logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. ИСТИХРОҶ ДАР РУШДИ ИҚТИСОД НАҚШИ КАЛИДӢ ДОРАД

Мувофиқи  арзёбии олимону мутахассисони байналмилалӣ, аз ҳисоби истихроҷи сарватҳои зеризаминии Тоҷикистон то 50 дарсади даромади Буҷети давлатиро таъмин кардан имконпазир аст. Айни ҳол даромади Буҷети  давлатӣ аз ҳисоби истихроҷи захираҳои табиӣ 7 дарсадро  ташкил медиҳад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои истифода аз захираҳои фаровони табиии кишвар ва ба ин васила зиёд намудани даромади буҷети давлатӣ фазои мусоиди сармоягузориро муҳайё намудааст. Соли 2012 Тоҷикистон узви Созмони байналмилалии иқтисодии “Ташаббуси шаффофият дар соҳаи истихроҷ” гардид ва бо он ҳамкории зичро ба роҳ монд.
Ҷаҳонгир Неъматов, намояндаи созмони номбурда дар Тоҷикистон, изҳор дошт, ки иқдомҳои давлат ва Ҳукумати мамлакат ба ҷалби бештари сармоягузорони хориҷӣ дар соҳаи истихроҷ мусоидат менамоянд. Узвият дар ин созмони байналмилалӣ яке аз нишондодҳои фазои мусоиди сармоягузорӣ дар ҷодаи истихроҷи канданиҳои фоиданоки ҷумҳурӣ  ва фаъолияти соҳибкорист. Пеш аз ҳама, бо роҳи истихроҷи канданиҳои фоиданок ворид намудани маблағи зиёд ба буҷети давлат имконпазир мегардад. Тоҷикистон, хусусан аз лиҳози захираҳои табиии нуқраю ангишт, дар ҷаҳон  мақоми намоёнро соҳиб аст.  
Тибқи иттилои оморӣ,  дар ҳудуди ҷумҳурӣ  конҳои тилло кашф шудаанд. Кишвари  мо дар дунё аз рӯи захираи нуқра ҷойи 2 - юмро  ишғол мекунад. Бар асоси таҳлили коршиносони соҳа,  Тоҷикистон имкон дорад, ки давоми беш аз 150  сол  бо иқтидори солонаи 50 тонна нуқра истихроҷ намояд. “Кони Мансур” яке аз конҳои азими  нуқраи мамлакат  аст.
Аз ҳисоби захираи сурма Тоҷикистон миёни мамлакатҳои Иттиҳоди  Давлатҳои Мустақил  мақоми аввалро касб мекунад. Дар кони аз ҳама калонтарини сурмаи  кишвар  50 дарсади захираи сурмаи ҳудуди ИДМ мавҷуд аст. Сурмаи дар Тоҷикистон нуҳуфта агар ҳар сол 800 - тоннаӣ истихроҷ гардад, барои 45 соли оянда басанда мебошад.
- Захираи ангишт низ дар қаламрави мамлакат зиёд буда, 4,5 миллиард тонна ё 22 дарсади захираи ангишти  Осиёи Марказиро дар бар мегирад. Ҳаҷми зиёди ин маҳсулот дар конҳои “Шӯроб”, “Фон - Яғноб”, “Моғиён”, “Зиддӣ”, “Назар-Айлоқ”, “Миёнадеҳ - Ҳайрон” ҷойгир аст.  Аз ҷиҳати захираҳои гидроэнергетикӣ Тоҷикистон пас аз Русия миёни давлатҳои ИДМ ҷойи дуюмро мегирад ва ҳаҷми захираи он 527 миллиард киловат - соатро ташкил медиҳад.
Ҳарчанд барои баҳрагирӣ аз имкониятҳои фаровони табиӣ дар мамлакат шароити зарурӣ ва низоми дурусти  қонунгузорӣ муҳайёст, вале баъзе мушкилиҳои ҷузъӣ садди афзоиши истихроҷи канданиҳои фоиданок гардидаанд.
Ҷаҳонгир Неъматов баъзе мушкилиҳо дар таҳияи санадҳо, ба таъхир гузоштани иҷозатномадиҳӣ, пардохти андозҳои дукарата ва кам будани тендерҳоро аз монеаҳои асосии рушди бахши истихроҷ ва фаъолияти корхонаҳои соҳа дар кишвар медонад. Ба гуфтаи ӯ, маҳз ҳамин сабабҳо ба татбиқи тадбирҳои пешгирифтаи Ҳукумати мамлакат дар соҳаи истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ халал мерасонанд ва ба коҳиш ёфтани иқтидори истеҳсолии бархе аз корхонаҳо оварда расондаанд. 
Олимҷон Бобоев, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  дар ин маврид чунин иброз дошт:
-  Масъалаи беҳтар намудани қонунгузории бахши истихроҷи захираҳои табиии мамлакат ва ҷалби бештари ширкатҳои ба ин самт ҳамеша мавриди баррасӣ ва таваҷҷуҳи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ қарор дорад. Дар ин ҷода, хусусан мушкили ҳаҷми зиёди маблағи пешпардохт барои ширкатҳои истихроҷкунанда ва содагардонии иҷозатномаҳо ҳалталаб аст. Ин масъаларо Вазорати саноат ва технологияҳои нав бояд ҳамаҷониба омӯхта, ҷиҳати рафъи  муаммоҳои ҷойдошта чораҷӯӣ намояд. 
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
“Ҷумҳурият”

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.09.2018    №: 174    Мутолиа карданд: 152

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Футболбозони навраси тоҷик дар финал

04.10.2018


Анҷоми озмуни. “Маҳалла ва ташкилоти беҳтарин” дар Бохтар

КОНИБОДОМ. Деҳқонон ғолиби мусобиқа

Баргузории фестивали “Оши палов”

ТАНДУРУСТӢ. Назорат пурзӯр мешавад

Як мулоқоти муҳим

НБО - и "РОҒУН". Корҳои сохтмонӣ вусъат мегиранд

Сафари варзишгарони тоҷик ба Буэнос - Айрес

ТОҶИКОБОД. 31 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед