logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. ИСТИХРОҶ ДАР РУШДИ ИҚТИСОД НАҚШИ КАЛИДӢ ДОРАД

Мувофиқи  арзёбии олимону мутахассисони байналмилалӣ, аз ҳисоби истихроҷи сарватҳои зеризаминии Тоҷикистон то 50 дарсади даромади Буҷети давлатиро таъмин кардан имконпазир аст. Айни ҳол даромади Буҷети  давлатӣ аз ҳисоби истихроҷи захираҳои табиӣ 7 дарсадро  ташкил медиҳад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои истифода аз захираҳои фаровони табиии кишвар ва ба ин васила зиёд намудани даромади буҷети давлатӣ фазои мусоиди сармоягузориро муҳайё намудааст. Соли 2012 Тоҷикистон узви Созмони байналмилалии иқтисодии “Ташаббуси шаффофият дар соҳаи истихроҷ” гардид ва бо он ҳамкории зичро ба роҳ монд.
Ҷаҳонгир Неъматов, намояндаи созмони номбурда дар Тоҷикистон, изҳор дошт, ки иқдомҳои давлат ва Ҳукумати мамлакат ба ҷалби бештари сармоягузорони хориҷӣ дар соҳаи истихроҷ мусоидат менамоянд. Узвият дар ин созмони байналмилалӣ яке аз нишондодҳои фазои мусоиди сармоягузорӣ дар ҷодаи истихроҷи канданиҳои фоиданоки ҷумҳурӣ  ва фаъолияти соҳибкорист. Пеш аз ҳама, бо роҳи истихроҷи канданиҳои фоиданок ворид намудани маблағи зиёд ба буҷети давлат имконпазир мегардад. Тоҷикистон, хусусан аз лиҳози захираҳои табиии нуқраю ангишт, дар ҷаҳон  мақоми намоёнро соҳиб аст.  
Тибқи иттилои оморӣ,  дар ҳудуди ҷумҳурӣ  конҳои тилло кашф шудаанд. Кишвари  мо дар дунё аз рӯи захираи нуқра ҷойи 2 - юмро  ишғол мекунад. Бар асоси таҳлили коршиносони соҳа,  Тоҷикистон имкон дорад, ки давоми беш аз 150  сол  бо иқтидори солонаи 50 тонна нуқра истихроҷ намояд. “Кони Мансур” яке аз конҳои азими  нуқраи мамлакат  аст.
Аз ҳисоби захираи сурма Тоҷикистон миёни мамлакатҳои Иттиҳоди  Давлатҳои Мустақил  мақоми аввалро касб мекунад. Дар кони аз ҳама калонтарини сурмаи  кишвар  50 дарсади захираи сурмаи ҳудуди ИДМ мавҷуд аст. Сурмаи дар Тоҷикистон нуҳуфта агар ҳар сол 800 - тоннаӣ истихроҷ гардад, барои 45 соли оянда басанда мебошад.
- Захираи ангишт низ дар қаламрави мамлакат зиёд буда, 4,5 миллиард тонна ё 22 дарсади захираи ангишти  Осиёи Марказиро дар бар мегирад. Ҳаҷми зиёди ин маҳсулот дар конҳои “Шӯроб”, “Фон - Яғноб”, “Моғиён”, “Зиддӣ”, “Назар-Айлоқ”, “Миёнадеҳ - Ҳайрон” ҷойгир аст.  Аз ҷиҳати захираҳои гидроэнергетикӣ Тоҷикистон пас аз Русия миёни давлатҳои ИДМ ҷойи дуюмро мегирад ва ҳаҷми захираи он 527 миллиард киловат - соатро ташкил медиҳад.
Ҳарчанд барои баҳрагирӣ аз имкониятҳои фаровони табиӣ дар мамлакат шароити зарурӣ ва низоми дурусти  қонунгузорӣ муҳайёст, вале баъзе мушкилиҳои ҷузъӣ садди афзоиши истихроҷи канданиҳои фоиданок гардидаанд.
Ҷаҳонгир Неъматов баъзе мушкилиҳо дар таҳияи санадҳо, ба таъхир гузоштани иҷозатномадиҳӣ, пардохти андозҳои дукарата ва кам будани тендерҳоро аз монеаҳои асосии рушди бахши истихроҷ ва фаъолияти корхонаҳои соҳа дар кишвар медонад. Ба гуфтаи ӯ, маҳз ҳамин сабабҳо ба татбиқи тадбирҳои пешгирифтаи Ҳукумати мамлакат дар соҳаи истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ халал мерасонанд ва ба коҳиш ёфтани иқтидори истеҳсолии бархе аз корхонаҳо оварда расондаанд. 
Олимҷон Бобоев, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  дар ин маврид чунин иброз дошт:
-  Масъалаи беҳтар намудани қонунгузории бахши истихроҷи захираҳои табиии мамлакат ва ҷалби бештари ширкатҳои ба ин самт ҳамеша мавриди баррасӣ ва таваҷҷуҳи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ қарор дорад. Дар ин ҷода, хусусан мушкили ҳаҷми зиёди маблағи пешпардохт барои ширкатҳои истихроҷкунанда ва содагардонии иҷозатномаҳо ҳалталаб аст. Ин масъаларо Вазорати саноат ва технологияҳои нав бояд ҳамаҷониба омӯхта, ҷиҳати рафъи  муаммоҳои ҷойдошта чораҷӯӣ намояд. 
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
“Ҷумҳурият”

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.09.2018    №: 174    Мутолиа карданд: 275

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед