои Мустақил  мақоми аввалро касб мекунад. Дар кони аз ҳама калонтарини сурмаи  кишвар  50 дарсади захираи сурмаи ҳудуди ИДМ мавҷуд аст. Сурмаи дар Тоҷикистон нуҳуфта агар ҳар сол 800 - тоннаӣ истихроҷ гардад, барои 45 соли оянда басанда мебошад.
- Захираи ангишт низ дар қаламрави мамлакат зиёд буда, 4,5 миллиард тонна ё 22 дарсади захираи ангишти  Осиёи Марказиро дар бар мегирад. Ҳаҷми зиёди ин маҳсулот дар конҳои “Шӯроб”, “Фон - Яғноб”, “Моғиён”, “Зиддӣ”, “Назар-Айлоқ”, “Миёнадеҳ - Ҳайрон” ҷойгир аст.  Аз ҷиҳати захираҳои гидроэнергетикӣ Тоҷикистон пас аз Русия миёни давлатҳои ИДМ ҷойи дуюмро мегирад ва ҳаҷми захираи он 527 миллиард киловат - соатро ташкил медиҳад.
Ҳарчанд барои баҳрагирӣ аз имкониятҳои фаровони табиӣ дар мамлакат шароити зарурӣ ва низоми дурусти  қонунгузорӣ муҳайёст, вале баъзе мушкилиҳои ҷузъӣ садди афзоиши истихроҷи канданиҳои фоиданок гардидаанд.
Ҷаҳонгир Неъматов баъзе мушкилиҳо дар таҳияи санадҳо, ба таъхир гузоштани иҷозатномадиҳӣ, пардохти андозҳои дукарата ва кам будани тендерҳоро аз монеаҳои асосии рушди бахши истихроҷ ва фаъолияти корхонаҳои соҳа дар кишвар медонад. Ба гуфтаи ӯ, маҳз ҳамин сабабҳо ба татбиқи тадбирҳои пешгирифтаи Ҳукумати мамлакат дар соҳаи истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ халал мерасонанд ва ба коҳиш ёфтани иқтидори истеҳсолии бархе аз корхонаҳо оварда расондаанд. 
Олимҷон Бобоев, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  дар ин маврид чунин иброз дошт:
-  Масъалаи беҳтар намудани қонунгузории бахши истихроҷи захираҳои табиии мамлакат ва ҷалби бештари ширкатҳои ба ин самт ҳамеша мавриди баррасӣ ва таваҷҷуҳи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ қарор дорад. Дар ин ҷода, хусусан мушкили ҳаҷми зиёди маблағи пешпардохт барои ширкатҳои истихроҷкунанда ва содагардонии иҷозатномаҳо ҳалталаб аст. Ин масъаларо Вазорати саноат ва технологияҳои нав бояд ҳамаҷониба омӯхта, ҷиҳати рафъи  муаммоҳои ҷойдошта чораҷӯӣ намояд. 
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
“Ҷумҳурият”

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.09.2018    №: 174    Мутолиа карданд: 334

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад

Форуми байналмилалии сармоягузории «Кӯлоб – 2019» баргузор мегардад

Ёқубҷон Абдуманнонзода - соҳиби дипломи озмуни «Килки тиллоӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

29.05.2019


Путин бо нахустпрезиденти Қазоқистон вохӯрд

Раиси Шӯрои Аврупо Доналд Туск ба Тоҷикистон меояд

Мусофири ҳавопаймо аз фурӯбарии 1,5 кг кокаин ба ҳалокат расид

Ҷаҳон дар як сатр

28.05.2019


Дар Қазоқистон ба бунёди ширкатҳои давлатӣ мораторий ҷорӣ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед